II SA/Kr 208/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędziowie: WSA Jacek Bursa (spr.) WSA Mirosław Bator Protokolant: Specjalista Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi M. B. na czynność Burmistrza Andrychowa w przedmiocie włączenia do Gminnej Ewidencji Zabytków Gminy Andrychów karty adresowej zabytku nieruchomego położonego przy ul. K. w A. I. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności; II. zasądza od Gminy Andrychów na rzecz skarżącego M. B. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pismem z dnia 31 grudnia 2025 r. M. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na czynność Burmistrza A. polegającą na włączeniu do Gminnej Ewidencji Zabytków karty adresowej zabytku nieruchomego położonego przy ul. [...] w A., zarzucając naruszenie: 1. prawa materialnego, tj. art. 22 ust 5 pkt 3 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. 2024, 1292, t.j.) - dalej u.o.z.o.z. w związku z wyrokiem TK z dnia 11 maja 2023r. do sygn. akt P 12/18 poprzez ograniczenie prawa własności nieruchomości przez dokonanie ujęcia nieruchomości jako zabytku nieruchomego w gminnej ewidencji zabytków, bez zapewnienia właścicielom udziału w procedurze skutkującej ujęciem nieruchomości w gminnej ewidencji zabytków, co skutkowało ograniczeniem przysługującego im prawa własności 2. prawa materialnego, tj. art. 22 ust. 5 pkt 3 w zw. z art. 3 pkt 1 i 2 u.o.z.o.z. w zw. z § 18 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. (Dz. U. 2021, 56 t.j.) - w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem (dalej Rozporządzenie), polegającym na niewłaściwym zastosowaniu przepisów poprzez: bezpodstawne i dowolne uznanie budynku za zabytek w sytuacji, gdy nie posiada on cech zabytku w myśl art. 3 pkt 1 i 2 ustawy oraz poprzez umieszczenie karty adresowej przedmiotowego budynku w gminnej ewidencji zabytków bez sprawdzenia czy dane w niej zawarte są wyczerpujące i zgodne ze stanem faktycznym oraz czy budynek spełnia przesłanki definicji zabytku w myśl przywołanej ustawy, w szczególności braku stosownej dokumentacji potwierdzającej kluczowe w tej sprawie ustalenia, 3. art. 31 us1. 2 i 3 Konstytucji RP w zw. z art. 64 ust. 1-3 Konstytucji RP poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na dopuszczeniu ograniczenia własności pomimo braku przyczyny uzasadniającej takie ograniczenie i przy zaniechaniu wyjaśnienia, czy przyczyna taka w istocie wystąpiła oraz poprzez brak wyważenia interesu indywidualnego Skarżącego jako właścicieli nieruchomości z interesem publicznym zgodnie z zasadą proporcjonalności, a tym samym arbitralne przyznanie prymatu ochronie zabytków nad ochroną własności, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa własności. W uzasadnieniu wskazano, że co do spornej nieruchomości dokonano: - włączenia Karty Adresowej sporządzonej w 2006 roku dla budynku mieszkalnego mieszczącego się przy ul. [...] w A. [...] A.) do Gminnej Ewidencji Zabytków Gminy A., - włączenia Karty Adresowej sporządzonej w dniu 8 maja 2017 roku dla budynku mieszkalnego mieszczącego się przy ul. [...] w A. ([...] A.), do Gminnej Ewidencji Zabytków Gminy A., - włączenia wszystkich pozostałych zaktualizowanych Kart Adresowych sporządzonych w okresie od dnia założenia Gminnej Ewidencji Zabytków do dnia wniesienia niniejszej skargi, dla budynku mieszkalnego mieszczącego się przy ul. [...] w A. [...] A.), do Gminnej Ewidencji Zabytków Gminy A., o których Skarżący nie został poinformowany przez Organ. Skarżący jest właścicielem spornej nieruchomości, którą nabył w dniu 25 listopada 2025 roku, wówczas pozyskał wiedzę o wpisie do GEZ. Nie posiadał jednak wiedzy o podstawie prawnej wpisu oraz dacie jego dokonania. Pismem z dnia 2 grudnia 2025 roku, skierował do Urzędu Miejskiego w A. oraz do Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w K. wnioski o udostępnienie informacji publicznej w zakresie informacji dotyczących wpisu odpowiednio do gminnej i wojewódzkiej ewidencji zabytków. Jednocześnie, z uwagi na odmienności w zakresie trybu zaskarżania czynności materialno-technicznych oraz zarządzeń przed i po nowelizacji przepisów, która weszła w życie w dniu 1 czerwca 2017 roku i brak wiedzy co do trybu, który należy zastosować, z ostrożności, w dniu 2 grudnia 2025 roku skierowano do Burmistrza A. wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Pismem z dnia 11 grudnia 2025 roku, doręczonym w dniu 29 grudnia 2025 roku. Urząd Miejski w A. poinformował Skarżącego, że gminna ewidencja zabytków dla A. została sporządzona w 2006 roku, następnie w 2010 roku w procedurze aktualizacji jej aktualność została potwierdzona przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. W 2017 roku Zarządzeniem nr [...] Burmistrza A. z dnia 2 sierpnia 2017 roku w sprawie przyjęcia gminnej ewidencji zabytków Gminy A. przyjęta została gminna ewidencja zabytków, której zgodność z wojewódzką ewidencją zabytków potwierdził, pismem z dnia 11 lipca 2017 r. Małopolski Wojewódzki Konserwator Zabytków. W załącznikach do ww. pisma znalazła się m. in. kopia karty adresowej z 2006 roku, kopia karty adresowej z 2017 roku oraz pismo Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. z dnia 30 lipca 2010 roku, w którym organ ten potwierdził, że wykaz obiektów ujętych w gminnej ewidencji zabytków dla miasta i gminy A. jest zgodny z wojewódzką ewidencją zabytków. Jako podstawę prawną wpisu Budynku do GEZ Organ wskazał art. 22 ust. 5 pkt 2 u.o.z.o.z. W gminnej ewidencji zabytków powinny być ujęte: (...) inne zabytki nieruchome znajdujące się w wojewódzkiej ewidencji zabytków. Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków udzielił odpowiedzi na wniosek o udostępnienie pismem z dnia 18 grudnia 2025 roku, doręczonym w dniu 29 grudnia 2025 roku, wskazując, że Budynek nie figuruje w wojewódzkiej ewidencji zabytków oraz nie był i nie jest wpisany do rejestru zabytków. Nigdy nie została dla Budynku założona karta adresowa wojewódzkiej ewidencji zabytków. W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, organ podniósł, że dokonał wpisu Budynku do CEZ z uwagi na jego ujęcie w wojewódzkiej ewidencji zabytków i wiążący się z tym obowiązek włączenia do GEZ. Z tego powodu, w ocenie organu, żądanie usunięcia naruszenia prawa było bezzasadne. Zatem w ocenie skarżącego dopiero w dniu 29 grudnia 2025 roku pozyskał wiedzę o dacie dokonania wpisu i podstawie prawnej. Zatem niniejsza skarga została wniesiona w terminie wynikającym zarówno z przepisów obowiązujących dla zaskarżenia czynności dokonanych przed 1 czerwca 2017 roku, jak również po tej dacie. Jednakże na wypadek pojawienia się wątpliwości co do faktu, że skarga dotycząca czynności dokonanej w dniu 2 sierpnia 2017 roku (przyjęcia CEZ zarządzeniem) została wniesiona w terminie, wskazano, że brak jest podstaw do utożsamiania ogólnej wiedzy właściciela nieruchomości o tym, że nieruchomość ujęta jest w GEZ, z wiedzą o tym, jaka konkretnie czynność była podstawą do ujęcia nieruchomości w GEZ, a to od tego drugiego momentu czasowego (tj. momentu dowiedzenia się o konkretnej czynności materialno-technicznej stanowiącej podstawę uwzględnienia nieruchomości w prowadzonym przez organ katalogu zabytków) można ewentualnie liczyć rozpoczęcie biegu terminu na wniesienie skargi. Uzasadniając zaś naruszenie przepisów prawa skarżący podkreślił, iż włączenie karty zabytku do ewidencji (gminnej, wojewódzkiej) musi wynikać ze stwierdzenia przez organ. że obiekt charakteryzuje się cechami, które uzasadniają objęcie go szczególną formą ochrony ze względu na posiadaną przez niego wartość historyczną, artystyczną lub naukową. Aby czynność włączenia mogła być poddana kontroli zewnętrznej podstawy jej dokonania także muszą być uzewnętrznione (wykazane). Potrzeba taka zachodzi z uwagi na jednostronny charakter czynności, niezależnej od woli właściciela danej nieruchomości oraz kształtowanie sfery praw i obowiązków właściciela zabytku. Ponadto brak sformalizowania reguł postępowania wiążącego się z włączeniem karty zabytku do ewidencji nie oznacza, że dokonanie tej czynności może nastąpić bez analizy przyczyn uzasadniających jej dokonanie, jak też udokumentowania jej chociażby w uproszczonej formie. W szczególności potrzeba taka zachodzi z uwagi na jednostronny charakter czynności, niezależnej od woli właściciela danej nieruchomości oraz kształtowanie sfery praw i obowiązków właściciela zabytku. Tego wymaga w demokratycznym państwie prawnym ochrona praw podmiotowych właściciela nieruchomości Dokonanie wpisu przez Organ bez uwzględnienia powyższych reguł stanowi ograniczenie prawa własności Skarżącego bez umożliwienia Skarżącemu ani jego poprzednikom prawnym odniesienia się do stanowiska organu. Nie dość, że Organ nie wykazał we właściwy sposób przyczyny ujęcia Budynku w GEZ, to dodatkowo procedura nie przewidywała zebrania materiału dowodowego, z którym właściciele mogliby się zapoznać i do którego mogliby się odnieść. Wniesiono o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności i zasądzenie kosztów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. W uzasadnieniu wniosku o odrzucenie wskazano, iż skarga powinna zostać odrzucona jako wniesiona po terminie (art. 58 § 1 pkt 2 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.). Skarżący o fakcie, że nabywany przez niego budynek wpisany jest do gminnej ewidencji zabytków, dowiedział się najpóźniej w dniu 25 listopada 2025 r. przy sporządzaniu umowy sprzedaży nieruchomości. Do tej umowy został przedłożony wypis z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z dnia 19 listopada 2025 r. przez Urząd Miejski w A. Wydział Architektury i Urbanistyki, z którego wynika, że na działkach nr [...] i [...] znajduje się obiekt OE - wpisany do gminnej ewidencji zabytków -- objęty ochroną na mocy planu. Skarżący w punkcie V. umowy sprzedaży oświadczył, że posiada wiedzę o wpisaniu budynku do gminnej ewidencji budynków. Skoro Skarżący najpóźniej w dniu 25 listopada 2025 r. dowiedział się o tym fakcie, to wniesienie w dniu 5 stycznia 2026 r. skargi nastąpiło już po upływie trzydziestodniowego terminu do zaskarżenia czynności. Nabyty przez Skarżącego obiekt został ujęty w gminnej ewidencji zabytków na podstawie zarządzenia nr [...] Burmistrza A. z dnia 2 sierpnia 2017 r. w sprawie przyjęcia gminnej ewidencji zabytków Gminy A.' - pkt 90 załącznika do zarządzenia. Obecny adres A., id. [...] odpowiada poprzedniemu adresowi A., ul. [...]. Wydanie przedmiotowego aktu prawnego przez Burmistrza A. nastąpiło po dniu 1 czerwca 2017 r.. tj. po nowelizacji ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, która wyeliminowała konieczność wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa. . W zakresie wniosku o oddalenie podano, iż jak stanowi art. 22 ust. 5 pkt 2) w u.o.z.o.z. w gminnej ewidencji zabytków powinny być ujęte m. in. inne zabytki nieruchome znajdujące się w wojewódzkiej ewidencji zabytków. Regulacja prawna w tym zakresie nie uległa zmianie w całym okresie obowiązywania ustawy z dnia z dnia 23 lipca 2003 r, o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Gminna ewidencja zabytków została sporządzona i przyjęta przez Burmistrza A. na podstawie zgromadzonej dokumentacji. Już w dniu 22 marca 1991 r. organ o nazwie Państwowa Służba Ochrony Zabytków Oddział Wojewódzki w B.-B. sporządził i przekazał Gminie A. wykaz obiektów’ zabytkowych Miasta i Gminy A., w którym - pod nr [...] - znalazł się obiekt nabyty przez Skarżącego. Wojewódzki Konserwator Zabytków w K. pismem z dnia 30 lipca 2010 r. potwierdził, że wykaz obiektów ujętych w gminnej ewidencji zabytków dla miasta i gminy A. jest zgodny z wojewódzką ewidencją zabytków; ponownego potwierdzenia tego faktu Wojewódzki Konserwator Zabytków dokonał w dniu 11 lipca 2017 r. Ustawodawca nie pozostawił organowi gminy żadnej swobody w kwestii tego wpisu, a działanie organu opiera się na swoistym automatyzmie. Tym samym organ gminy nie może nie wpisać do gminnej ewidencji zabytku, który jest wpisany do wojewódzkiej ewidencji. Ze względu na wskazany automatyzm w działaniu organu gminy, nie ma podstaw- do badania cech przedmiotu podlegającego wpisowi pod kątem spełniania ustawowych przestanek uznania nieruchomości za zabytek. Jedyną przesłanką do wpisana obiektu do gminnej ewidencji zabytków jest jego wcześniejsze włączenie do wojewódzkiej ewidencji zabytków. Czynność włączenia karty adresowej zabytku do gminnej ewidencji nie ma w istocie charakteru merytorycznego rozstrzygnięcia, ogranicza się do zweryfikowania, czy dane zawarte m' karcie adresowej są wyczerpujące i zgodne z danymi zawartymi w karcie ewidencyjnej zabytku. Nietrafne jest więc powoływanie się przez Skarżącego na wyrok TK z 11 maja 2023 r., sygn. P 12/18, bowiem dotyczy on przypadków wpisów do gminnej ewidencji zabytków obiektów na podstawie art. 22 ust. 5 pkt 3) u.o.z.o.z., a więc wpisów dokonywanych na innej podstawie prawnej niż na gruncie niniejszej sprawy. W replice pismem dnia 11.02.2026r. skarżący wskazał i udokumentował pismem informacyjnym od Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, iż budynek nigdy w jego ewidencji nie został wpisany. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji i postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych - o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia. Kontroli sądu w niniejszym postępowaniu poddana jest ocena legalności czynności materialno-technicznej, jaką było włączenia karty ewidencyjnej zabytku nieruchomego – budynku położonego przy ul. [...] w A.. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż wniesienie skargi na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. z uchybieniem terminu nie skutkuje obligatoryjnym jej odrzuceniem przez Sąd. Pomimo więc, że w kontrolowanej sprawie skarżący uchybił terminowi do złożenia skargi to w świetle art. 53 § 2 zdanie pierwsze i drugie, stanowiącym, iż Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę, należało w zaistniałych okolicznościach sprawy ocenić, że uchybienie nastąpiło bez winy skarżącego co prowadzi do rozpoznania skargi. Po pierwsze w sprawie dokonano szeregu czynności rozciągniętych w dość długim okresie tj. m.in. włączenia do ewidencji gminnej karty adresowej sporządzonej w 2006r., włączenia karty adresowej sporządzonej w dniu 8 maja 2017 roku oraz wydanie zarządzenia nr [...] Burmistrza A. z dnia 2 sierpnia 2017 roku w sprawie przyjęcia gminnej ewidencji zabytków Gminy A.. W związku z wielością podejmowanych czynności i wydawanych zarządzeń co do spornej nieruchomości, a także zmianą przepisów art. 52 i art. 53 p.p.s.a. od 2011r., w tym zmianą z dniem 1 czerwca 2017 r., oraz co szczególnie istotne rozbieżnościami w orzecznictwie co do oceny charakteru czynności wpisu do gminnej ewidencji zabytków jako czynności organu administracji, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez winy skarżącego. W samym bowiem orzecznictwie kwestia, czy skardze podlegać może czynność materialno-techniczna (włączenie karty adresowej obiektu do gminnej ewidencji zabytków) czy zarządzenie o tym włączeniu są rozbieżności, także co do trybu skarżenia tego typu aktów i terminów w jakich skargi można wnosić (por. postanowienie Naczelny Sąd Administracyjny z dnia 28 sierpnia 2024 r. II OSK 1499/24). Kwestie te nie mogą być obojętne przy ocenie zachowania terminu do złożenia skargi, ewentualnie oceny zawinienia skarżącego przy dokonaniu tej czynność. Wobec powyższego, sąd przyjmuje, że uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez winy skarżącego. Następnie przechodząc do oceny zarzutów skargi, w ocenie sądu, zaskarżona czynność została podjęta wadliwie. Przepis art. 3 pkt 1 u.o.z.o.z. pojęcie "zabytek" definiuje jako nieruchomość lub rzecz ruchomą, ich części lub zespoły, będące dziełem człowieka lub związane z jego działalnością i stanowiące świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową. Zgodnie z art. 21 ust. 1 u.o.z.o.z., ewidencja zabytków jest podstawą do sporządzania programów opieki nad zabytkami przez województwa, powiaty i gminy. Z kolei przepis art. 22 ust. 4 u.o.z.o.z. stanowi, iż wójt (burmistrz, prezydent miasta) prowadzi gminną ewidencję zabytków w formie zbioru kart adresowych zabytków nieruchomych z terenu gminy. Jak stanowi art. 22 ust 5 pkt 2 u.o.z.o.z. w gminnej ewidencji zabytków powinny być ujęte inne zabytki nieruchome znajdujące się w wojewódzkiej ewidencji zabytków. Sposób prowadzenia ewidencji zabytków określa w/w rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem (Dz. U. Nr 113, poz. 6619 dalej; rozporządzenie). Akt ten w § 17 wskazuje, jakie rubryki zawiera karta ewidencyjna zabytku nieruchomego wpisanego do rejestru gminnego oraz określa jej wzór. Jak powszechnie przyjmuje w orzecznictwie, czynność włączenia do gminnej ewidencji karty adresowej zabytku uprzednio wpisanego do ewidencji wojewódzkiej, jest czynnością związaną, pochodną w stosunku do czynności włączenia karty ewidencyjnej zabytku do wojewódzkiej ewidencji zabytków i niezależną od ocen wójta (burmistrza, prezydenta miasta) co do zabytkowego charakteru przedmiotu wpisu do ewidencji. Zatem w sytuacji, gdy wojewódzki konserwator zabytków włączy kartę ewidencyjną zabytku do wojewódzkiej ewidencji zabytków, to bezwzględnym obowiązkiem wójta (burmistrza, prezydenta miasta) jest sporządzenie karty adresowej tego zabytku i włączenie jej do gminnej ewidencji zabytków (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lutego 2024 r. II OSK 1166/21, z dnia 13 grudnia 2022 r. II OSK 2086/21, z dnia 8 czerwca 2022 r. II OSK 1845/19). Czym innym jednak, jest automatyzm działania organu gminy po powzięciu informacji o wpisaniu nieruchomości do wojewódzkiej ewidencji zabytków, a czym innym merytoryczna poprawność dokonanej czynności włączenia karty adresowej zabytku. Dlatego już chociażby z powyższego wynika konieczność dokonania oceny zgodności bez sugerowanego przez organ w odpowiedzi na skargę automatyzmu w przenoszeniu danych z jednej ewidencji do drugiej. Ponadto zasadne było stanowisko skarżącego odwołującego się do wykładni Trybunału Konstytucyjnego zawartej w wyroku z dnia 11.05.2023 r. (sygn. P 12/18). O ile wyrok ten bezpośrednio wskazuje na niekonstytucyjność art. 22 ust 5 pkt 3 u.o.z.o.z., a nie art. 22 ust 5 pkt 2 tej ustawy, który zastosował organ w kontrolowanej obecnie sprawie, to wyraził on uniwersalny pogląd, zasługujący w ocenie Sądu do zastosowania w niniejszej sprawie, iż aby czynność włączenia do gminnej ewidencji zabytków mogła być poddana kontroli zewnętrznej, podstawy jej dokonania także muszą być uzewnętrznione (wykazane). Potrzeba taka zachodzi z uwagi na jednostronny charakter czynności, niezależnej od woli właściciela danej nieruchomości oraz kształtowanie sfery praw i obowiązków właściciela zabytku. Zatem także czynność podjęta w oparciu o art. 22 ust 5 pkt 2 nie może ograniczać prawa własności nieruchomości przez dopuszczenie ujęcia jej jako zabytku nieruchomego w gminnej ewidencji zabytków bez zapewnienia właścicielowi gwarancji ochrony prawnej przed dokonaniem takiego ograniczenia, co byłoby niezgodne z art. 64 ust. 1 i 2 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. W uzasadnieniu tego wyroku Trybunał wyjaśnił w szczególności, że osłabienie ochrony własności poprzez wyłączenie udziału właściciela w postępowaniu skutkującym wpisem nieruchomości do gminnej ewidencji zabytków nie służy realizacji żadnych konstytucyjnie określonych wartości. Nadrzędne cele, jakimi są pielęgnacja dziedzictwa narodowego oraz ochrona dóbr kultury nie upoważniają bowiem ustawodawcy do wprowadzania lub utrzymywania ograniczeń w wykonywaniu prawa własności, które byłyby sprzeczne z zasadą proporcjonalności. Zdaniem Trybunału niedopuszczalna jest sytuacja, w której właściciel nieruchomości, dowiadując się o zamiarze wpisania jej przez organ do GEZ, nie ma możliwości zajęcia stanowiska w postępowaniu administracyjnym ani zakwestionowania działań podejmowanych przez organ. Trybunał podkreślił, że postępowanie administracyjne w tym przedmiocie powinno być oparte na możliwie jak najpełniejszych i najbardziej precyzyjnych kryteriach. W rozpoznawanej sprawie Burmistrz A. , dokonując czynności ujęcia budynku w ewidencji gminnej, nie zapewnił czynnego udziału właściciela tego obiektu w postępowaniu. Nie mógł on kwestionować przyjętych przez organ ustaleń, składać wniosków dowodowych, czy też zająć stanowiska w kwestii ograniczenia przez organ jego prawa własności. Właściciel nieruchomości nie tylko bowiem nie był odpowiednio powiadomiony o trwającym procesie poprzedzającym dokonane spornej czynności, ale też i później nie mógł de facto poznać motywów ujęcia ww. nieruchomości w Gminnej Ewidencji Zabytków oraz polemizować z dokonanymi ustaleniami, formułować wniosków dowodowych, w końcu - w inny dopuszczalny sposób bronić się przed organem przed ograniczeniem prawa własności. Tymczasem z chwilą włączenia karty adresowej obiektu do gminnej ewidencji zabytków powstają obowiązki obciążające jego właściciela i posiadacza które to obowiązki określone są w przepisach art. 5 ustawy. Obowiązki te związane są ogólnie mówiąc z opieką nad zabytkiem i obowiązkami informacyjnym. Obowiązki związane z włączeniem danego obiektu do gminnej ewidencji zabytków wynikają także z innych przepisów. Dla przykładu są to obowiązki związane z uzgadnianiem z wojewódzkim konserwatorem zabytków decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, decyzji o warunkach zabudowy oraz decyzji o pozwoleniu na budowę lub rozbiórkę dla inwestycji planowanych na obszarach lub w odniesieniu do budynków ujętych w gminnej ewidencji zabytków (art. 53 ust. 4 pkt 2 oraz art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane). Dla właściciela lub posiadacza danego obiektu, kwestia wpisania tego obiektu do gminnej ewidencji zabytków ma doniosłe, prawne znaczenie, gdyż nakłada na niego obowiązki, jakich nie mają właściciele obiektów, które do tej ewidencji wpisane nie są. Postępowanie, jakie toczy się w tym przedmiocie, nie może być zatem pobieżne czy obarczone rażącymi brakami w ustaleniach dotyczących danego obiektu pod względem jego wartości historycznej, artystycznej lub naukowej. W tym kontekście i stosując się do wymogów wyżej przedstawionych w ocenie Sądu zasadny jest zarzut skarżącego, iż czynność włączenia karty adresowej przedmiotowego obiektu do gminnej ewidencji zabytków dokonana została bez zapewnienia odpowiedniego – czynnego udziału właściciela w postępowaniu skutkującym wpisem nieruchomości do gminnej ewidencji zabytków bez odpowiedniego powiadomienia o trwającym procesie poprzedzającym dokonane spornej czynności, ale też i później nie mógł de facto poznać motywów ujęcia ww. nieruchomości w Gminnej Ewidencji Zabytków oraz polemizować z dokonanymi ustaleniami, formułować wniosków dowodowych, w końcu - w inny sposób bronić się przed organem przed ograniczeniem prawa własności. Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności sąd na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., na które składa się wpis od skargi - 200 zł oraz 497 zł jako koszty zastępstwa adwokackiego - 480 zł (§ 14 ust. 1 pkt 1 c rozp. Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie - Dz.U.2023.1964 t.j.) i opłata od pełnomocnictwa – 17 zł.