II SA/Go 763/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia P. o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika w sprawie ze skargi G.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie nieudzielenia zezwolenia na usunięcie drzew postanawia: odmówić dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika.

G.S. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] sierpnia 2022 r., Nr [...] w przedmiocie nieudzielenia Stowarzyszeniu "Ś." zezwolenia na usunięcie 3 sztuk drzew. W dniu 2 marca 2023 r. do Sądu wpłynęło pismo Stowarzyszenia P. zatytułowane "Oświadczenie organizacji społecznej o wstąpieniu do postępowania", w którym powołało się na swoje statutowe działania w zakresie ochrony środowiska i fakt rzadkiego kierowania przez obywateli do sądu swoich żądań. Jako podstawę żądania dopuszczenia do udziału w sprawie Stowarzyszenie wskazało art. 61 § 3 k.p.c. Pismem z [...] marca 2023 r. Stowarzyszenie zostało wezwane do wskazania w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, z jakich powodów zamierza przystąpić do niniejszego postepowania w sytuacji, gdy przedmiot sprawy wykracza poza teren działania Stowarzyszenia. W odpowiedzi, pismem z [...] marca 2023 r. Stowarzyszenie wyjaśniło, że przedmiot postępowania należy do działalności statutowej stowarzyszenia, albowiem prowadzona jest głównie na terenie trzech gmin, tj. [...], ale działalność K. S.A. Oddział oddziałuje negatywnie również na tereny gmin sąsiednich – w tym gminy objętej niniejszym postępowaniem. Ponadto postępowanie to dotyczy kwestii usunięcia wielowiekowych drzew, stanowiących istotny element rodzimego krajobrazu naturalnego, którego ochrona należy do celów statutowych stowarzyszenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Podstawę prawną do orzekania w przedmiocie dopuszczenia podmiotów do toczącego się postępowania sądowego stanowi art. 33 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 259, zwanej dalej p.p.s.a.). Generalną zasadą wyrażoną w art. 32 p.p.s.a. jest to, że w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi. Jednak rozszerzeniem tej zasady jest art. 33 p.p.s.a., który w § 2 stanowi, że udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4 p.p.s.a. w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Przywołany art. 25 ust. 4 p.p.s.a. przyznaje zdolność sądową organizacjom społecznym, choćby nie posiadały one osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. Przy czym nie jest dopuszczalna taka wykładnia art. 33 § 2 p.p.s.a., według której sąd administracyjny byłby, niejako automatycznie, zobowiązany do uwzględnienia wniosku organizacji społecznej z tego i tylko tego powodu, że jest ona formalnie organizacją społeczną, a charakter rozpoznawanej sprawy sądowo-administracyjnej jest zgodny z zakresem jej statutowej działalności. Dopuszczenie jej do udziału w sprawie dotyczącej innego podmiotu, sąd administracyjny powinien badać, czy udział ten, niezależnie od postanowień statutu takiej organizacji, służy zapewnieniu kontroli społecznej postępowania. (por. postanowienie NSA z 28 września 2009 r. sygn. II GZ 55/09, z aprobującą glosą B. Adamiak, OSP 2010, Nr 11, poz. 108). Decydujące zatem dla oceny wniosku Stowarzyszenia o dopuszczenie do udziału w sprawie sądowoadministracyjnej jest bowiem wykazanie nie tylko tego, że sprawa dotyczy statutowej działalności organizacji społecznej, ale i tego, że za udziałem tym przemawia interes społeczny (por. postanowienie NSA z 11 października 2013 r., II OZ 874/13). W ocenie Sądu przytoczona regulacja nie daje podstaw do dopuszczenia Stowarzyszenia P. jako uczestnika w przedmiotowym postępowaniu sądowym. Co prawda, ze statutu Stowarzyszenia, jak i KRS wynika, że celem jego działania jest ochrona środowiska, dobrowolnie zrzesza obywateli, mieszkańców rejonu [...], głównie rolników, tj. właścicieli i użytkowników gospodarstw rolnych, prowadzących działalność na rzecz przywrócenia i zachowania naturalnych walorów przyrodniczych, zdegradowanych przez przemysł. Jednocześnie z § 1 statutu jasno wynika, iż terenem działania stowarzyszenia jest rejon [...], zwłaszcza obszary trzech gmin, tj. [...]. Oznacza to, iż stowarzyszenie w sposób wyraźny ograniczyło zakres terytorialny swego działania. Podkreślić należy, że wydana w niniejszej sprawie decyzja Burmistrza z dnia [...] lutego 2022 r. dotyczy odmowy wydania zezwolenia na usunięcie 3 sztuk drzew z gatunku sosna zwyczajna na działce o nr ewid. [...], w obrębie [...], która to działka znajduje się w innym województwie, poza rejonem [...], w sensie zarówno administracyjnym, jak i geograficznym. Argumentacja Stowarzyszenia w istocie sprowadza się do prób wykazania, że mieszkańcy gmin sąsiednich z racji ich położenia, narażeni są na negatywne działanie K. S.A. Oddział. Zaznaczyć jednak należy, iż kontrolowane w niniejszej sprawie decyzje nie mają żadnego związku z negatywnym oddziaływaniem powyższego podmiotu. Ponadto spór w tej sprawie na obecnym etapie - wobec braku skargi ze strony wnioskodawcy tj. Stowarzyszenia "Ś." - sprowadza się zasadniczo do kwestii, kto jest posiadaczem wspomnianych drzew i posiada legitymację do złożenia wniosku o ich wycięcie, a nie kwestii samego ich usunięcia. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, iż niniejsza sprawa nie dotyczy statutowej działalności Stowarzyszenia "P." i jego udział w żaden sposób nie będzie służyć kontroli społecznej postępowania. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.