II SA/Go 277/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński po rozpoznaniu w dniu 23 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku pełnomocnika strony skarżącej adwokata M.P. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w sprawie ze skargi A.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy postanawia: 1. przyznać od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim adwokatowi M.P. kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych, podwyższoną o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, obejmującej sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić.

Pismem z dnia [...] października 2012 r. A.T. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. Wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. oddalił skargę A.T.. W związku ze złożonym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2013 r. referendarz sądowy tutejszego Sądu przyznał skarżącemu prawo pomocy m.in. w zakresie ustanowienia adwokata. Okręgowa Rada Adwokacka jako pełnomocnika skarżącego wyznaczyła adw. A.G., która pismem z dnia [...] kwietnia 2014 wystąpiła do ORA o zwolnienie z obowiązku pełnienia funkcji adwokata z urzędu, z powodu możliwego konfliktu prawnego wynikającego z innych spraw sądowych A.T.. W konsekwencji ORA na pełnomocnika strony wyznaczyła adw. H.K., który również został zwolniony przez Radę z pełnienia funkcji pełnomocnika A.T. i w jego miejsce wyznaczono adwokata I.K. (pismo z dnia [...] kwietnia 2013 r.). Wobec licznych pism kierowanych do Sądu przez skarżącego o zmianę ww. pełnomocnika, Okręgowa Rada Adwokacka pismem z dnia [...] sierpnia 2014 r. poinformowała Sąd o zwolnieniu adwokata I.K. z pełnienia obowiązków pełnomocnika z urzędu A.T. i w jej miejsce wyznaczyła adwokata M.P.. Dnia 5 września 2014 r. pełnomocnik skarżącego złożył do Sądu wniosek o zasądzenie na jego rzecz kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w związku ze sporządzeniem opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, opinii o odmowie sporządzenia skargi konstytucyjnej, opinii o odmowie sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania. Jednocześnie pełnomocnik oświadczył, że koszty te nie zostały przez skarżącego pokryte w żadnej części. Do wniosku zostały dołączone również dowody doręczenia skarżącemu powyższych opinii. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej jako "p.p.s.a.", wyznaczony adwokat ma prawo do wynagrodzenia za podjęte czynności w zakresie nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych wydatków. Do czynności, o których mowa w tym przepisie, należy także sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej (por. postanowienie NSA z dnia 15 czerwca 2004 r., sygn. akt OSK 93/04, ONSAiWSA 2004/2/23). Stosownie do treści przepisu § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t.j. Dz. U. z 2013, poz. 461), stawka minimalna w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynosi 50 % stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji - 75 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Stawka minimalna, zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c wskazanego wyżej rozporządzenia, wynosi 240 zł. Jednocześnie należy zauważyć, iż zgodnie z postanowieniem NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 720/04, ONSAiWSA 2005/5/93, pełnomocnik ustanowiony w ramach przyznanego stronie prawa pomocy otrzymuje wynagrodzenie, o którym mowa w art. 250 p.p.s.a., w związku z faktycznym udzieleniem pomocy prawnej. W przypadku, gdy pomoc prawna polega na sporządzeniu dla strony opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, pełnomocnik powinien wykazać, że opinia została sporządzona i przekazana stronie. Z dokonanych przez Sąd ustaleń wynika, że przedmiotową opinię o braku podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej, adwokat M.P. przekazał skarżącemu listem poleconym. W niniejszej sprawie adwokat M.P. został ustanowiony po wydaniu wyroku z dnia 30 kwietnia 2014 r. oddalającego skargę A.T.. Należy zatem uznać, że adwokat M.P. został pełnomocnikiem skarżącego już po zakończeniu postępowania przed sądem I instancji (vide: uchwała Sądu Najwyższego z dnia 24 stycznia 2007 r., sygn. akt II CZP 124/06, OSNC 2007, nr 6, poz. 91). Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 czerwca 2006 r. (sygn. akt II FZ 353/06, Lex nr 488594) orzekł, że skoro adwokat, został pełnomocnikiem strony po wydaniu przez Sąd wyroku oddalającego skargę, czyli po zakończeniu postępowania sądowego w pierwszej instancji, a więc nie reprezentował strony w tym postępowaniu a jedynie w postępowaniu kasacyjnym, to tym samym "...nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji...", a co za tym idzie nie było podstaw do zastosowania niższego wskaźnika, wynikającego z § 18 ust. 2 pkt 2 lit. b ww. rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. Uwzględniając podjęte przez pełnomocnika strony skarżącej czynności związane z przystąpieniem do postępowania, zapoznanie się z aktami sprawy oraz sporządzenie opinii o braku podstaw do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej, co jest już czynnością podejmowaną w postępowaniu kasacyjnym i tym samym oznacza, że nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji w rozumieniu § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b cyt. rozporządzenia oraz w związku z okolicznością, iż pełnomocnik nie brał udziału w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, Sąd uznał za zasadne, przyznanie pełnomocnikowi wynagrodzenia za udzieloną z urzędu pomoc prawną, w wysokości 75 % stawki minimalnej określonej w § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia, tj. w kwocie 180 złotych. Zasądzone koszty podlegają podwyższeniu o stawkę podatku od towarów i usług, określoną dla tego typu czynności (§ 2 ust. 3 cyt. rozporządzenia). Odnosząc się natomiast do pozostałej treści wniosku pełnomocnika skarżącego o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w związku ze sporządzeniem także opinii o odmowie sporządzenia skargi konstytucyjnej oraz opinii o odmowie sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania Sąd doszedł do wniosku, że nie zasługuje on na uwzględnienie i podlega oddaleniu. Rozporządzenie z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu przewiduje w § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b) przyznanie opłaty adwokatowi w sytuacji sporządzenia tylko opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, a nie dodatkowo jeszcze innych opinii. Nadto obowiązująca ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje możliwości podjęcia czynności prowadzących do inicjowania postępowania innego niż sądowoadministracyjne, zatem brak jest możliwości uwzględnienia przez Sąd wniosku pełnomocnika o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej za sporządzenie opinii o odmowie sporządzenia skargi konstytucyjnej. Jak podkreśla Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OZ 984/13, Lex nr 1397295 postępowanie sądowoadministracyjne i postępowanie przed Trybunałem Konstytucyjnym, są postępowaniami odmiennymi, charakteryzującymi się odrębnymi procedurami prowadzonymi przed dwoma różnymi organami władzy sądowniczej. Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.