Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SA/Go 519/26

Postanowienie WSA w Gorzowie Wlkp. z 29 października 2026 r., II SA/Go 519/26

Wynik

Odrzucono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
29 października 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz po rozpoznaniu w dniu 29 października 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Ł. N. na zarządzenia Burmistrza [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie oddania w dzierżawę nieruchomości stanowiących własność Gminy [...] oraz ogłoszenia wykazu nieruchomości przeznaczonej do oddania w dzierżawę postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu Ł. N. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim kwotę 300 zł (trzysta) złotych, uiszczoną tytułem nienależnego wpisu sądowego od skargi.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

1. Burmistrz [...] w dniu 12 czerwca 2026 r. działając na podstawie art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 662, dalej u.s.g.) oraz art. 13 ust. 1, art. 25 ust. 1, oraz art. 35 ust. 1 i 2 w związku z art. 37 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 399, dalej jako u.g.n.) oraz § 14 ust. 5 załącznika nr 1 do uchwały Rady Miejskiej w [...] nr VII/54/2011 z dnia [...]maja 2011 r. w sprawie zasad nabycia, zbycia i obciążania nieruchomości oraz ich wydzierżawiania lub wynajmowania na okres dłuższy niż trzy lata, wydał zarządzenie nr [...] w przedmiocie oddania w dzierżawę nieruchomości stanowiących własność Gminy [...] oraz ogłoszenia wykazu nieruchomości przeznaczonej do oddania w dzierżawę. W § 1 tego zarządzenia wskazano, że przeznacza się do oddania w dzierżawę, najem nieruchomości stanowiącej własność Gminy [...], szczegółowo opisanej w załączniku nr 1 - wykaz. Wykaz, o którym mowa w § 1, podlega publikacji poprzez wywieszenie na tablicy ogłoszeń oraz zamieszczenie na stronach internetowych Urzędu przez okres 21 dni, a ponadto informację o wywieszeniu tego wykazu podaje się do publicznej wiadomości poprzez ogłoszenie w prasie lokalnej (§ 2 zarządzenia), natomiast § 3 stanowi, że szczegółowe warunki dzierżawy określi umowa. Wykonanie zarządzenia powierzono Burmistrzowi [...] (§ 4). 2. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim na powyższe zarządzenie wniósł Ł. N. w części obejmującej pozycje 1 i 2 załącznika nr 1, dotyczące przeznaczenia działek nr [...] do wydzierżawienia na okres trzech miesięcy, w trybie bezprzetargowym, na rzecz dotychczasowego dzierżawcy. Zaskarżonemu zarządzeniu zarzucił: 1) naruszenie art. 37 ust. 4 w związku z art. 37 ust. 1 i ust. 3 u.g.n. przez przyjęcie, że nieruchomość może zostać po raz kolejny wydzierżawiona bezprzetargowo dotychczasowemu dzierżawcy, mimo że o zawarcie umowy dotyczącej tej samej nieruchomości ubiega się więcej niż jeden podmiot, a skarżący złożył konkretną i znacznie korzystniejszą ekonomicznie ofertę dzierżawy; 2) naruszenie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a u.s.g. przez przeznaczenie nieruchomości do zawarcia kolejnej umowy dzierżawy z dotychczasowym dzierżawcą bez uprzedniego uzyskania indywidualnej zgody Rady Miejskiej w [...] dotyczącej tej konkretnej nieruchomości, tych samych stron oraz kolejnej umowy; 3) naruszenie art. 25 ust. 2 w związku z art. 23 ust. 1 pkt 7a u.g.n. przez gospodarowanie nieruchomością gminną bez zachowania wymaganej szczególnej staranności, polegające na dalszym preferowaniu dotychczasowego dzierżawcy pomimo wielokrotnie zgłaszanego zainteresowania skarżącego i zaoferowania przez niego czynszu istotnie wyższego od czynszu dotychczas uzyskiwanego przez Gminę i na pominięciu bez jakiegokolwiek merytorycznego rozpoznania i uzasadnienia oferty skarżącego przewidującej czynsz wielokrotnie wyższy, a następnie przeznaczeniu nieruchomości do ponownego wydzierżawienia dotychczasowemu dzierżawcy; 4) naruszenie art. 7 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP przez arbitralne uprzywilejowanie dotychczasowego dzierżawcy oraz pozbawienie skarżącego możliwości ubiegania się o dzierżawę nieruchomości na równych i przejrzystych zasadach, pomimo złożenia przez niego konkurencyjnej oferty; 5) naruszenie art. 35 ust. 2 pkt 8 u.g.n., przez zamieszczenie w wykazie informacji o przeznaczeniu nieruchomości bezpośrednio do wydzierżawienia dotychczasowemu dzierżawcy w trybie bezprzetargowym, mimo braku podstaw do pominięcia procedury konkurencyjnej w okolicznościach, w których o dzierżawę ubiega się co najmniej dwóch zainteresowanych; 6. naruszenie § 14 ust. 1, ust. 3 lit, b oraz ust. 5 załącznika nr 1 do uchwały Rady Miejskiej w [...] nr VII/54/2011 przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że sam § 14 ust. 5 stanowi samodzielną podstawę wydzierżawienia nieruchomości w trybie bezprzetargowym, z pominięciem przesłanek określonych w § 4 ust. 3 lit. b tego aktu. Zarzucając powyższe wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonego zarządzenia w części obejmującej przeznaczenie działek nr [...] do wydzierżawienia na okres trzech miesięcy w trybie bezprzetargowym na rzecz dotychczasowego dzierżawcy; wstrzymanie wykonania zaskarżonego zarządzenia w powyższej części, w szczególności poprzez wstrzymanie zawarcia na jego podstawie kolejnej dzierżawy dotyczącej działek nr [...] do czasu prawomocnego zakończenia postępowania, zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Jednocześnie wniósł o zobowiązanie organu do przedłożenia dokumentów szczegółowo opisanych w skardze. 3. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na niewykazanie przez skarżącego naruszenia jego interesu prawnego lub uprawnienia w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g., ewentualnie oddalenie skargi w całości jako bezzasadnej. W ocenie organu naruszenie interesu prawnego podmiotu składającego w tym trybie skargę musi mieć charakter bezpośredni, zindywidualizowany, obiektywny i realny. Skarżący powinien zatem wykazać nie tylko, że chciałby wydzierżawić przedmiotowe nieruchomości, lecz także wskazać normę prawa, z której wynika jego indywidualne prawo lub uprawnienie naruszone zaskarżonym zarządzeniem. Tymczasem skarżący nie jest dotychczasowym dzierżawcą działek gminnych nr [...] obręb [...], nie posiada prawa pierwszeństwa do ich dzierżawy, nie zawarł z Gminą [...] umowy przedwstępnej, nie dysponuje innym prawem do przedmiotowych nieruchomości, w końcu nie wykazuje normy prawa materialnego, z której wynikałoby roszczenie o zawarcie z nim umowy dzierżawy. 4. Odnosząc się do stanowiska organu w piśmie procesowym z dnia [...] września 2026 r. skarżący podał, że przedmiotem jego skargi nie jest umowa dzierżawy zawarta przez Gminę z D. T., ani ocena ważności cywilnoprawnego oświadczenia woli Gminy. Skarżący kwestionuje poprzedzające zawarcie umowy zarządzenie Burmistrza dotyczące przeznaczenia nieruchomości do dzierżawy i podania do publicznej wiadomości ich wykazu, zarzucając w szczególności naruszenie publicznoprawnych reguł określających dopuszczalność bezprzetargowego gospodarowania nieruchomościami gminnymi. Okoliczność, że następstwem zaskarżonego aktu miało być zawarcie umowy cywilnoprawnej, nie odbiera samemu zarządzeniu charakteru aktu z zakresu administracji publicznej. Wyjaśniając natomiast interes prawny do zaskarżenia zarządzenia podał, że nie wywodzi go z samego ekonomicznego zainteresowania uzyskaniem dzierżawy nieruchomości, z wysokości oferowanego przez siebie czynszu, ani z istnienia roszczenia o zawarcie z nim umowy dzierżawy, ale jego źródło wywodzi z § 14 ust. 3 lit. b zasad gospodarowania nieruchomościami stanowiących załącznik do uchwały nr VII/54/2011 Rady Miejskiej w [...], będącej aktem prawa miejscowego. Regulacja ta nie pozostaje prawnie obojętna dla sytuacji osoby, która wystąpiła do Gminy o wydzierżawienie tej samej nieruchomości. Wystąpienie przez więcej niż jedną osobę powoduje bowiem, że nie zachodzi określona w § 14 ust. 3 lit. b materialnoprawna przesłanka pozwalająca organowi na zastosowanie przewidzianego w tym przepisie trybu bezprzetargowego. Skarżący jest konkretną osobą, która wielokrotnie występowała do organu o umożliwienie jej dzierżawy dokładnie tych samych nieruchomości, których dotyczy zaskarżone zarządzenie. Złożenie przez skarżącego wniosku o dzierżawę ma zatem znaczenie prawne wynikające bezpośrednio z § 14 ust. 3 lit. b uchwały. Skoro norma ta uzależnia dopuszczalność trybu bezprzetargowego od wystąpienia jednej osoby, to występowanie skarżącego jako drugiego podmiotu zainteresowanego dzierżawą wpł5ava bezpośrednio na możliwość zastosowania tego trybu wobec nieruchomości objętych jego wnioskiem. Dlatego zaskarżone zarządzenie bezpośrednio narusza tak ukształtowany interes prawny skarżącego, gdyż w konsekwencji jego wydania skarżący został wyeliminowany z możliwości ubiegania się o dzierżawę w warunkach, które powinny powstać wskutek występowania więcej niż jednego podmiotu zainteresowanego nieruchomością. 5. W piśmie procesowym z dnia [...] października 2026 r. pełnomocnik organu podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Wskazał, że § 14 ust. 3 lit. b uchwały Rady Miejskiej w [...] Nr Vll/54/2011 z dnia [...] maja 2011r. reguluje przesłanki dopuszczalności bezprzetargowej dzierżawy, ale nie ustanawia natomiast prawa pierwszeństwa, ani roszczenia o zawarcie umowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 6. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143, ze zm., dalej jako p.p.s.a.). Przesłankami tymi są: niewłaściwość sądu (pkt 1), niezachowanie terminu (pkt 2), nieuzupełnienie braków formalnych (pkt 3), zawisłość sprawy (pkt 4), brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5), brak interesu prawnego wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a. (pkt 5a) oraz niedopuszczalność skargi z innych przyczyn (pkt 6). Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a, sąd odrzuca skargę jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Przepisem szczególnym w rozumieniu powyższego artykułu jest art. 101 ust. 1 u.s.g., na gruncie którego - każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. 7. Z powyższego wynika, że naruszenie interesu prawnego następuje więc wtedy, gdy zaskarżonym aktem zostaje odebrane lub ograniczone jakieś prawo skarżącego wynikające z przepisów prawa materialnego, względnie zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub też zmieniony obowiązek dotychczas na nim ciążący (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 czerwca 2009 r., II OSK 205/09 www.orzeczenia.nsa.gov.pl - dalej CBOSA). Jest to interes zgodny z prawem i interes chroniony przez prawo. Istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego, tzn. taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje (por. A. Matan [w:] Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz, red. B. Dolnicki, Warszawa 2021, tezy do art. 101). Strona skarżąca zobowiązana jest natomiast wykazać w jaki sposób doszło do naruszenia jej prawem chronionego interesu lub uprawnienia (por. wyrok NSA z dnia 4 lutego 2005 r., akt OSK 1563/04). Legitymacja do wniesienia skargi na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. warunkowana jest istnieniem związku normatywnego pomiędzy sytuacją prawną skarżącego a treścią skarżonej uchwały lub zarządzenia (interes prawny), przy czym ów związek ma mieć charakter pejoratywny (naruszenie interesu prawnego), tj. zmieniać sytuację prawną skarżącego na niekorzyść w stosunku do sytuacji dotychczasowej. Zmiana sytuacji prawnej musi się przy tym cechować wszystkimi znamionami charakterystycznymi dla interesu prawnego, tj. posiadać cechę indywidualności, realności, konkretności, bezpośredniości i aktualności. w okolicznościach sprawy tak rozumiany związek nie występuje. Wyjaśnić przy tym należy również, że w orzecznictwie przyjmuje się, iż w postępowaniu kwestionującym legalność aktu prawa miejscowego przymiot strony jest kształtowany na innych zasadach, aniżeli chociażby w postępowaniu administracyjnym regulowanym przepisami ustawy z dnia z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r., poz. 1691 ze zm., dalej jako k.p.a.) 8. Zaskarżonym zarządzeniem Burmistrz - działając na podstawie ustawy o samorządzie gminnym, ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz w wykonaniu zapisów § 14 ust. 5 załącznika nr 1 do Uchwały Rady Miejskiej w [...] NR VII/54/2011 z dnia [...] maja 2011 r. – przeznaczył do oddania w dzierżawę, najem nieruchomości stanowiącej własność Gminy [...] szczegółowo opisanych w załączniku nr 1 – wykaz oraz ogłosił wykaz nieruchomości przeznaczonej do oddania w dzierżawę. Skarga odnosi się tylko jego części obejmującej pozycje 1 i 2 załącznika nr 1, dotyczące przeznaczenia działek nr [...] do wydzierżawienia na okres trzech miesięcy, w trybie bezprzetargowym, na rzecz dotychczasowego dzierżawcy. Drogę do merytorycznej oceny tego zarządzenia otwiera jednak tylko naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia. Oznacza to, że skarżący musi wykazać istnienie związku pomiędzy zaskarżonym aktem a jego konkretną, indywidualną sytuacją prawną czyli wykazać, że zaskarżone zarządzenie, poprzez naruszenie prawa, jednocześnie negatywnie wpływa na jego sferę materialnoprawną (wynikającą z konkretnie wskazanego przepisu materialnego), pozbawia go prawnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację. Wykazaniu podlega zatem naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego, wpływającego na sytuację prawną skarżącego. Przy czym – co ważne z uwagi na stanowisko strony skarżącej – interes ten winien być bezpośredni i realny oraz aktualny, a nie przyszły, hipotetyczny lub ewentualny. 9. Kryterium interesu prawnego, o którym mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g., jest oceniane jedynie w płaszczyźnie materialnoprawnej i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków strony skarżącej a zaskarżonym aktem. Na skarżącym ciąży bowiem obowiązek wykazania, w jaki sposób doszło do naruszenia jej prawem chronionego interesu lub uprawnienia, polegającego na istnieniu bezpośredniego związku pomiędzy zaskarżonym zarządzeniem a własną, indywidualną i prawnie gwarantowaną sytuacją – nie zaś sytuacją faktyczną. Interes prawny skarżącego, co do którego wprost nawiązuje art. 101 ust. 1 u.s.g., musi zatem wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę. Przy takim związku należy eliminować sytuacje, w których dopiero kolejne skutki wcześniejszej konkretyzacji normy prawnej w odniesieniu do jednego podmiotu pośrednio wpływają na sytuację prawną drugiego podmiotu, wynikającą z zastosowania w stosunku do niego innej już normy prawnej (por. wyroki NSA z dnia 1 października 2013 r., I OSK 1209/13; 1 grudnia 2016 r., I OSK 2451/16). 10. Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie skarżący nie wykazał, aby istniał związek między jego prawnie gwarantowaną sytuacją a zaskarżonym zarządzeniem, polegający na tym, że zarządzenie to narusza bezpośrednio jego interes prawny lub uprawnienie. Interesu prawnego nie można domniemywać. naruszenie interesu prawnego podmiotu składającego w tym trybie skargę musi mieć charakter bezpośredni, zindywidualizowany, obiektywny i realny. Zaskarżone zarządzenie w części dotyczącej działek nr [...] obręb [...], musiałoby rzeczywiście naruszać istniejący i przysługujący konkretnemu podmiotowi interes prawny w dacie podejmowania zarządzenia. Nie wystarcza zatem samo zainteresowanie rozstrzygnięciem sprawy, ani istnienie interesu ekonomicznego jako potencjalnego dzierżawcy. Interes prawny musi istnieć już momencie wniesienia skargi i na tę chwilę® znajdować podstawę w normie prawa materialnego, która konkretyzuje sytuację prawną skarżącego. Skarżący nie jest ani dotychczasowym dzierżawcą działek gminnych nr [...] obręb [...], ani nie posiada prawa pierwszeństwa do ich dzierżawy, nie zawarł również z Gminą [...] umowy przedwstępnej, jak i nie dysponuje innym prawem do przedmiotowych nieruchomości, w końcu nie wykazuje normy prawa materialnego, z której wynikałoby roszczenie o zawarcie z nim umowy dzierżawy. Sam fakt złożenia, jak podkreślił organ w odpowiedzi na skargę, nawet wielokrotnie, przez skarżącego wniosku o sprzedaż lub wydzierżawienie nieruchomości czy tym bardziej deklaracja zapłaty wyższego czynszu nie kreuje takiego prawa bo jest to interes faktyczny, a nie prawny w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g. Naruszenie interesu prawnego nie może być też wywodzone ze zdarzeń i czynności o charakterze przyszłym (brak przesłanki aktualności i bezpośredniości) i niepewnym (brak przesłanki realności). Nie ma więc w sprawie aktualnego, bezpośredniego i realnego wpływu kwestionowanego zarządzenia na sytuację materialnoprawną skarżącego. W konsekwencji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., Sąd postanowił jak w pkt 1 postanowienia. 11. O zwrocie uiszczonego przez stronę skarżącą wpisu sądowego (pkt 2 postanowienia) Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Odnośnie do wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego zrządzenia wyjaśnić trzeba, że wywołuje on skutek i podlega rozpatrzeniu dopiero wówczas, gdy skarga jest skutecznie wniesiona, tj. nie podlega odrzuceniu z przyczyn podanych w art. 58 § 1 p.p.s.a. Wobec odrzucenia skargi jego rozpatrzenie stało się bezprzedmiotowe.

Informacje o sprawie

Data wpływu
26 sierpnia 2026
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Burmistrz Miasta
Sędziowie
Jacek Jaśkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny