I OZ 801/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Morys po rozpoznaniu w dniu 23 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 lipca 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 9/13 o umorzeniu postępowania o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skarg A. R. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...], nr [...], nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: 1. oddalić zażalenie, 2. sprostować z urzędu oczywistą omyłkę pisarską zawartą w komparycji zaskarżonego postanowienia w ten sposób, że w wersie dziewiątym od góry w miejsce imienia skarżącego "A." wpisać imię "A.".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 18 lipca 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 9/13, po rozpoznaniu wniosku A. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu, umorzył postępowanie wywołane tym wnioskiem. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że postanowieniem z dnia 29 marca 2013 r. skarżącemu przyznane zostało prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wyrokiem z dnia 26 listopada 2013 r. skargi A. R. zostały oddalone. Wyznaczony w sprawie pełnomocnik z urzędu pismem z dnia 13 lutego 2014 r. przedstawił opinię o braku podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej od tego orzeczenia. Pismem z dnia 7 marca 2014 r. skarżący zwrócił się o wyznaczenie innego pełnomocnika z urzędu w celu sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej. Pismo to zostało przekazane przez Sąd I instancji do Okręgowej Rady Adwokackiej w Krakowie, która w odpowiedzi podniosła, iż z chwilą doręczenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wygasł obowiązek dotychczasowego pełnomocnika do świadczenia na rzecz skarżącego pomocy z urzędu, a tym samym brak jest podstaw do wyznaczenia innego pełnomocnika w miejsce dotychczasowego, gdyż zadanie, dla wykonania którego go ustanowiono zostało zrealizowane. Pismem z dnia 8 kwietnia 2014 r. skarżący po raz kolejny zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Postanowieniem z dnia 13 czerwca 2014 r. referendarz sądowy umorzył postępowanie w sprawie przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym, argumentując jak wyżej. Pismem z dnia 2 lipca 2014 r. A. R. wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia, w wyniku którego Sąd I instancji wydał zaskarżone postanowienie. W jego motywach stwierdził, że skarżącemu zostało już przyznane prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata, który udzielił pomocy prawnej poprzez sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Tym samym kolejny wniosek skarżącego o ustanowienie pełnomocnika z urzędu jest bezprzedmiotowy i postępowanie w tej materii podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i w zw. z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej: P.p.s.a. A. R. złożył zażalenie na powyższe postanowienie podnosząc, że sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej nie było z nim uzgadniane, co oznacza, że pełnomocnik wypowiedział w ten sposób udzielone mu pełnomocnictwo. W związku z trudną sytuacją materialną skarżącego, aby móc wnieść skargę kasacyjną niezbędne jest wyznaczenie innego pełnomocnika z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a, osobie fizycznej prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak wynika z akt sprawy, postanowieniem z dnia 29 marca 2013 r. skarżącemu przyznane zostało prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Po zapoznaniu się z uzasadnieniem zapadłego w dniu 26 listopada 2013 r. wyroku, wyznaczony w sprawie pełnomocnik przedstawił opinię o braku podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej. Należy w związku z tym zauważyć, że ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera przepisu, który uprawniałby stronę do żądania wyznaczenia kolejnego pełnomocnika w sytuacji, gdy dotychczas wyznaczony pełnomocnik nie spełnił jej oczekiwań, tj. nie doprowadził do pozytywnego dla skarżącego rozstrzygnięcia sprawy. Niezadowolenie strony z działań pełnomocnika z urzędu nie może stanowić podstawy do zmiany postanowienia w przedmiocie jego ustanowienia przez referendarza sądowego bądź Sąd. Nie pozbawia też strony możliwości obrony jej praw. Sąd ustanawia pełnomocnika z urzędu tylko raz. Wyznaczenie pełnomocnika z urzędu przez korporację prawniczą również następuje tylko raz, poza nielicznymi wyjątkami z reguły natury losowej. Podjęcie przez niego czynności procesowych, w tym sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, jest jednym z elementów stanowiących o wykonaniu wydanego w sprawie postanowienia o przyznaniu prawa pomocy. Sposób reprezentacji i współpracy pełnomocnika ze skarżącym nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Niezadowolenie ze sposobu działania pełnomocnika nie uzasadnia jego zmiany, a tym bardziej ponownego wydania postanowienia o przyznaniu prawa pomocy w tym zakresie. Opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej nie wymaga uzgodnienia ze stroną. Tym samym skarżący nie może ubiegać się o ponowne ustanowienie pełnomocnika, ponieważ prawo to zostało niejako skonsumowane (p. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 22 kwietnia 2005 r., II OZ 262/05, z dnia 2 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OZ 240/14). Postępowanie w zakresie ponownego wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu jest więc w takiej sytuacji bezprzedmiotowe (p. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2008 r., I OZ 460/08). Wskazane orzeczenia można znaleźć w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem https://cbois.nsa.gov.pl. Zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie prawidłowo zaskarżonym postanowieniem umorzył, jako bezprzedmiotowe postępowanie w zakresie ponownego wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia. Na podstawie art. 156 § 1 i § 2 w zw. z art. 193 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny sprostował z urzędu oczywistą omyłkę pisarską zawartą w komparycji zaskarżonego postanowienia w ten sposób, że w wersie dziewiątym od góry w miejsce imienia skarżącego "A." wpisać imię "A.", o czym orzeczono w pkt 2 sentencji postanowienia.