II SA/Ke 632/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Pędziwilk - Moskal po rozpoznaniu w dniu 27 października 2017r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] na czynność Starosty z dnia [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków p o s t a n a w i a : I. umorzyć postępowanie sądowe; II. zasądzić od Starosty na rzecz [...] kwotę 680 zł (sześćset osiemdziesiąt złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W dniu 16 sierpnia 2017r. [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na czynność materialno-techniczną Starosty [...] w sprawie zmiany nr [...] w ewidencji gruntów, dotyczącą działek o nr ewid. [...] położonych w [...], polegającej na wpisaniu w ewidencji gruntów i budynków jako podmiotu ewidencyjnego [...] i określeniu charakteru władania gruntami jako "zarząd". W uzasadnieniu skarżący wskazał, że ww. czynność podlega kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r. poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., a ponadto narusza jego interes prawny, gdyż dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę do dokonywania czynności w zakresie wskazanym w art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016r. poz. 1629 ze zm.). Zdaniem strony powyższych zmian w ewidencji gruntów i budynków dokonano z naruszeniem przepisów postępowania i prawa materialnego. Starosta [...] dokonał z urzędu czynności wpisu, pomimo że w okolicznościach sprawy nie wystąpiła żadna z podstaw uzasadniających aktualizację informacji z urzędu określoną w art. 24 ust.2a pkt. 1 lit. a- d Prawa geodezyjnego i kartograficznego. [...], stanowiący samorządową jednostkę organizacyjną, nie może bowiem władać w formie zarządu gruntami Skarbu Państwa zarówno pokrytymi wodami powierzchniowymi płynącymi, jak i innymi. Wprawdzie w opisie zaskarżonej zmiany wskazano, że zmiana dotyczy działek na których znajduje się ciek [....], jednak nie towarzyszą temu zmiany w oznaczeniu użytków jako "Wp". Organ pozostawił oznaczenie użytków o symbolach "Ł" i właściwych klas, doprowadzając w ten sposób do wewnętrznej sprzeczności danych w ewidencji gruntów. Oznaczenie użytków wskazano bowiem sprzecznie z przyczyną wprowadzanych zmian. Ponadto zgodnie z przepisami ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017r. poz. 1121) w stosunku do gruntów pokrytych wodami powierzchniowymi płynącymi, które stanowią własność Skarbu Państwa, formą władania jest trwały zarząd, który winien być potwierdzony we właściwej decyzji, a podmiotem ewidencyjnym może być wyłącznie jeden z organów wskazanych w art. 11 tej ustawy. Mając na uwadze powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej czynności lub stwierdzenie jej bezskuteczności – na podstawie art. 146 § 1 P.p.s.a. W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że w wyniku kolejnej zmiany, dokonanej z urzędu w dniu 1 września 2017r., w trybie czynności materialno-technicznej (k. 8 akt administracyjnych) w jednostce rejestrowej [...], odnośnie działek oznaczonych numerami [...] doszło do korekty zmiany będącej przedmiotem skargi – przy uwzględnieniu zarzutów [...] – wobec czego przedmiotowa skarga stała się bezprzedmiotowa. Mianowicie, w ww. jednostce rejestrowej w odniesieniu do wyszczególnionych wyżej działek został wpisany Skarb Państwa – jako ich właściciel, a na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo wodne wpisano Marszałka Województwa. Korektą objęto również oznaczenia użytków przedmiotowych działek. W tym zakresie organ podzielił stanowisko strony, że podstawą zaskarżonej czynności materialnotechnicznej nie powinien być wniosek z dnia 9 czerwca 2016r., zaś zmiana dotyczy działek na których znajduje się ciek [...] – czemu nie towarzyszyły zmiany w oznaczeniu użytków jako "Wp". Wobec pozostawienia uprzednio oznaczenia użytków o symbolach "Ł" i właściwych klas doprowadzono do wewnętrznej sprzeczności danych w ewidencji gruntów. Natomiast obecnie, po zmianie, zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2016r. poz. 1034 ze zm.), ww. działki oznaczone zostały symbolem "Wp". Powołano się przy tym na wyjaśnienia [...] z dnia 25 lipca 2016r. (k. 4 akt administracyjnych), z których wynika że przedmiotowe działki stanowią ciek [...], zaliczany do tzw. wód pozostałych w stosunku do których prawa właścicielskie wykonuje marszałek województwa, jako zadanie z zakresu administracji rządowej wykonywane przez samorząd województwa. Mając na uwadze fakt, że w wyniku dokonania kolejnej zmiany z urzędu uwzględniono w całości żądanie strony, przedmiotowa skarga stała się bezprzedmiotowa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 tego przepisu akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996, 1579 i 2138 oraz z 2017 r. poz. 935), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, 648, 768 i 935), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Z kolei stosownie do art. 146 ustawy P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą lub odmowę wydania opinii zabezpieczającej albo stwierdza bezskuteczność czynności (§ 1). W sprawach skarg na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, sąd może w wyroku uznać uprawnienie lub obowiązek wynikające z przepisów prawa (§ 2). Mając na uwadze przedmiot i zakres kontroli administracji publicznej przez sądy administracyjne oraz okoliczność, że w przedmiotowej sprawie w odpowiedzi na skargę organ powołał się na działanie autokontrolne w postaci uwzględnienia w całości skargi [...] – poprzez korektę zmiany będącej jej przedmiotem – należało w pierwszej kolejności rozważyć, czy istnieją przesłanki do prowadzenia postępowania sądowoadministracyjnego i rozpoznania sprawy co do jej istoty, czy też postępowanie w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe, co skutkować winno jego umorzeniem, w myśl art. 161 § 1 pkt 3 ustawy P.p.s.a. Przesłanka umorzenia postępowania, o której mowa wyżej zachodzi m.in. wtedy, kiedy w toku danego postępowania a przed wydaniem wyroku przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia. Bezprzedmiotowość postępowania występuje, gdy w toku danego postępowania skarżona decyzja lub postanowienie zostaje pozbawione bytu prawnego w nadzwyczajnym trybie administracyjnym (np. w wyniku stwierdzenia jej nieważności) lub w rezultacie skorzystania przez organ, który podjął zaskarżoną decyzję, postanowienie, bądź czynność, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy P.p.s.a. z uprawnień autokontrolnych przewidzianych w art. 54 § 3 P.p.s.a. Wobec powyższego, wdrożenie trybu autokontroli i wyeliminowanie z obrotu prawnego w jego następstwie zaskarżonej decyzji, postanowienia, bądź czynności jest jedną z przyczyn umorzenia postępowania przed sądem, o jakich mowa w przepisie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Stosownie do 54 § 3 ustawy P.p.s.a. organ którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Z takim właśnie przypadkiem mamy do czynienia w niniejszej sprawie, pomimo że Starosta [...] expressis verbis nie wskazał art. 54 § 3 ustawy P.p.s.a. jako podstawy prawnej swego działania. O zastosowaniu trybu autokontroli świadczy bowiem treść podjętej – w odpowiedzi na skargę [...] – czynności. Jak wynika z akt sprawy, w drodze zaskarżonej do Sądu czynności Starosty [...] z dnia 11 lipca 2017r. (k. 6 akt administracyjnych) doszło do kwestionowanej przez stronę skarżącą zmiany nr 346/2017 polegającej na wpisaniu w ewidencji gruntów i budynków – w odniesieniu do wskazanych wyżej działek – jako podmiotu ewidencyjnego [...] i określeniu charakteru władania przez ten podmiot gruntami jako "zarząd". Następnie, w dniu 1 września 2017r. organ, po zapoznaniu się z argumentacją przedstawioną w skardze, wprowadził w jednostce rejestrowej nr [...] – w odniesieniu do działek oznaczonych nr ewid. [...] "korektę zmiany [...]", wskazując że "prawa właścicielskie w stosunku do wód publicznych stanowiących własność Skarbu Państwa, wykonuje w tym przypadku Marszałek Województwa". W tym zakresie w odpowiedzi na skargę organ powołał art. 11 ustawy Prawo wodne, zgodnie z którym prawa właścicielskie w stosunku do wód publicznych stanowiących własność Skarbu Państwa, z zastrzeżeniem art. 13, wykonuje m. in. marszałek województwa, jako zadanie z zakresu administracji rządowej wykonywane przez samorząd województwa - w stosunku do wód istotnych dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa, służących polepszeniu zdolności produkcyjnej gleby i ułatwieniu jej uprawy, oraz w stosunku do pozostałych wód niewymienionych w pkt 1-3 (pkt 4). W tym stanie rzeczy, skoro poprzez opisaną wyżej "korektę zmiany 14/2017" (k. 8 akt administracyjnych) doszło do wyeliminowania przedmiotu zaskarżenia, postępowanie sądowe wywołane skargą [...], stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu. Zgodnie bowiem z przepisem art. 161 § 1 pkt 3 ustawy P.p.s.a. Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn (niż wymienione w § 1 pkt 1 i 2 cyt. przepisu) stało się bezprzedmiotowe. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w pkt I sentencji postanowienia – na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 54 § 3 ustawy P.p.s.a. Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnia art. 201 § 1 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. Na ich wysokość złożył się: uiszczony przez skarżącego wpis sądowy w kwocie 200 zł oraz wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika – 480 zł obliczone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2015.1804.).