II SA/Ke 590/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Banach, Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. K. na postanowienie Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 sierpnia 2025 r. znak: WOA.7721.78.2025 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz P. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Postanowieniem z 22.08.2025 r. znak: WOA.7721.78.2025 Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (zwany dalej "ŚWINB") odmówił P. K. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Kielce (dalej "PINB") z dnia 29.04.2025 r. znak: PINB-SO.5160.22.2022.I nakazującej ww., jako inwestorce i właścicielce obiektu budowlanego, wykonanie rozbiórki konstrukcji dachu, ścian nadbudowy piętra, stropu nad parterem i ścian parteru zniszczonego, nieużytkowanego budynku mieszkalnego, który został nadbudowany, znajdującego się na działce numer ewid. [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że PINB wydając ww. decyzję z dnia 29.04.2025r. zawarł w jej treści prawidłowe pouczenie o możliwości wniesienia odwołania do ŚWINB w terminie 14 dni od dnia jego otrzymania. Decyzja została doręczona zastępczo K. K. jako pełnomocnikowi P. K. w dniu 20.05.2025 r. Czternastodniowy termin do złożenia odwołania upływał w dniu 3.06.2025 r. P. K. złożyła odwołanie w urzędzie pocztowym w dniu 23.06.2025r. i wpłynęło ono do PINB w dniu 25.06.2025 r. ŚWINB postanowieniem z dnia 15.07.2025 r. wydanym na podstawie art. 134 K.p.a. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. K. K. jako pełnomocnik P. K. wystąpił do ŚWINB z wnioskiem z dnia 17.07.2025 r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji PINB z dnia 29.04.2025 r. Przesyłka zawierająca wniosek została nadana w urzędzie pocztowym w dniu 17.07.2025 r. i wpłynęła do siedziby organu II instancji w dniu 22.07.2025 r. Równocześnie z wnioskiem przesłane zostało do organu II instancji odwołanie P. K. z dnia 17.07.2025 r. We wniosku pełnomocnik P. K. poinformował, że w okresie, w którym decyzja organu I instancji została doręczona, znajdował się w ciężkim stanie zdrowotnym, a następnie w dniach od 8.05.2025r. do 13.05.2025r. przebywał w szpitalu. K. K. poinformował ponadto,że z powodu złego stanu zdrowia przebywał poza miejscem zamieszkania - pod opieką córki, dlatego nie miał możliwości odebrać korespondencji i skutecznie zareagować na otrzymaną decyzję. Po powrocie do domu nie znalazł awiza, bo z pewnością by je odebrał, a o wydaniu decyzji dowiedział się z pisma PINB dla Miasta Kielce z dnia 29.05.2025 r. i złożył odwołanie sądząc, że jest w terminie. Stwierdził ponadto, że po otrzymaniu pisma przewodniego PINB z dnia 26.06.2025r. zapoznał się z decyzją na rozbiórkę i stanem sprawy w dniu 15.07.2025r. i niezwłocznie podjął działania. Do wniosku załączona została pierwsza strona karty informacyjnej Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w [...], z której wynika, że K. K. przebywał w szpitalu od dnia 8.05.2025r. godz. 18:55 do dnia 9.05.2025r. godz. 06:03. Ponadto do wniosku załączona została pierwsza strona karty informacyjnej Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego [...], z której wynika, że K. K. przebywał w szpitalu od dnia 11.05.2025r. godz. 09:36 do dnia 13.05.2025r. godz. 06:31. Przywołując przepisy art. 58 § 1-3 i art. 59 § 2 K.p.a. ŚWINB podniósł, że w przedmiotowym przypadku uprawdopodobnione zostało, że w okresie od 8.05.2025r. do 13.05.2025r. pełnomocnik P. K. odczuwał dolegliwości chorobowe i nie zamieszkiwał w swoim domu. Procedura doręczenia zastępczego decyzji organu I instancji trwała od 5.05.2025r. do dnia 20.05.2025r. Wobec zastępczego doręczenia decyzji w dniu 20.05.2025 r., strona ani jej pełnomocnik nie mieli wiedzy o wydanej decyzji. Jednak PINB pismem z dnia 29.05.2025 r. poinformował stronę o wydanej decyzji z dnia 29.04.2025r. i pismo to zostało doręczone stronie w dniu 13.06.2025r. Oznacza to, że w dniu 13.06.2025r. ustąpiły przyczyny uchybienia terminu spowodowane brakiem wiedzy o wydanej decyzji. Zgodnie zaś z art. 58 § 2 K.p.a. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania powinien zostać złożony w terminie siedmiu dni od daty ustąpienia przyczyny, czyli do dnia 20.06.2025 r. włącznie. Do dnia 20.06.2025 r. nie zostało złożone do któregokolwiek organu żadne pismo strony lub pełnomocnika. Natomiast w dniu 23.06.2025r. złożone zostało na poczcie samo odwołanie od decyzji. Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, aktualnie rozpatrywany, złożony został na poczcie dopiero w dniu 17.07.2025 r., czyli 27 dni po terminie do jego złożenia. Zatem nie został spełniony jeden z podstawowych warunków do przywrócenia terminu - wniosek o przywrócenie terminu nie został złożony w terminie 7 dni od daty ustania przyczyny uchybienia terminu. Brak zachowania terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu powoduje w przedmiotowym przypadku konieczność orzeczenia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W skardze na rozstrzygnięcie organu II instancji, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, P. K. podniosła zarzuty naruszenia: 1) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 58 § 1 i § 2 K.p.a. w zw. z art. 6 K.p.a. i art. 7 K.p.a. poprzez błędną wykładnię i zastosowanie przepisów o przywróceniu terminu, a w szczególności przez nieprawidłową ocenę przesłanki braku winy w uchybieniu terminowi, pomimo że została ona w pełni uprawdopodobniona zaświadczeniami lekarskimi potwierdzającymi poważny stan zdrowia pełnomocnika związany z chorobą nowotworową i licznymi hospitalizacjami, które uniemożliwiły mu podjęcie jakichkolwiek czynności procesowych w terminie określonym prawem; 2) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 80 K.p.a. w zw. z art. 7 K.p.a., poprzez niepodjęcie wszystkich niezbędnych czynności mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, a w szczególności przez powierzchowną ocenę przedłożonej dokumentacji medycznej, niewzięcie pod uwagę charakteru i ciężkości schorzenia pełnomocnika oraz stopnia inwazyjności podejmowanego leczenia, które w sposób obiektywny uniemożliwiały mu wykonywanie czynności zawodowych w okresie objętym terminem do wniesienia odwołania; 3) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 8 K.p.a. w zw. z art. 6 K.p.a., poprzez wydanie postanowienia na podstawie wadliwie ustalonego stanu faktycznego oraz niewzięcie pod uwagę wszystkich okoliczności sprawy mających istotne znaczenie dla oceny braku winy w uchybieniu terminowi, co doprowadziło do wydania rozstrzygnięcia niebudzącego zaufania do władzy publicznej i naruszającego zasady rzetelnego postępowania administracyjnego; 4) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 58 § 2 K.p.a., poprzez błędną wykładnię przesłanki czasowej do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, gdyż organ nie uwzględnił faktycznego momentu ustania przyczyny uniemożliwiającej złożenie odwołania, którym był moment faktycznego powrotu pełnomocnika do zdrowia pozwalającego na wykonywanie czynności zawodowych, a nie formalny koniec hospitalizacji czy zwolnienia lekarskiego. Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła: 1) na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości; 2) na podstawie art. 119 pkt 1 p.p.s.a. o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym; 3) na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Uzasadniając swe stanowisko skarżąca podniosła, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z rażącym naruszeniem art. 58 § 1 i § 2 K.p.a., albowiem organ dokonał błędnej wykładni i oceny przesłanek przywrócenia terminu, w szczególności przesłanki braku winy w uchybieniu terminowi. K. K., działający jako pełnomocnik P. K., cierpi na nieuleczalną chorobę nowotworową, która wymaga stałego, intensywnego i inwazyjnego leczenia onkologicznego. Charakter tej choroby powoduje konieczność częstych hospitalizacji, a stosowane leczenie jest na tyle agresywne i wyczerpujące dla organizmu, że w znacznej mierze ogranicza lub całkowicie uniemożliwia wykonywanie jakichkolwiek czynności zawodowych. W okresie objętym terminem do wniesienia odwołania K. K. przebywał w szpitalu oraz przechodził intensywne leczenie, co w sposób obiektywny uniemożliwiało mu podjęcie czynności procesowych. Organ zaś w sposób całkowicie błędny dokonał oceny przedłożonej dokumentacji medycznej, nie uwzględniając specyfiki choroby nowotworowej oraz stopnia inwazyjności stosowanego leczenia. Złośliwy nowotwór pęcherza moczowego jest jednym z najbardziej agresywnych nowotworów, a jego leczenie wymaga zastosowania chemioterapii, radioterapii oraz częstych zabiegów operacyjnych, które powodują ogromne wyniszczenie organizmu i całkowicie uniemożliwiają normalne funkcjonowanie chorego, w tym wykonywanie obowiązków zawodowych. Ponadto organ nie wziął pod uwagę faktu, że w czasie gdy awizowano K. K. przesyłkę z decyzją przebywał on w szpitalu, a zatem nie mógł obiektywnie dowiedzieć się o wydanej decyzji i wnieść odwołania w terminie. Co więcej, brak było jakiegokolwiek awiza, które mogłoby poinformować go o konieczności odbioru przesyłki. W takiej sytuacji niemożliwym było dochowanie terminu do wniesienia odwołania. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, dla przywrócenia terminu znaczenie ma wyłącznie stan zdrowia strony lub jej pełnomocnika w ostatnim dniu terminu do dokonania czynności procesowej. Nagła i niemożliwa do przewidzenia niedyspozycja zdrowotna uniemożliwiająca pełnomocnikowi strony dokonanie czynności procesowej w ostatnich dniach terminu do jej dokonania, usprawiedliwia przywrócenie terminu. W niniejszej sprawie choroba pełnomocnika o charakterze ciężkiej, przewlekłej choroby nowotworowej przypadła dokładnie na okres terminu do wniesienia odwołania, co w pełni uzasadnia przywrócenie terminu. Organ błędnie również ocenił przesłankę czasową określoną w art. 58 § 2 K.p.a., zgodnie z którym prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. W przypadku choroby nowotworowej, której leczenie ma charakter ciągły i długotrwały, za moment ustania przyczyny należy uznać nie formalny koniec hospitalizacji czy zwolnienia lekarskiego, lecz faktyczny powrót do zdrowia pozwalającego na wykonywanie czynności zawodowych. K. K. złożył wniosek o przywrócenie terminu niezwłocznie po tym, jak jego stan zdrowia pozwolił mu na podjęcie czynności procesowych, co mieści się w terminie określonym w art. 58 § 2 K.p.a. Zdaniem skarżącej organ nie wyjaśnił w sposób należyty charakteru i ciężkości schorzenia pełnomocnika, nie uwzględnił specyfiki leczenia onkologicznego oraz nie ocenił prawidłowo wpływu choroby na zdolność do wykonywania czynności procesowych. Dokumentacja medyczna jednoznacznie wskazywała na ciężki stan zdrowia K. K. i niemożność podjęcia przez niego jakichkolwiek czynności zawodowych w okresie objętym terminem do wniesienia odwołania. Ciężka choroba nowotworowa pełnomocnika, wymagająca intensywnego leczenia i częstych hospitalizacji, stanowi okoliczność w pełni usprawiedliwiającą uchybienie terminu i uzasadniającą jego przywrócenie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Kontrolną sądowoadministracyjną w niniejszej sprawie zostało objęte postanowienie ŚWINB odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji PINB z dnia 29.04.2025 r. Powodem takiego rozstrzygnięcia było uznanie przez organ II instancji, że pełnomocnik skarżącej nie dochował terminu określonego w art. 58 § 2 K.p.a. Co do zasady bowiem stosownie do art. 58 § 1 K.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Zarazem jednak zgodnie z art. 58 § 2 K.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. W rozpatrywanym przypadku niespornym jest, że decyzję wydaną w dniu 29.04.2025 r. PINB nadał na prawidłowy adres pełnomocnika skarżącej, wskazany w piśmie z dnia 27.11.2024 r., i przesyłka ta, dwukrotnie awizowana, jako niepodjęta w terminie została uznana za doręczoną w trybie art. 44 K.p.a. Jako datę doręczenia przyjęto 20.05.2025 r., a zatem niewątpliwym jest, że termin do wniesienia odwołania upłynął bezskutecznie w dniu 3.06.2025 r. Pismem z dnia 29.05.2025 r. organ I instancji poinformował P. K. m.in. o tym, że w dniu 29.04.2025 r. wydał decyzję znak: PINB-SO.5160.22.2022. W efekcie w dniu 23.06.2025 r. (data nadania w placówce pocztowej) K. K. złożył odwołanie od decyzji, a PINB postanowieniem z dnia 15.07.2025 r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia tegoż odwołania. W dniu 17.07.2025 r. K. K. złożył natomiast wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W ocenie sądu ŚWINB w sposób błędny uznał, że datą, od której należy liczyć termin określony w art. 58 § 2 K.p.a., tj. datą ustania przyczyny uchybienia terminu, jest data doręczenia P. K. pisma z dnia 29.05.2025 r., a więc 13.06.2025 r. Pismem tym faktycznie poinformowano ją bowiem o wydaniu decyzji z dnia 29.04.2025 r., ale nie zawiera ono informacji o tym, że organ podjął choćby próbę doręczenia tej decyzji, nie mówiąc już o dokładnym terminie jej doręczenia. Skarżąca nie powzięła zatem wówczas wiedzy o tym, że termin do wniesienia odwołania rozpoczął już bieg ani że się zakończył. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto pogląd, że dla rozpoczęcia biegu terminu na wniesienie prośby o przywrócenie terminu znaczenie ma również, w jakiej dacie strona dowiedziała się o uchybieniu. W sytuacji, gdy (jak w niniejszym przypadku) z wniesionego po terminie odwołania nie wynika bezpośrednio fakt, że strona jest świadoma uchybienia terminowi, należy jako początek siedmiodniowego terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu uznać datę, w której strona dowiedziała się o uchybieniu (por. wyrok WSA w Opolu z 27.11.2025 r., sygn. I SA/Op 687/25 i powołany tam wyrok WSA w Gliwicach z 6.12.2023 r., sygn. II SA/Gl 1212/23 oraz wyrok WSA w Bydgoszczy z 15.10.2024 r., sygn. I SA/Bd 385/24). Jeśli zatem strona nie wiedziała o uchybieniu terminu, to termin do złożenia prośby o jego przywrócenie liczy się od uzyskania przez nią wiadomości o tym, że odwołanie zostało złożone z uchybieniem terminu (por. wyrok NSA z 10.03.2000 r., sygn. akt I SA/Lu 1524/98). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że datą tą, w przypadku uchybienia terminu do wniesienia odwołania, jest data doręczenia postanowienia w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do dokonania tej czynności (por. wyrok WSA w Krakowie z 9.11.2021r., sygn. I SA/Kr 1219/21 i powołane tam orzecznictwo). Brak jest wystarczających podstaw do przyjęcia, by w rozpatrywanym przypadku skarżąca bądź jej pełnomocnik dowiedzieli się o uchybieniu terminu do złożenia odwołania wcześniej niż w dniu 15.07.2025 r., kiedy to zostało wydane postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, a K. K. – jak wynika z wniosku o przywrócenie terminu – "zapoznał się ze stanem sprawy". Co istotne, we wniosku tym pełnomocnik skarżącej podał również, że o wydaniu decyzji dowiedział się z pisma PINB z 29.05.2025 r. i złożył odwołanie myśląc, że "jest jeszcze w terminie". Przyjmując, że przyczyna uchybienia terminowi ustała w dniu 13.06.2025 r. organ nie wykazał jednocześnie, że w tej dacie K. K. bądź P. K. dowiedzieli się o tym, że doszło do uchybienia (nie jest to równoznaczne z dowiedzeniem się o wydaniu decyzji). Bez takiej wiedzy trudno przyjąć, by – zgodnie z tym, co wyżej podniesiono – już wówczas ustała przyczyna uchybienia. Do takiego ustania doszło natomiast niewątpliwie w dniu 15.07.2025 r., a ponieważ wniosek o przywrócenie terminu został złożony w dniu 17.07.2025 r. należy uznać, że zachowany został termin określony w art. 58 § 2 K.p.a. Wydając zaskarżone postanowienie ŚWINB naruszył zatem w sposób istotny dyspozycję tego przepisu, co powodowało konieczność uchylenia tego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Rozpoznając ponownie sprawę organ odwoławczy rozpatrzy wniosek o przywrócenie terminu, odnosząc się do wskazanych w nim przyczyn uchybienia terminowi do wniesienia odwołania – w świetle przesłanek przewidzianych w art. 58 § 1 K.p.a.