Sygnatura
II SA/Ke 649/25
Wyrok WSA w Kielcach z 29 kwietnia 2026 r., II SA/Ke 649/25 – rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
- Data orzeczenia
- 29 kwietnia 2026
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędzia WSA Agnieszka Banach, , po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi R. C. na postanowienie Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 września 2025 r. znak: WOA.7723.12.2025 w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia oddala skargę.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 29.09.2025 r. znak WOA.7723.12.2025 Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kielcach (zwany dalej "ŚWINB"), po rozpatrzeniu zażalenia R. C. (zwanego dalej "stroną" bądź "zobowiązanym") na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Skarżysku-Kamiennej (zwanego dalej "PINB") z 28.07.2025 r. znak: NB.52.2.2025, nakładające na stronę grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 32 630,00 zł z powodu uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku określonego w załączonym tytule wykonawczym, oraz jednocześnie wzywające zobowiązanego do: 1. wpłacenia powyższej grzywny w terminie do dnia 31.08.2025 r. na wskazany rachunek bankowy, gdyż w przeciwnym razie grzywna ta zostanie ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, 2. wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym z 10.03.2025 r. w terminie 30 dni od otrzymania postanowienia, gdyż w przeciwnym razie orzeczone będzie wykonanie zastępcze, jednocześnie informując na podstawie art. 64a §1 pkt 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu administracyjnym w administracji (Dz. U. z 2025 r., poz. 132), zwanej dalej "u.p.e.a.", że obciąża się stronę opłatą za wydanie postanowienia w wysokości 68,00 zł – którą należy wpłacić wraz z grzywną na ww. rachunek, - uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej terminu do uiszczenia grzywny w celu przymuszenia i na podstawie art. 122 § 2 u.p.e.a. orzekł o nowym terminie uiszczenia grzywny do dnia 31.10.2025 r., - w pozostałej części zaskarżone postanowienie utrzymując w mocy. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Decyzją z 27.08.2020 r. PINB, działając na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24.10.1974r. Prawa budowlanego w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7.07.1994 r. - Prawo budowlane, nakazał stronie rozbiórkę samowolnie zrealizowanego budynku socjalnego z kotłownią o wymiarach ok. 4,50 m x 5,00 m, wchodzącego w skład obiektów [...] usytuowanego na działce w miejscowości [...]. Decyzją z 2.12.2020 r. ŚWINB utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji. Wyrokiem z 23.06.2021 r. o sygn. akt: II SA/Ke 36/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę strony na ww. decyzję organu II instancji. Wyrokiem z 26.09.2024 r. o sygn. akt II OSK 2731/21 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną strony od ww. orzeczenia tut. Sądu. Mając na uwadze powyższe upomnieniem z 12.02.2025 r. PINB, działając jako wierzyciel, wezwał zobowiązanego do wykonania obowiązku rozbiórki samowolnie zrealizowanego ww. budynku socjalnego z kotłownią, z jednoczesnym pouczeniem, że w razie niewykonania powyższego obowiązku, zostanie wszczęte wobec zobowiązanego postępowanie egzekucyjne, po upływie 7 dni od dnia doręczenia upomnienia. Tytułem wykonawczym TW-2 z 10.03.2025 r., stosowanym w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym nr: NB.52.2.2025, PINB – działając już jako organ egzekucyjny – wszczął w niniejszej sprawie postępowanie egzekucyjne. Tytuł wykonawczy został doręczony zobowiązanemu 25.03.2025 r. Postanowieniem z 16.04.2025 r. PINB nałożył na stronę grzywnę w celu przymuszenia. Postanowieniem z 21.07.2025 r. ŚWINB uchylił ww. postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Mając na uwadze powyższe PINB, działając na podstawie art. 20 § 1 pkt 4, art. 119, art. 121 § 4 i § 5 oraz art. 122 u.p.e.a., postanowieniem z 28.07.2025 r. nałożył na stronę grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 32 630,00 zł z powodu uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku określonego w ww. tytule wykonawczym, oraz wezwał zobowiązanego do wpłacenia powyższej grzywny w terminie do dnia 31.08.2025 r. W zażaleniu na ww. postanowienie strona zarzuciła, że rozstrzygnięcie to zostało wydane przedwcześnie i bez uwzględnienia wszystkich okoliczności sprawy oraz pomimo braku rozstrzygnięcia innych mających znaczenie postępowań prowadzonych w toku postępowania egzekucyjnego. Dodatkowo podniesiono zarzut naruszenia art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. – poprzez zaniechanie wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, skutkujące błędnym przyjęciem, że nakaz rozbiórki dotyczy "budynku" w świetle Prawa budowlanego i nieuprawnione przyjęcie, że do wyznaczenia wysokości grzywny mają zastosowanie przepisy art. 121 § 4 i § 5 u.p.e.a. ŚWINB, uzasadniając wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. opisane na wstępie postanowienie z 29.09.2025 r., wskazał, że wyznaczony przez PINB termin do wpłacenia nałożonej grzywny w celu przymuszenia i opłaty egzekucyjnej (31.08.2025 r.) już upłynął – wobec czego uchylono w tej części rozstrzygnięcie organu I instancji i w tym zakresie wyznaczono nowym termin – 31.10.2025 r. Jednocześnie, organ II instancji, utrzymując w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie w pozostałej części, przytoczył art. 15 § 1 i art. 119 § 1 i 2 u.p.e.a., wskazując że obowiązek wynikający z decyzji nie został wykonany a organ egzekucyjny wystawił upomnienie z 12.02.2025 r., doręczone zobowiązanemu 25.02.2025 r. Z uwagi na charakter obowiązku podlegającego egzekucji administracyjnej organ egzekucyjny miał możliwość zastosowania jedynie dwóch środków egzekucyjnych, tj.: grzywny w celu przymuszenia lub wykonania zastępczego. W niniejszej sprawie, w ocenie ŚWINB, wobec niewykonania obowiązku nałożonego ostateczną decyzją PINB z 27.08.2020 r. słusznie w pierwszej kolejności nałożono na zobowiązanego grzywnę w celu przymuszenia – która jest najmniej dolegliwym środkiem egzekucyjnym w przypadku konieczności wyegzekwowania obowiązków wynikających z Prawa budowlanego. Zgodnie z orzecznictwem grzywna w celu przymuszenia nie jest karą, lecz formą nacisku mającą na celu skłonienie zobowiązanego poprzez dolegliwość finansową do określonego zachowania się. Stosownie do przepisu art. 125 § 1 u.p.e.a. w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Ponadto, organ II instancji przedstawił szczegółowe wyliczenie grzywny – nałożonej zakwestionowanym postanowieniem zasadnie oraz zgodnie z prawem. ŚWINB, odnosząc się do zarzutów zażalenia, wskazał, że obowiązkiem wynikającym z postanowienia z 21.07.2025 r. było ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ I instancji. PINB, wydając postanowienie z 28.07.2025 r., zastosował się do zaleceń organu II instancji i prawidłowo obliczył wysokość grzywny dla przedmiotowego budynku na podstawie przepisów art. 121 § 5 u.p.e.a. – który ma zastosowanie w przypadkach obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części. Kwestia ta została szczegółowo wyjaśniona w uzasadnieniu postanowienia ŚWINB z 21.07.2025 r. Z kolei kwestia wniosku o odroczenie terminu wykonania przymusowej rozbiórki stanowi odrębne postępowanie i nie ma wpływu na egzekwowanie nałożonego obowiązku określonego w ostatecznej decyzji. W skardze, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na ww. postanowienie ŚWINB, strona sformułowała zarzuty naruszenia: 1. przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: - naruszenie art. 7 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie w toku postępowania słusznego interesu strony; - naruszenie art. 100 K.p.a. poprzez brak zawieszenia postępowania, w sytuacji kiedy organ posiada wiedzę o tym, że toczą się (postępowania) i nadal są nieprawomocne rozstrzygnięcia sądowe w przedmiocie umożliwienia uproszczonej legalizacji przedmiotowego budynku socjalnego z kotłownią oraz postępowanie w przedmiocie odroczenia terminu wykonania przymusowej rozbiórki i zezwolenia na czasowe wykorzystanie obiektu socjalnego z kotłownią – w sytuacji kiedy brak zawieszenia postępowania może powodować niepowetowaną szkodę dla skarżącego; - naruszenie art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez zaniechanie wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i wydanie postanowienia bez określenia, jaka jest powierzchnia zabudowy budynku, do którego rozbiórki chce przymusić organ nakładając grzywnę oraz nieprawidłowe ustalenie, że przedmiotem postanowienia i wszystkich decyzji jest budynek – podczas gdy w rzeczywistości jest to obiekt budowlany, co powoduje że wszystkie wydane decyzje i postanowienia nie mogą być wykonane z uwagi na brak prawidłowego określenia ich przedmiotu; - naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 124 § 4 i § 5 u.p.e.a., poprzez ich zastosowanie – w sytuacji kiedy brak jest ku temu podstaw, oraz niewłaściwą wykładnię tych przepisów. Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie postanowień organów obu instancji - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", oraz o zwrot kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia bądź stwierdzenia nieważności postanowienia ŚWINB, którym organ ten utrzymał (poza uchyloną częścią dotyczącą terminu do uiszczenia grzywny i opłaty za wydanie postanowienia) w mocy postanowienie PINB z 28.07.2025 r. Tym ostatnim rozstrzygnięciem nałożono na skarżącego grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 32 630,00 zł – z powodu uchylania się od wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym z 10.03.2025 r., równocześnie wzywając stronę do: wpłacenia powyższej grzywny w terminie do dnia 31.08.2025 r. na wskazany rachunek bankowy – gdyż w przeciwnym razie grzywna ta zostanie ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, wykonania określonego w tytule wykonawczym obowiązku w ww. terminie, gdyż w przeciwnym razie orzeczone zostanie wykonanie zastępcze, obciążono także stronę opłatą w wysokości 68,00 zł za wydanie tego postanowienia. Okolicznością niesporną w niniejszej sprawie był fakt, że ostateczną decyzją z 27.08.2020 r. (K-I-31) PINB, działając na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24.10.1974 r. - Prawo budowlane w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7.07.1994r. - Prawo budowlane, nakazał stronie rozbiórkę samowolnie zrealizowanego budynku socjalnego z kotłownią o wymiarach około 4,50 m x 5,00 m, wchodzącego w skład obiektów [...] usytuowanego na działce w miejscowości [...]. Decyzją z 2.12.2020 r. ŚWINB, po rozpatrzeniu odwołania strony, utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji, a następnie wyrokiem z 23.06.2021 r. o sygn. akt II SA/Ke 36/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę strony na ww. decyzję organu II instancji. Wyrok ten stał się prawomocny od 26.09.2024 r., kiedy to Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem o sygn. akt II OSK 2731/21 oddalił skargę kasacyjną strony od ww. orzeczenia tut. Sądu. Jednocześnie strona nie kwestionuje, że pomimo upływu wielu lat obowiązek wynikający z ww. decyzji nadal nie został wykonany, wskazując w skardze, że stara się o odroczenie wykonania nakazu rozbiórki i uzyskanie zezwolenia na czasowe wykorzystanie przedmiotowego budynku. Zgodnie z art. 15 ust. 1 u.p.e.a. egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego oraz inne dane niezbędne do prawidłowego wykonania obowiązku przez zobowiązanego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. W rozpatrywanej sprawie PINB – stosownie do powyższego przepisu oraz wobec faktu, że decyzja nakazująca rozbiórkę podlega wykonaniu z dniem, w którym stała się ostateczna – skutecznie doręczył zobowiązanemu (w dniu 25.02.2025 r.) upomnienie z 12.02.2025 r., wzywając do wykonania obowiązku dokonania rozbiórki samowolnie zrealizowanego pomieszczenia budynku socjalnego z kotłownią o wymiarach ok. 4,50 x 5,00, wchodzącego w skład obiektów [...] na działce w miejscowości [...]. Poinformowano jednocześnie stronę, że obowiązek ten wynika z decyzji PINB z 27.08.2020 r. – utrzymanej w mocy decyzją ŚWINB z 2.12.2020r. Następnie organ wystawił tytuł wykonawczy z 10.03.2025 r. – doręczony zobowiązanemu 25.03.2025 r. – którym wszczął postępowanie egzekucyjne celem wyegzekwowania nałożonego obowiązku – ze wskazaniem na ww. decyzje PINB i ŚWINB oraz podstawę prawną obowiązku, to jest art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24.10.1974r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 38 poz. 229 ze zm.) w związku art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 725 ze zm.). Generalną zasadą wyrażoną w art. 29 § 1 u.p.e.a. jest to, że organ egzekucyjny bada z urzędu wyłącznie dopuszczalność egzekucji administracyjnej, nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Na organie egzekucyjnym ciąży obowiązek doprowadzenia do realizacji ostatecznej decyzji administracyjnej. Ponieważ zobowiązany, pomimo wystawionego upomnienia (doręczonego skarżącemu), nie dokonał rozbiórki wskazanego wyżej obiektu, organ egzekucyjny nie tylko był uprawniony ale i zobowiązany do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego, a w jego ramach do zastosowania wszystkich niezbędnych środków mających na celu wyegzekwowanie obowiązku wynikającego z ww. decyzji z 27.08.2020 r. Jedynym sposobem uniknięcia dalszego prowadzenia egzekucji jest wykonanie przez zobowiązanego objętego tytułem wykonawczym obowiązku. Zastosowana w postanowieniu PINB z 28.07.2025 r., utrzymanym (za wyjątkiem terminu do uiszczenia grzywny i opłaty) w mocy zaskarżonym rozstrzygnięciem, grzywna w celu przymuszenia jest jednym ze środków egzekucyjnych stosowanych w toku postępowania egzekucyjnego w administracji. Nakłada się ją, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym (art. 119 § 1 i 2 u.p.e.a). Grzywna w celu przymuszenia jest środkiem, który z uwagi na dolegliwość natury finansowej skłania zobowiązanego do wykonania ciążącego na nim obowiązku. Znajduje ona zastosowanie do wszystkich obowiązków o charakterze niepieniężnym polegających na braku działania (czyli zaniechaniu, znoszeniu) lub pewnym działaniu. Przepisy u.p.e.a., w przypadku niewykonania obowiązku niepieniężnego dotyczącego nakazu wykonania określonych robót budowlanych, dopuszczają zastosowanie w praktyce dwóch środków egzekucyjnych: grzywny w celu przymuszenia (art. 119) oraz wykonania zastępczego (art. 127). Z zasad postępowania egzekucyjnego w administracji, określonych w art. 7 § 2 u.p.e.a. (zasady racjonalnego działania) oraz w art. 7 § 3 u.p.e.a. (zasady niezbędności), wynika obowiązek organu zastosowania wobec zobowiązanego takiej dolegliwości, która jest niezbędna do realizacji ciążącego na nim obowiązku i zaprzestania stosowania tej dolegliwości w momencie, gdy obowiązek ten zostanie spełniony. Stosownie do treści art. 7 § 1 i § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje przewidziane w ustawie środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Co do zasady przyjmuje się, że grzywna w celu przymuszenia jest łagodniejszym środkiem egzekucyjnym od wykonania zastępczego, o czym świadczy choćby przepis art. 122 § 2 pkt 2 u.p.e.a., z którego wynika, że środkiem egzekucyjnym stosowanym w egzekucji obowiązków wynikających z przepisów prawa budowlanego jest w pierwszym rzędzie grzywna w celu przymuszenia, a dopiero w przypadku nieskuteczności przedmiotowego środka – wykonanie zastępcze. Ponadto, w razie wykonania obowiązku grzywna może zostać zwrócona w części (75%) lub w całości (art. 126 u.p.e.a.), albo – gdy nie została zapłacona lub ściągnięta – podlega umorzeniu (art. 125 § 1 u.p.e.a.). To od zobowiązanego zależy zatem czy wykona nałożony obowiązek, a w konsekwencji – czy poniesie koszty nałożonej grzywny. W przypadku wykonania zastępczego koszty, które obciążają zobowiązanego, nie podlegają zwrotowi. Zgodnie z art. 122 § 2 pkt 2 u.p.e.a. postanowienie o nałożeniu grzywny powinno zawierać wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie, będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie, a w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego (co ma miejsce w niniejszej sprawie) lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, będzie orzeczone wykonanie zastępcze. W niniejszej sprawie organy obu instancji, dokonując wyboru środka egzekucyjnego, właściwie zastosowały grzywnę w celu przymuszenia, prawidłowo motywując wybór tego środka i spełniając wszystkie wymogi określone w u.p.e.a. Poczynione w tym zakresie ustalenia oraz dokonana ocena nie noszą cech dowolności. Odnosząc się do wysokości grzywny określonej w postanowieniu Sąd miał na uwadze, że nałożony na skarżącego obowiązek wynikał z ww. przepisów Prawa budowlanego. Przepisy u.p.e.a. w sposób szczególny określają egzekucję tego rodzaju obowiązków. Po pierwsze, zgodnie z art. 121 u.p.e.a., jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa, chyba że dotyczy obowiązku utrzymania obiektu budowlanego w stanie nieoszpecającym otoczenia (§ 4). Wysokość grzywny, o której mowa w § 4, stanowi, w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części, iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki, i 1/5 ceny 1 m² powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych (§ 5). W tym zakresie w zaskarżonym postanowieniu prawidłowo wskazano, że: - cena 1 m2 powierzchni użytkowej budynku za I kwartał 2025 r., będąca podstawą naliczenia przez organ I instancji wysokości grzywny wynosiła 7 251 zł (Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 26 maja 2025 r.); - powierzchnia zabudowy przedmiotowego budynku socjalnego z kotłownią wynosi: 4,50 x 5,00 m = 22,50 m2; - obliczona kwota grzywny - stanowiąca iloczyn powierzchni zabudowy i 1/5 powyższej ceny 1 m2 powierzchni użytkowej - wynosi 22,50 m2 x 1/5 x 7 251 zł/m2 = 32 629,50 zł, a zatem po zaokrągleniu do pełnych złotych grzywna wynosi 32 630,00 zł. Podkreślenia wymaga, że grzywna w celu przymuszenia nie jest karą, lecz formą nacisku mającą na celu skłonienie zobowiązanego poprzez dolegliwość finansową do określonego zachowania się. Nie ma tutaj zastosowania wyrażona w prawie karnym zasada miarkowania, nakazująca dostosowanie wysokości nałożonej grzywny do możliwości finansowych zobowiązanego. Powoływana w skardze sytuacja majątkowa zobowiązanych i ich możliwości płatnicze mają znaczenie jedynie o tyle, o ile pozwalają ocenić skuteczność tego środka egzekucyjnego (por. wyrok NSA z 7 grudnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1822/10, dostępny na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie, jak również poprzedzające je postanowienie organu I instancji, zostały wydane zgodnie z prawem. W szczególności organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, stwierdzając, że skarżący nie wykonał obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego i celem przymuszenia do wykonania nałożonego obowiązku rozstrzygnęły w przedmiocie nałożenia grzywny w wysokości zgodnej z przepisami, której realna dolegliwość będzie bodźcem do wykonania w całości nałożonego obowiązku. Procedurę nakładania grzywny zastosowano prawidłowo, ponieważ do zobowiązanego skierowano najpierw upomnienie (art. 15 u.p.e.a.). Prawidłowo w niniejszym przypadku wystawiono również tytuł wykonawczy, właściwie określając w nim niewykonany obowiązek (art. 27 § 1 u.p.e.a.). Ponadto właściwie zawarto w postanowieniu o nałożeniu grzywny wezwanie do zapłaty grzywny i do wykonania - w zakreślonym terminie - obowiązków nałożonych ww. decyzją ostateczną (art. 122 § 2 u.p.e.a.). Organy w sposób niewadliwy dokonały subsumpcji ustalonego stanu faktycznego do przewidzianych w art. 119, art. 121 § 4 oraz art. 122 u.p.e.a. przesłanek nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Odnosząc się szczegółowo do zarzutów skargi, Sąd nie podzielił stanowiska skarżącego co do naruszenia art. 7 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu strony. W postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie u.p.e.a. organ egzekucyjny związany jest treścią ostatecznej decyzji administracyjnej stanowiącej podstawę obowiązku i nie może odstąpić od prowadzenia egzekucji z uwagi na sytuację osobistą lub majątkową zobowiązanego. Obowiązek rozbiórki wynikał z ostatecznej decyzji organu nadzoru budowlanego, utrzymanej następnie w mocy przez sądy administracyjne obu instancji, wobec czego organy zobowiązane były podjąć czynności zmierzające do jego wykonania. Uwzględnienie słusznego interesu strony nie może prowadzić do zaniechania wykonania obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji administracyjnej. Za niezasadny należało również uznać zarzut naruszenia art. 100 k.p.a. poprzez brak zawieszenia postępowania. Okoliczności prowadzenia odrębnych postępowań dotyczących uproszczonej legalizacji obiektu, czy też odroczenia terminu wykonania obowiązku rozbiórki i zezwolenia na czasowe wykorzystanie obiektu socjalnego z kotłownią nie stanowiły zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., ani formalnej przeszkody do prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Dopóki decyzja nakazująca rozbiórkę pozostaje w obrocie prawnym i podlega wykonaniu, organy egzekucyjne są zobowiązane do jej realizacji. Sam fakt wszczęcia innych postępowań administracyjnych lub sądowych nie pozbawia wykonalności decyzji stanowiącej podstawę egzekucji administracyjnej. Gdyby tylko złożenie wniosków zmierzających do odroczenia terminu wykonania obowiązku podlegającego egzekucji administracyjnej uniemożliwiało podejmowanie czynności egzekucyjnych, wówczas najpewniej w praktyce niemożliwe bądź bardzo utrudnione stałoby się prowadzenie postępowania egzekucyjnego w sytuacji wykorzystywania takich możliwości procesowych przez zobowiązanych. Sąd nie podzielił także zarzutów naruszenia art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Wbrew twierdzeniom skarżącego organy w sposób dostateczny ustaliły stan faktyczny sprawy, w tym parametry obiektu objętego obowiązkiem rozbiórki. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że przedmiotem egzekucji pozostaje obiekt opisany w decyzji PINB z 27 sierpnia 2020 r. jako budynek socjalny z kotłownią o wymiarach w rzucie około 4,50 m × 5,0 m, co pozwalało na ustalenie powierzchni zabudowy wynoszącej 22,50 m² i prawidłowe obliczenie wysokości grzywny. Mimo użytego określenia "około" powierzchnia została ustalona w sposób jednoznaczny, a skarżący nie kwestionował jej na wcześniejszym etapie postępowania. Użycie w decyzjach i postanowieniach określenia "budynek" w sposób jednoznaczny przesądza, że chodzi tu o obiekt, o jakim mowa w art. 121 § 5 u.p.e.a., w związku z czym przepis ten podlegał zastosowaniu, a organ egzekucyjny nie mógł dokonywać ustaleń w kierunku odmiennej kwalifikacji tegoż obiektu. Nietrafny pozostaje również zarzut naruszenia art. 121 § 4 i § 5 u.p.e.a. (skarżący zarzucił naruszenie art. 124 § 4 i § 5 u.p.e.a., jednak z treści uzasadnienia skargi wynika, że w istocie zarzut dotyczy art. 121 § 4 i § 5 u.p.e.a). Organ prawidłowo zastosował wskazane przepisy, ponieważ egzekucja dotyczyła obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego wynikającego z przepisów Prawa budowlanego. W takim przypadku ustawodawca przewidział szczególny sposób ustalania wysokości jednorazowej grzywny w celu przymuszenia poprzez odniesienie jej do powierzchni zabudowy obiektu oraz ceny 1 m² powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego ogłoszonej przez Prezesa GUS. Organy obu instancji prawidłowo przyjęły cenę wynikającą z ww. Komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 26 maja 2025 r. i dokonały wyliczenia zgodnie z dyspozycją art. 121 § 5 u.p.e.a., wobec czego brak jest podstaw do kwestionowania zarówno samej zasady nałożenia grzywny, jak i jej wysokości. Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 12 grudnia 2025
- Hasła tematyczne
- Egzekucyjne postępowanie
- Skarżony organ
- Inspektor Nadzoru Budowlanego
- Sędziowie
- Agnieszka Banach Jacek Kuza Krzysztof Armański /przewodniczący sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
art. 151 · Dz.U. 2026 poz. 143
- Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
art. 119, art. 121 § 4 oraz art. 122 · Dz.U. 2025 poz. 132
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II SA/Łd 223/26 · 29 kwietnia 2026
Postanowienie WSA w Łodzi z 29 kwietnia 2026 r., II SA/Łd 223/26 – rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego
Sygnatura: II SA/Ke 650/25 · 29 kwietnia 2026
Wyrok WSA w Kielcach z 29 kwietnia 2026 r., II SA/Ke 650/25 – rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego
Sygnatura: II SA/Ke 651/25 · 29 kwietnia 2026
Wyrok WSA w Kielcach z 29 kwietnia 2026 r., II SA/Ke 651/25 – rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny