Sygnatura
II SA/Go 274/26
Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 25 czerwca 2026 r., II SA/Go 274/26 – weterynaria i ochrona zwierząt
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
- Data orzeczenia
- 25 czerwca 2026
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka – Trzebiatowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędzia WSA Krzysztof Rogalski Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia [...]r., [...] w przedmiocie nakazu uśmiercenia zwierząt oddala skargę.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Powiatowy Lekarz Weterynarii w [...] (dalej jako organ I instancji, PLW) decyzją z [...] listopada 2025 r. znak [...], powołując się na art. 3 ust. 2 pkt 1, art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 12, u.i.w.), art. 48a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1075 ze zm.; u.o.z.z. ), art. 5 ust. 1 lit. a) pkt (iv) oraz art. 65 ust. 1 lit. i, ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/429 z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie przenośnych chorób zwierząt oraz zmieniającego i uchylającego niektóre akty w dziedzinie zdrowia zwierząt "Prawo o zdrowiu zwierząt" (Dz. U. UE. L. z 2016 r., Nr 84, str. 1, ze zm.; dalej jako rozporządzenie 2016/429), art. 22 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2020/687 z dnia 17 grudnia 2019 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/429 w odniesieniu do przepisów dotyczących zapobiegania niektórym chorobom umieszczonym w wykazie oraz ich zwalczania (Dz.U.UE.L.2020.174.64 z poźn.zm.; dalej jako rozporządzenie 2020/687), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r. poz. 1691; dalej jako: k.p.a.), nakazał M. S. (dalej jako skarżący, strona), prowadzącemu gospodarstwo położone pod adresem [...]: 1) uśmiercenie całego znajdującego się w gospodarstwie drobiu (indyków) w ilości ok. 17018 sztuk - na terenie gospodarstwa i pod nadzorem PLW w [...]; 2) usunięcie zwłok wszystkich padłych lub uśmierconych zgodnie z pkt 1 indyków znajdujących się w gospodarstwie i przekazanie ich do unieszkodliwienia zgodnie z przepisami rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1069/2009 z dnia 21 października 2009 r. określające przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi, i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1774/2002 (rozporządzenie o produktach ubocznych pochodzenia zwierzęcego) (Dz. Urz. UE L 300 z 14.11.2009, str. 1, z późn. zm.; dalej jako rozporządzenie 1069/2009) - w zakładzie wskazanym przez PLW Jednocześnie organ I instancji - na podstawie art. 108 k.p.a.- powyższej decyzji nadał rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu decyzji PLW wskazał, że decyzją z [...] listopada 2025 r. znak [...], PLW objął urzędowym nadzorem gospodarstwo prowadzone przez F. Sp. z o.o., ul [...], zlokalizowane pod adresem [...], w którym wystąpiło podejrzenie wysoce zjadliwej grypy ptaków. W związku uzyskanym z Państwowego Instytutu Weterynaryjnego – Państwowego Instytutu Badawczego w [...] wynikiem badań w kierunku obecności materiału genetycznego wirusa grypy ptaków - sprawozdanie z badań nr [...] z [...] listopada 2025 r., potwierdzającym stwierdzenie obecności powyższego patogenu, na mocy decyzji PLW z [...] listopada 2025 r. znak [...], prowadzone przez F. Sp. z o.o. w [...] (ognisko choroby), uznane zostało za skażone wysoce zjadliwą grypą ptaków i objęte nadzorem PLW. Dalej organ I instancji wskazał, że gospodarstwo strony znajduje się w odległości 200 m od wspomnianego gospodarstwa uznanego za skażone wysoce zjadliwą grypą ptaków (ogniska choroby) oraz w obszarze zagrożonym wyznaczonym od ogniska HPAI w miejscowości [...] rozporządzeniem Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2025 r. w sprawie zwalczania wysoce zjadliwej grypy ptaków (HPAI) na terenie powiatu [...]. Tym samym znajduje się na obszarze objętym ograniczeniem, zgodnie z art. 21 rozporządzenia 2020/687. Zastosowanie art. 22 ust. 2 rozporządzenia 2020/687, tj. prewencyjnego uśmiercenia zwierząt PLW uzasadnił w ten sposób, że wysoce zjadliwa grypa ptaków jest zakaźną chorobą wirusową, która może mieć poważny wpływ na populację zwierząt i rentowność hodowli, powodując zakłócenia w przemieszczaniu przesyłek drobiu i pozyskanych od nich lub z nich produktów na terenie Polski, Unii Europejskiej oraz w wywozie do państw trzecich. W przypadku wystąpienia ogniska wysoce zjadliwej grypy ptaków istnieje ryzyko, że czynnik chorobotwórczy może rozprzestrzeniać się między gospodarstwami utrzymującymi drób, w związku z ruchem ludzi, zwierząt (w tym gryzoni i ptaków), środków transportu i maszyn, oraz w populacji ptactwa dzikiego na danym terenie. Rozprzestrzenianie się choroby może znacząco wpłynąć na działalność innych gospodarstw, w których jest utrzymywany drób i zakładów zajmujących się ubojem drobiu i wytwarzaniem produktów z mięsa drobiowego. Z uwagi na ryzyko szerzenia się zakażenia wirusem HPAI na drób utrzymywany w gospodarstwach zlokalizowanych w sąsiedztwie gospodarstwa, wyznaczonego jako ognisko choroby, mając na uwadze, że odległość w linii prostej między gospodarstwem strony a najbliższym ogniskiem choroby zakaźnej drobiu objętej obowiązkiem zwalczania wynosi ok. 200 m, zabicie i likwidacja stada w celu ograniczenia szerzenia się zakażenia drobiu wirusem HPAI są w pełni uzasadnione z przyczyn epizootycznych. Opierając się na danych epizootycznych dotyczących rozwoju choroby w powiecie [...] i analizę ryzyka PLW uznał, że zabicie drobiu utrzymywanego w gospodarstwie strony, znajdującym się na obszarze objętym ograniczeniami, w odległości 200 m od ogniska choroby, jest jedynym środkiem służącym do szybkiego zwalczenia choroby wysoce zjadliwej grypy ptaków oraz zapobieżenia jej szerzeniu się. Środek ten jest niezbędny do zwalczenia tej choroby i powstrzymania rozszerzania się epizootii, która zagraża populacji drobiu spowodować poważne straty materialne dla gospodarki kraju. Organ I instancji, powołując się na art. 10 § 2 k.p.a. odstąpił od zasady czynnego udziału strony w postępowaniu "z uwagi na konieczność postępowania bez zbędnej zwłoki ze względu grożącą niepowetowaną szkodę materialną". Z kolei na podstawie art. 108 k.p.a. PLW nadał powyższej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności z uwagi na konieczność "zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami spowodowanymi rozprzestrzenianiem się wysoce zjadliwej grypy ptaków". Z dokumentów w postaci "Protokołu oszacowania zwierząt/zniszczonego z nakazów organów inspekcji weterynaryjnej środków spożywczych pochodzenia zwierzęcego, środków żywienia zwierząt oraz sprzętu, który nie może być poddany dezynfekcji" z [...] listopada 2025 r. oraz "Protokołu z kontroli weterynaryjnej nr [...] z [...] listopada 2025 r. wynika, że na terenie gospodarstwa strony znajduje się 53 tony paszy "Indyk 3 EvoGrow" o wartości 95.877,00 zł, które przechowywane są w szczelnych silosach, co zmniejsza ryzyko jej skażenia, jednakże bliska odległość od sąsiedniej fermy oraz sposób transportu paszy (powietrze zasysane z otoczenia) sprawiają, że pomimo niskiego/znikomego ryzyka jej skażenia nie można wykluczyć takiej sytuacji. W dniu 25 listopada 2025 r. wpłynęło do organu I instancji pismo strony, zawierające wniosek o uzupełnienie decyzji nakazującej zabicie i usunięcie zwłok drobiu znak [...] z [...] listopada 2025 r. o "nakazanie podmiotowi M.S. izolacji wszystkich potencjalnie skażonych produktów, materiałów lub substancji, które znajdują się w gospodarstwie zlokalizowanym w [...], do czasu: a. ich unieszkodliwienia lub przetworzenia zgodnie z rozporządzeniem nr 1069/2009 w przypadku produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego (uwzględniając produkty uboczne uzyskane w wyniku uśmiercenia zwierząt oraz produkty pochodzenia zwierzęcego i materiał biologiczny); b. wdrożenia środków związanych z oczyszczaniem i dezynfekcją zgodnie z art. 15 rozporządzenia 2020/687 w przypadku innych materiałów i substancji, które nadają się do oczyszczania i dezynfekcji; c. zakończenia procesu unieszkodliwiania pod nadzorem urzędowych lekarzy weterynarii w przypadku pasz i innych materiałów nienadających się do oczyszczania i dezynfekcji; - w zakładzie wskazanym przez PWL". Postanowieniem z [...] grudnia 2025 r. znak [...], PLW odmówił uzupełnienia decyzji z [...] listopada 2025 r. znak [...], nakazującej prewencyjne uśmiercenie wszystkich indyków utrzymywanych w prowadzonym stronę gospodarstwie. W odwołaniu z [...] grudnia 2025 r. strona zaskarżyła powyższą decyzję PLW z [...] listopada 2025 r., znak: [...] w części, tj. w zakresie pominięcia rozstrzygnięcia, którego domagała się w opisanym powyżej wniosku o uzupełnienie decyzji. Zaskarżonej decyzji strona zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 12 ust. 1 lit. d) w zw. z art. 22 ust. 2 rozporządzenia 2020/687 przez ich niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, że wskazany wyżej przepis art. 22 ust. 2 jako jedyny środek o charakterze prewencyjnym uznaje uśmiercenie lub ubój zwierząt, a izolacja wszystkich potencjalnie skażonych produktów, materiałów lub substancji, które znajdują się w zakładzie do czasu ich unieszkodliwienia, o której mowa w art. 12 ust. 1 lit. d) jest środkiem przewidzianym wyłącznie w przypadku urzędowego potwierdzenia wystąpienia ogniska choroby kategorii A w zakładzie. Na podstawie tak sformułowanych zarzutów strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w zaskarżonej części i orzeczenie w tym zakresie co do istoty sprawy jak wyżej, ewentualnie o uchylenie decyzji w zaskarżonej części i przekazanie w tym zakresie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu odwołania skarżący wskazał, że organ I instancji niezasadnie pominął w zaskarżonej decyzji rozstrzygnięcie w przedmiocie nakazania mu izolacji wszystkich potencjalnie skażonych produktów, materiałów lub substancji. Zwrócił uwagę, że art. 22 ust. 2 rozporządzenia 2020/687 odwołuje się do art. 12 ust. 1 i 2, przy czym nie ma żadnych racjonalnych podstaw, aby w zakresie objętym odesłaniem zawęzić zastosowanie art. 12 ust. 1 i 2 wyłącznie do środka w postaci uśmiercenia zwierząt, stanowiącego jedynie część środków zwalczania chorób zwierząt. Odwołujący podkreślił, że o uśmierceniu zwierząt mowa jest wyłącznie w art. 12 ust. 1 lit. a), tymczasem organ i instancji wydając zaskarżoną decyzję (pkt 2) orzekł również o usunięciu zwłok padłych lub uśmierconych indyków. Zastosował zatem środek wskazany w art. 12 ust. 1 lit. c) rozporządzenia 2020/687, a zatem w innej jednostce redakcyjnej art. 12 ust. 1 rozporządzenia 2020/687, która nie odnosi się bezpośrednio do uśmiercenia zwierząt. Jednocześnie organ I instancji odmówił zastosowania jako prewencyjnych środków wskazanych w art. 12 ust. 1 lit. d) rozporządzenia 2020/687 dotyczących izolacji wszystkich potencjalnie skażonych produktów, materiałów lub substancji, w szczególności paszy, które znajdują się w zakładzie do czasu ich unieszkodliwienia. Zaniechanie przedmiotowego rozstrzygnięcia następuje w sytuacji, gdy oczywistym jest, że przedmiotowe produkty, materiały lub substancje, w szczególności pasza, mogą być, podobnie jak istoty żywe, nośnikami czynników chorobotwórczych i powodować istotne zagrożenie i ryzyko rozprzestrzenienia się choroby. Nie sposób zatem w sposób sztuczny, bez jakichkolwiek argumentów merytorycznych, powołując się na wadliwą interpretację odesłania z art. 22 ust. 2 rozporządzenia 2020/687, rozdzielić tego istotnego zagrożenia włącznie ze względu na jego źródło i przyjąć, że istoty żywe mogą je powodować i należy je uśmiercić, a produkty, materiały lub substancje, w szczególności pasza, już nie i można pominąć rozstrzygnięcia co do ich izolacji. Skarżący zaznaczył, że PLW nie wskazał, co skarżący powinien uczynić z paszą znajdującą się w jego gospodarstwie, w szczególności czy może zużyć tą paszę na potrzeby produkcji drobiarskiej. Jest to szczególnie istotne w sytuacji, gdy według wiedzy skarżącego, żadne akredytowane laboratorium w Polsce nie podejmie się badania paszy na obecność wirusa ptasiej grypy, a skarżący chce zachować wszelkie zasady bezpieczeństwa w celu uniemożliwienia rozprzestrzeniania się choroby ptasiej grypy. [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii w [...] (dalej jako: [...]WLW, organ II instancji, organ odwoławczy) decyzją z [...] lutego 2026 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 5 ust. 1 pkt 2 i art. 15 ust. 2 pkt 1 u.i.w., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zaskarżona decyzja wydana została z uwagi na sytuację epizootyczną, w jakiej znalazło się gospodarstwo strony. Wskutek wystąpienia w odległości ok. 200 m od gospodarstwa skarżącego, zlokalizowanego pod adresem [...], ogniska wysoce zjadliwej grypy ptaków, a mianowicie w gospodarstwie położonym w miejscowości [...], na mocy § 1 pkt 2 rozporządzenia Wojewody [...] z [...] listopada 2025 r. w sprawie zwalczania wysoce zjadliwej grypy ptaków (HPAI) na terenie powiatu [...], powiatu [...], powiatu [...], powiatu [...] oraz w mieście [...]- znalazło się ono na obszarze objętym ograniczeniami. Następnie organ przytoczył treść art. 22 rozporządzenia 2020/687, wskazując, że z tego przepisu nie wynika wskazana we wniosku strony koniczność izolacji "wszystkich potencjalnie skażonych produktów, materiałów lub substancji, które znajdują się w gospodarstwie (zakładzie) zlokalizowanym w [...]", a w szczególności pasz. Gospodarstwo strony znalazło się w obszarze objętym ograniczeniami, w związku z powyższym organ I instancji miał możliwość zastosowania, na podstawie art. 22 ust. 2 rozporządzenia 2020/687, prewencyjnego uśmiercenia drobiu. Zgodnie z zacytowanym powyżej brzmieniem art. 22 ust. 2 ww. rozporządzenia środkami, które mają być stosowane na obszarze objętym ograniczeniami jest zastosowanie prewencyjnego uśmiercenia, zgodnie z art. 12 ust. 1 i 2, lub uboju zwierząt utrzymywanych należących do gatunków umieszczonych w wykazie w zakładach znajdujących się na obszarze objętym ograniczeniami. Powyższy przepis wyraźnie wskazuje w ust. 2, iż "właściwy organ może zastosować prewencyjne uśmiercenie, zgodnie z art. 12 ust. 1 i 2, lub ubój zwierząt utrzymywanych należących do gatunków umieszczonych w wykazie w zakładach znajdujących się na obszarze objętym ograniczeniami". Powyższe odesłanie do art. 12 ust. 1 i 2 znajduje zastosowanie jedynie w przypadku prewencyjnego uśmiercenia zwierząt. Następnie [...]WLW przytoczył treść art. 12 rozporządzenia 2020/687, podkreślając, że wszystkie środki wskazane w tym przepisie dotyczą ogniska choroby. W jego ocenie PLW wydając zaskarżoną zastosował przepisy art. 22 rozporządzenia 2020/687 w sposób prawidłowy i w zakresie, jakiego ten przepis dotyczy. Zgodnie z art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Skoro, więc przepis art. 22 ust. 2 rozporządzenia 2020/687 odsyła do stosowania art. 12 ust. 1 i 2 jedynie w zakresie uśmiercenia zwierząt to organ I instancji nie miał podstaw do jego zastosowania w przypadku innych środków wskazanych w tych przepisach. Ponadto organ wskazał, iż zgodnie z treścią § 1 ust. 2 pkt 3 c rozporządzenia Wojewody [...] z [...] listopada 2025 r. w sprawie zwalczania wysoce zjadliwej grypy ptaków (HPAI) na terenie powiatu [...], powiatu [...], powiatu [...], powiatu [...] oraz w mieście [...], gospodarstwo strony znalazło się w obszarze zapowietrzonym wysoce zjadliwą grypą ptaków (HPAI). Natomiast zgodnie z brzmieniem § 1 ust. 3 i 4 rozporządzenia Wojewody [...] z [...] listopada 2025 r. w sprawie zwalczania wysoce zjadliwej grypy ptaków (HPAI) na terenie powiatu [...], powiatu [...], powiatu [...], powiatu [...] oraz w mieście [...], zostały nakazane środki, służące zabezpieczeniu zakładów w powyższym obszarze, przez: "3. Na obszarze, o którym mowa w ust. 1, nakazuje się wprowadzić dodatkowe środki bezpieczeństwa biologicznego polegające na niezwłocznym przeprowadzeniu dodatkowej dezynfekcji zakładu, w którym utrzymywane są ptaki, środkiem dezynfekcyjnym figurującym w rejestrze preparatów biobójczych, stosowanym zgodnie z instrukcjami zawartymi w kartach charakterystyki środka, który może być stosowany w obecności zwierząt, z których lub od których pozyskuje się produkty pochodzenia zwierzęcego. 4. Dezynfekcja, o której mowa w ust. 3, dotyczy w szczególności: 1) budynków, w których utrzymywany jest drób, w tym ich powierzchni zewnętrznej i wewnętrznych pomieszczeń ze szczególnym uwzględnieniem wszelkich otworów wentylacyjnych; 2) dróg wewnętrznych na terenie zakładu; 3) sprzętu, urządzeń oraz przedmiotów używanych przy utrzymywaniu drobiu". Powyższy przepis wskazuje na środki, jakie należy zastosować w celu zapobieżenia rozprzestrzeniania się choroby, jaką jest wysoce zjadliwa grypa ptaków (HPAI). Organ odwoławczy wyjaśnił też, że środek wskazany w pkt 2 rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji został nałożony zgodnie ze wskazanym w podstawie prawnej art. 65 ust. 1 lit. i oraz ust. 2 pkt 2 rozporządzenia 2016/429 zgodnie, z którym właściwy organ zapewnia, by - z zastrzeżeniem krajowych przepisów dotyczących uzyskania dostępu do prywatnych nieruchomości - na danym obszarze objętym ograniczeniami, w celu zapobiegania dalszemu rozprzestrzenianiu się choroby umieszczonej w wykazie, o której mowa w art. 9 ust. 1 lit. a), został wprowadzony co najmniej jeden z następujących środków zwalczania chorób: inne niezbędne środki bioasekuracji i środki zmniejszające ryzyko w celu zminimalizowania ryzyka rozprzestrzeniania się danej choroby umieszczonej w wykazie. Właściwy organ nakłada na podmioty obowiązki niezbędne, by zapobiec dalszemu rozprzestrzenianiu się danej choroby umieszczonej w wykazie. Reasumując organ uznał, że zastosowanie art. 22 ust. 2 rozporządzenia 2020/687 dotyczyć może uśmiercenia zwierząt, a nie zastosowania pozostałych, wymienionych w art. 12 tegoż rozporządzenia środków. W ocenie organu II instancji, PLW nie miał podstaw prawnych do określania przez stronę sposobu postępowania z paszą w przedstawionej sytuacji. M. S., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na powyższą decyzję, zarzucając jej: 1) mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 12 ust. 1 lit. d) w zw. z art. 22 ust. 2 rozporządzenia 2020/687 przez ich niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie (s. 16 decyzji), że zawarte w przepisie art. 22 ust. 2 odesłanie do art. 12 ust. 1 i 2 znajduje zastosowanie jedynie w przypadku prewencyjnego uśmiercenia zwierząt, a nadto (s. 18 decyzji), iż PLW wydając decyzję znak [...] z [...] listopada 2025 r., zastosował przepisy art. 22 rozporządzenia 2020/687 w sposób prawidłowy i w zakresie, jakiego ten przepis dotyczy; 2) mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania: - art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy nie istnieją podstawy faktyczne i prawne do utrzymania w mocy decyzji organu I instancji z [...] listopada 2025r., znak: [...] w części, tj. w zakresie pominięcia przez zaskarżoną decyzję rozstrzygnięcia, opisanego powyżej, a zawartego we wspomnianym wniosku o uzupełnienie decyzji. W uzasadnieniu skarżący powielił argumentację zawartą w odwołaniu, dodatkowo odnosząc do powołanej alternatywnie podstawie prawnej dla zastosowania środka wskazanego w art. 12 ust. 1. lit. c) rozporządzenia 2020/687, tj. art. 65 ust. 1 lit. i oraz ust. 2 pkt 2 rozporządzenia 2016/429, wskazując, że organ administracyjny w żaden sposób nie uargumentował ani nie wykazał w zaskarżonej decyzji, że ta alternatywna podstawa prawna, nie mogłaby mieć zastosowania także dla wdrożenia środków wskazanych w art. 12 ust. 1 lit. d) rozporządzenia 2020/687 dotyczących izolacji wszystkich potencjalnie skażonych produktów, materiałów lub substancji, które znajdują się w zakładzie do czasu ich unieszkodliwienia. Rozstrzygnięcia co do izolacji potencjalnie skażonych produktów, materiałów lub substancji (w tym paszy), które znajdują się w zakładzie nie sposób pominąć, zwłaszcza w sytuacji, w której organ II instancji sam potwierdził w świetle przytoczonych ustaleń kontroli weterynaryjnej przeprowadzonej przez PLW (s. 13-14 zaskarżonej decyzji), że ryzyka skażenia paszy nie można wykluczyć. W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie od organu administracyjnego na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę [...]WLW wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej, przeprowadzonej pod względem legalności, była w niniejszej sprawie decyzja [...]WLW z [...] lutego 2026 r. utrzymująca w mocy decyzję PLW z [...] listopada 2025 r., opisaną na wstępie, nakazującą skarżącemu uśmiercenie całego znajdującego się w gospodarstwie drobiu (indyków) oraz usunięcie zwłok wszystkich padłych lub uśmierconych indyków i przekazanie ich do unieszkodliwienia. Stan faktyczny rozpoznawanej sprawy jest niesporny. W szczególności skarżący nie kwestionuje, że w związku z potwierdzeniem wystąpienia w gospodarstwie zlokalizowanym w [...], prowadzonym przez F. Sp. z o.o. w [...], ogniska wysoce zjadliwej grypy ptaków (HAPI), decyzją z dnia [...] listopada 2025 r., nr [...], organ I instancji uznał to gospodarstwo za skażone wysoce zjadliwą grypą ptaków i objął ją nadzorem, wprowadzając określone nakazy i zakazy. Gospodarstwo skarżącego znajduje się natomiast w odległości 200 m od powyższego gospodarstwa uznanego za skażone wysoce zjadliwą grypą ptaków (ogniska choroby). Stosownie natomiast do § 1 pkt 2 rozporządzenia Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2025 r. zmieniającego rozporządzenie Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2025 r. w sprawie zwalczania wysoce zjadliwej grypy ptaków (HPAI) na terenie powiatu [...], powiatu [...], powiatu [...] oraz w mieście [...] (Dz.Urz.Woj. [...]. z 2025 r., poz. 2706) uznano m.in. obszar obejmujący w powiecie [...] w gminie [...], części miejscowości [...] i [...] leżące w promieniu do 3 km od ogniska choroby za obszar zapowietrzony wysoce zjadliwą grypą ptaków (HPAI). Gospodarstwo rolne skarżącego znalazło się zatem na obszarze objętym ograniczeniami zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia 2020/687. Podstawę materialną zaskarżonej decyzji [...]WLW oraz poprzedzającej ją decyzji PLW stanowił art. 22 rozporządzenia 2020/687, w myśl którego: Właściwy organ niezwłocznie sporządza i aktualizuje spis wszystkich zakładów, w których trzyma się zwierzęta należące do gatunków umieszczonych w wykazie oraz które znajdują się na obszarze objętym ograniczeniami, z uwzględnieniem gatunków, kategorii i liczby zwierząt w poszczególnych zakładach; w przypadku drobiu liczba zwierząt może być szacunkowa (ust. 1). Aby zapobiec rozprzestrzenianiu się choroby, opierając się na informacjach epidemiologicznych lub innych materiałach dowodowych, właściwy organ może zastosować prewencyjne uśmiercenie, zgodnie z art. 12 ust. 1 i 2, lub ubój zwierząt utrzymywanych należących do gatunków umieszczonych w wykazie w zakładach znajdujących się na obszarze objętym ograniczeniami (ust. 2). Właściwy organ nakazuje, aby wszelkie przemieszczanie całych ciał lub części martwych zwierząt dzikich lub zwierząt utrzymywanych należących do gatunków umieszczonych w wykazie z obszaru objętego ograniczeniami odbywało się w celu ich przetworzenia lub unieszkodliwienia zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1069/2009, oraz sprawuje nadzór nad działaniami w tym zakresie: a) na terytorium danego państwa członkowskiego; lub b) w zakładzie zatwierdzonym do tego celu w innym państwie członkowskim zgodnie z art. 48 ust. 1 i 3 rozporządzenia (WE) nr 1069/2009, jeżeli nie ma możliwości przetworzenia lub unieszkodliwienia całych ciał lub części martwych zwierząt w zatwierdzonym zakładzie na terytorium państwa członkowskiego, gdzie wystąpiło ognisko choroby (ust. 3). Właściwy organ ustanawia szczegółowe warunki w zakresie transportu zwierząt i produktów przez obszar objęty ograniczeniami w celu zapewnienia, aby był on realizowany: a) bez zatrzymywania lub rozładunku na obszarze objętym ograniczeniami; b) w pierwszej kolejności z wykorzystaniem głównych autostrad lub głównych połączeń kolejowych; oraz c) unikając przejazdu w pobliżu zakładów, w których utrzymywane są zwierzęta należące do gatunków umieszczonych w wykazie (ust. 4). Produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego od lub ze zwierząt należących do gatunków umieszczonych w wykazie pochodzące z obszaru objętego ograniczeniami i przemieszczane poza tym obszarem muszą posiadać świadectwo zdrowia zwierząt wydane przez urzędowego lekarza weterynarii oraz potwierdzające, że produkty te mogą być przemieszczane poza obszar objęty ograniczeniami na warunkach określonych przez właściwy organ zgodnie z niniejszym rozdziałem (ust. 5). Właściwy organ może zdecydować, że świadectwa, o którym mowa w ust. 5, nie trzeba wydawać przy przemieszczaniu produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego w obrębie terytorium danego państwa członkowskiego, jeżeli organ ten uzna, że istnieje alternatywny system zapewniający identyfikowalność przesyłek zawierających takie produkty oraz że produkty te spełniają wymagania w zakresie zdrowia zwierząt dotyczące takiego przemieszczania (ust. 6). Wszelkie przypadki pobierania próbek w zakładach na obszarze objętym ograniczeniami, w których utrzymywane są zwierzęta należące do gatunków umieszczonych w wykazie, do celów innych niż stwierdzenie lub wykluczenie wystąpienia odpowiedniej choroby kategorii A wymagają zgody właściwego organu (ust. 7). Istota sporu w kontrolowanej sprawie sprowadzała się do wykładni art. 22 ust. 2 rozporządzenia 2020/687, a mianowicie, czy odesłanie do art. 12 ust. 1 i 2 tego rozporządzenia oznacza, że organ może oprócz prewencyjnego uśmiercenia zwierząt zastosować inne środki przewidziane w tym przepisie, w szczególności izolację wszystkich potencjalnie skażonych produktów, materiałów lub substancji, które znajdują się w zakładzie do czasu ich unieszkodliwienia, o której mowa w art. 12 ust. 1 lit. d rozporządzenia 2020/687. Zdaniem Sądu przepis art. 22 ust. 2 rozporządzenia 2020/687 w sposób wyraźny wskazuje, że "organ może zastosować prewencyjne uśmiercenie, zgodnie z art. 12 ust. 1 i 2 lub ubój zwierząt utrzymywanych należących do gatunków umieszczonych w wykazie w zakładach znajdujących się na obszarze objętym ograniczeniami". Gdyby prawodawcy unijnemu chodziło o zastosowanie innych środków z art. 12 ust. 1 i 2 rozporządzenia 2020/687 to odesłałby do ich odpowiedniego zastosowania, a nie wymieniał tylko jeden ze środków. Powołany zaś przepis art. 12 ust. 1 i 2 rozporządzenia 2020/687 pojawia się jedynie w nawiązaniu do uśmiercenia zwierząt. Przepisy rozporządzenia w sposób jednoznaczny różnicują zatem sytuację, gdy stwierdzono w danym gospodarstwie ognisko choroby, z sytuacją, gdy takiej choroby nie stwierdzono w danym gospodarstwie, a tylko znajduje się obszarze objętym ograniczeniami, wyposażając inspekcji weterynaryjnej w zróżnicowanie środki walki z chorobą. Oznacza to, że na podstawie art. 22 ust. 2 rozporządzenia 2020/687 organ był uprawniony na terenie objętym ograniczeniami - stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 1 - jedynie do zastosowania uśmiercenia lub uboju zwierząt. Zastosowania innych środków wskazanych w art. 12 ust. 1 i 2 rozporządzenia 2020/687, jest przewidziane włącznie w przypadku urzędowego potwierdzenia wstąpienia ogniska choroby kategorii A w zakładzie. W gospodarstwie strony ogniska choroby ptasiej grypy nie stwierdzono, dlatego też nakazanie uśmiercenie całego utrzymywanego w nim drobiu miało charakter prewencyjny i miało na celu wyłącznie zapobieżenie rozprzestrzenianiu się tej choroby. Skarżący próbuje w sposób nieuzasadniony doprowadzić do zrównania dwóch odmiennych sytuacji w zakresie środków jakie mogą być zastosowane w drodze rozszerzającej wykładni art. 22 ust. 2 rozporządzenia 2020/687. Natomiast rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 decyzji organu I instancji, tj. nakaz usunięcia zwłok wszystkich padłych lub uśmierconych zgodnie z pkt 1 indyków znajdujących się w gospodarstwie i przekazanie ich do unieszkodliwienia zgodnie z przepisami rozporządzenia 1069/2009 decyzji jest logicznym i niezbędnym następstwem zastosowania środka w postaci uśmiercenia zwierząt i koresponduje z treścią art. 22 ust. 3 rozporządzenia 2020/687. Ponadto wobec jednoznacznej treści art. 22 ust. 2 rozporządzenia 2020/687 niezasadna była próba poszukiwania i rekonstruowania obowiązku, o którym mowa w art. 12 ust. 1 lit d rozporządzenia 2020/687, z art. 65 ust. 1 lit. i oraz ust. 2 pkt 2 rozporządzenia 2016/42, jak to czyni skarżący w uzasadnieniu skargi. Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że nie doszło naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na rozstrzygnięcie, a w konsekwencji organ zasadnie na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzje organów obu instancji są zgodne z prawem i prawidłowo uzasadnione stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. W związku z tym Sąd – na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 1430 – oddalił skargę.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 21 kwietnia 2026
- Symbol z opisem
- 6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
- Hasła tematyczne
- Inspekcja sanitarna
- Skarżony organ
- Wojewódzki Lekarz Weterynarii
- Sędziowie
- Adam Jutrzenka-Trzebiatowski /przewodniczący sprawozdawca/ Krzysztof Rogalski Michał Ruszyński
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
art. 151 · Dz.U. 2026 poz. 143
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II SA/Go 270/26 · 25 czerwca 2026
Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 25 czerwca 2026 r., II SA/Go 270/26 – weterynaria i ochrona zwierząt
Sygnatura: II SA/Go 271/26 · 25 czerwca 2026
Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 25 czerwca 2026 r., II SA/Go 271/26 – weterynaria i ochrona zwierząt
Sygnatura: IV SA/Wa 2890/25 · 16 czerwca 2026
Wyrok WSA w Warszawie z 16 czerwca 2026 r., IV SA/Wa 2890/25 – weterynaria i ochrona zwierząt
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny