I OSK 1438/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Monika Nowicka (sprawozdawca) Sędziowie sędzia NSA Elżbieta Kremer sędzia del. WSA Maria Grzymisławska-Cybulska Protokolant starszy asystent sędziego Dorota Chromicka po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 6 kwietnia 2023 r. sygn. akt II SA/Bk 674/22 w sprawie ze skargi J.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 24 czerwca 2022 r. nr 408.59/F-25/7/2022 w przedmiocie obciążenia kosztami utrzymania zwierząt oddala skargę kasacyjną.

Wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2023 r. (sygn. akt II SA/Bk 674/22), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku – orzekając na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: "p.p.s.a") – oddalił skargę J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 24 czerwca 2022 r. nr 408.59/F-25/7/2022 utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza [...] z dnia 24 marca 2022 r. nr GR.K.6140.8.2021.JS w przedmiocie obciążenia J. B. kosztami: utrzymania, opieki, konieczności leczenia i transportu 11 sztuk bydła: 5 krów, 5 byczków, 1 jałówki czasowo odebranych J. B., decyzją Burmistrza [...] z dnia 12 sierpnia 2021r. nr GR.K.6140.8.2021.JS oraz jednego byczka urodzonego w dniu 31 sierpnia 2021 r., za okres od dnia 17 lipca 2021 r. do dnia 14 września 2021 r., w tym za: okres opieki w gospodarstwie J. B. od dnia 17 lipca 2021 r. do dnia 28 lipca 2021 r., transport zwierząt do gospodarstwa zastępczego w dniu 29 lipca 2021 r. oraz utrzymanie i opiekę nad zwierzętami w gospodarstwie wskazanym przez Burmistrza od dnia 29 lipca 2021 r. do dnia 14 września 2021 r. – w wysokości 16.528,95 zł. W skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższy wyrok w całości, J. B. zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku - na zasadzie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. - naruszenie: 1. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: -) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. - poprzez oddalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku skargi w sytuacji, gdy decyzja organu administracji publicznej wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i brak wyczerpującego oraz przekonywującego uzasadnienia, a w szczególności brak szczegółowego uzasadnienia sposobu wyliczenia kosztów zastępczego utrzymania zwierząt odebranych skarżącemu oraz poprzestanie jedynie na ustaleniu statystycznej stawki dziennej utrzymania zwierząt, -) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. - poprzez oddalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku skargi w sytuacji, gdy decyzja organu administracji publicznej wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 7, w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 108 k.p.a. - poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia sprawy, niewyjaśnienie w sposób wnikliwy kwestii rzeczywistych kosztów zastępczego utrzymania zwierząt, -) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. - poprzez oddalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku skargi w sytuacji, gdy decyzja organu administracji publicznej wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 10 k.p.a. - poprzez dołączenie dowodu do akt sprawy bez zawiadomienia strony o możliwości zapoznania się z nim jako nowym w sprawie, co stanowi naruszenie proceduralne mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, -) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. - poprzez oddalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku skargi w sytuacji, gdy decyzja organu administracji publicznej wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 9 k.p.a. poprzez niepoinformowanie strony o dołączeniu dowodu do akt sprawy, -) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a - poprzez oddalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku skargi w sytuacji, gdy decyzja organu administracji publicznej wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. - poprzez błędne ustalenie, że ustalone koszty utrzymania zwierząt wskutek konsultacji z [...] Ośrodkiem Doradztwa Rolniczego w [...] zostały uzasadnione oraz szczegółowo objaśnione, podczas gdy ustalenia te polegały jedynie na potwierdzeniu, iż wg kalkulacji Ośrodka - koszt utrzymania zwierzęcia o masie 400 - 500 kg wynosi ok. 25 złotych dziennie; zaś ww. twierdzenia Ośrodek oparł jedynie na danych statystycznych, -) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. - poprzez oddalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku skargi w sytuacji, gdy decyzja organu administracji publicznej wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. - poprzez błędne ustalenie, że koszty zastępczego utrzymania są uzasadnione z uwagi na fakt, iż zwierzęta przebywały w gospodarstwie T. T. także "w okresie zimowym", podczas gdy przedmiotem decyzji jest koszt utrzymania, opieki, konieczności leczenia i transportu bydła za okres do dnia 14 września 2021 r. -) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a - poprzez oddalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku skargi w sytuacji, gdy decyzja organu administracji publicznej wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. - poprzez błędne ustalenie, że dołączenie do akt postępowania dowodu już po wydaniu decyzji I instancji stanowi naruszenie procedury administracyjnej niemającej wpływu na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia, podczas gdy organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania oraz umożliwić - przed wydaniem decyzji - wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów, w przedmiotowej sprawie dowód nie został dołączony do akt wraz zawiadomieniem stron postępowania jako nowym w sprawie, -) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: art. 33 p.p.s.a. w zw. z art.182 k.p.a. skutkujące nieważnością postępowania o jakiej mowa w art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a., polegające na tym, że sąd nie uznał prokuratora za stronę postępowania, co spowodowało, iż prokurator był pozbawiony możności obrony praworządności, -) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. - poprzez oddalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku skargi w sytuacji, gdy decyzja organu administracji publicznej wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: art. 7, art. 10, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. bowiem skarżący był pozbawiony możności obrony swych praw, to jest wykazania faktu rażącego zawyżenia kosztów utrzymania odebranych zwierząt, -) art. 141 § 4 p.p.s.a. - poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku w taki sposób, który uniemożliwia ustalenie jakimi przesłankami kierował się sąd uznając, że: osoba uniewinniona prawomocnym wyrokiem sądu karnego powinna ponieść koszty zastępczego utrzymania odebranych zwierząt; zasadna jest decyzja obciążająca skarżącego kosztami zastępczego utrzymania 12 szt. zwierząt, gdy decyzją odebrano 11 szt. zwierząt; właściciela zwierząt obciążają koszty zastępczego utrzymania zwierząt z mocy art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (dalej jako uoz) z datą wsteczną, to jest także przed datą odebrania zwierząt, -) art. 106 § 3 i § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 k.p.c. - przez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i wywiedzenie z dowodu wyroku sądu karnego wniosków, które z niego nie wynikają, co doprowadziło do błędnego uznania, że uniewinniony oskarżony ma obowiązek pokryć koszty zastępczego utrzymania zwierząt; 2. przepisów prawa materialnego, a mianowicie: art. 7 ust. 4 uoz, - polegające na wadliwym jego zastosowaniu do obciążenia skarżącego kosztami opieki i utrzymania zwierząt za okres od dnia 17 lipca 2021 r. (data przejęcia opieki nad zwierzętami J. B. przez Gminę [...]) do dnia 29 lipca 202 r. (data odebrania zwierząt w trybie interwencyjnym), w sytuacji gdy miały tu zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego regulujące prowadzenie cudzych spraw bez zlecenia (art. 752 - 757 k.c.); -) art. 7 ust. 4 uoz w zw. z art. 7 ust. 3 uoz - przez błędną jego wykładnię polegająca na uznaniu, że na właścicielu odebranych zwierząt ciąży obowiązek pokrycia kosztów zastępczego utrzymania nienarodzonego cielęcia od chwili jego narodzin, gdy przy prawidłowej wykładni koszty zastępczego utrzymania nowo narodzonego cielęcia wchodzą w skład kosztów utrzymania karmiącej, odebranej matki cielęcia. Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku wraz z zasądzeniem na rzecz pełnomocnika kosztów pomocy prawnej świadczonej z urzędu, a które to koszty nie zostały pokryte ani w całości, ani w części. Ponadto skarżący wnosił o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona. Na rozprawie w dniu 18 czerwca 2026 r. skarżący złożył do akt sprawy – jako załącznik do protokołu rozprawy - pismo zatytułowane: "Pismo Procesowe wniosek dowodowy" a w którym, wskazując na art. 106 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., wnosił o dopuszczenie i przeprowadzenie przez Naczelny Sąd Administracyjny dowodu uzupełniającego z: 1. prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia 20 listopada 2023 r. (sygn. akt II K 102/23), dotyczącego zarzutu znęcania się nad zwierzętami, 2. wyroku Sądu Okręgowego w Białymstoku z dnia 3 lutego 2023 r. (sygn. akt VIII Ka 797/22) na okoliczność tego, że przeciwko niemu nie zostało wszczęte żadne postępowanie karne w przedmiocie znęcania się nad 5 sztukami bydła przebywającego na pastwisku w roku 2021, 3. wniosku skarżącego z dnia 2 czerwca 2026 r. o umorzenie postępowania egzekucyjnego w części, 4. wstępnego projektu skargi konstytucyjnej adw. A.A. na okoliczność, że w sprawie o odebranie zwierząt doszło do naruszenia konstytucyjnie chronionych praw i wolności skarżącego przez to, że powołując się na zaskarżone przepisy nie tylko niezasadnie odebrano zwierzęta, to jeszcze koszty ich zastępczego utrzymania nie rozliczono w reżimie i na zasadzie art. 845 Kodeksu cywilnego, 5. wniosku Burmistrza z dnia 11 kwietnia 2025r. znak GR.K.6140.8.2021.JM, i postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia 8 maja 2025 r. (sygn. akt II Ko 392/25 /II K 102/23) na okoliczność, że Burmistrz [...] (cyt.): "ma > z wykonaniem decyzji o odebraniu zwierząt w zakresie nieobjętym aktem oskarżenia i tym samym w zakresie obciążenia kosztami zwierząt nieobjętych aktem oskarżenia i wyrokiem Sądu Karnego w sprawie II K 102/23". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, a które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności zarzutów kasacyjnych. Zarzuty te zostały oparte na obu podstawach kasacyjnych, wymienionych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. to jest: na obrazie prawa materialnego oraz na istotnym naruszeniu przepisów procesowych. Okazały się jednak nieuzasadnione a w części nie były także w pełni prawidłowo sformułowane. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów procesowych, stwierdzić należy, że najdalej idącym w tym zakresie zarzutem był zarzut oparty na art. 141§ 4 p.p.s.a. Zgodnie bowiem z tym przepisem, uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Wbrew stanowisku skarżącego, uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełniało jednak powyższe wymagania a to, że skarżący nie zgadzał się z treścią sentencji wyroku oraz jego uzasadnieniem nie mogło automatycznie oznaczać, iż zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem (i to istotnym) wskazanego wyżej unormowania. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynikał zarówno stan faktyczny, jaki zachodził w niniejszej sprawie oraz wskazano w nim istotę zarzutów, wniesionych przez stronę a do których to zarzutów Sąd Wojewódzki się odniósł. Sąd I instancji podał także podstawę swego rozstrzygnięcia i w pełni ją wyjaśnił. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynikało, że decyzją Burmistrza [...] z dnia 24 marca 2022 r. – wydaną na podstawie art. 7 ust. 4 w związku z art. 7 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt - orzeczono o obciążeniu J. B. kosztami: utrzymania, opieki, konieczności leczenia i transportu 11 sztuk bydła: 5 krów, 5 byczków, 1 jałówki czasowo odebranych J. B., decyzją Burmistrza [...] z 12 sierpnia 2021 r. nr GR.K.6140.8.2021.JS oraz jednego byczka urodzonego w dniu 31 sierpnia 2021 r., za okres od dnia 17 lipca 2021 r. do dnia 14 września 2021 r., w tym za: okres opieki w gospodarstwie J. B. od dnia 17 lipca 2021 r. do dnia 28 lipca 2021 r., transport zwierząt do gospodarstwa zastępczego w dniu 29 lipca 2021 r. oraz utrzymanie i opiekę nad zwierzętami w gospodarstwie wskazanym przez Burmistrza od dnia 29 lipca 2021 r. do dnia 14 września 2021 r. – w wysokości 16.528,95 zł. Decyzja ta została następnie utrzymana w mocy, decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 24 czerwca 2022 r., oceniając zaś legalność ww. decyzji, Sąd Wojewódzki przytoczył ustalenia faktyczne, dokonane w postępowaniu administracyjnym podkreślając, że wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności zostały przez organy wyjaśnione. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji szczegółowo opisało bowiem okoliczności faktyczne i zdarzenia prawne, na tle których doszło do wydania zaskarżonej decyzji a także zawierało omówienie sposobu wyliczenia wydatków na utrzymanie zwierząt w okresie objętym wspomnianą decyzją. Z punktu widzenia treści przytoczonych na wstępie zarzutów kasacyjnych oraz przedmiotu rozpoznawanej sprawy – zdaniem składu orzekającego - w szczególności istotne było, że – jak podkreślił to Sąd Wojewódzki - wbrew twierdzeniom skarżącego, przy ustalaniu wysokości kwoty, obciążającej go kosztami zastępczego utrzymania odebranych mu zwierząt, nie poprzestano jedynie na ustaleniu dziennej stawki utrzymania zwierząt, a koszt ten oparto na kwotach, wynikających z konkretnych rachunków i faktur. Dopiero zaś, wynikającą z tych dokumentów stawkę dziennego utrzymania jednego zwierzęcia poddano zaopiniowaniu przez ośrodek doradztwa rolniczego. Skład orzekający pragnie w tym miejscu wyraźnie podkreślić, że - jak wynikało z akt administracyjnych niniejszej sprawy - w ramach prowadzonego postępowania wyjaśniającego i mając na uwadze wcześniejsze zalecenia Kolegium, Burmistrz [...], pismem z dnia 4 marca 2022 r. (znak: GR.K.6140.8.202l.JS), zwrócił się z prośbą do instytucji wyspecjalizowanej, tj. [...] Ośrodka Doradztwa Rolniczego w [...] o wyrażenie stanowiska oraz potwierdzenie, czy kwotę 25 zł, traktowaną jako stawkę dziennego utrzymania krowy (określoną w umowie zawartej pomiędzy Gminą a T. T., w którego gospodarstwie zostały umieszczone odebrane skarżącemu zwierzęta) należało uznać za określoną zasadnie i adekwatnie do realnie funkcjonujących kosztów utrzymania tego rodzaju zwierząt. W odpowiedzi zaś na powyższe wystąpienie, pismem z dnia 23 marca 2022 r. (znak: DPR/PZ.023.1.2022), ww. ośrodek potwierdził, iż kwota ta, traktowana jako dzienna stawka utrzymania jednej krowy, była uzasadniona. Kwestionowanie zatem przez skarżącego wysokości orzeczonej w decyzji z dnia 24 marca 2022 r. należności poprzez twierdzenie, że została ona ustalona jedynie na podstawie danych statystycznych, nie było uprawnione. Wprawdzie istotnie dowód z treści ww. pisma [...] Ośrodka Doradztwa Rolniczego w [...] winien zostać dołączony do akt sprawy wraz z zawiadomieniem stron postępowania o możliwości zapoznania się z nim, jako dowodem nowym, jednakże słusznie przyjął Sąd Wojewódzki a wcześniej Kolegium, że to uchybienie proceduralne nie miało jednak charakteru istotnego. W wyniku bowiem ponownie przeprowadzonego postępowania przed Kolegium strona uzyskała możliwość zapoznania się z treścią całych akt sprawy (pismo z dnia 13 maja 2022 r.) a jednocześnie nie skorzystała z uprawnienia w postaci złożenia dodatkowych zastrzeżeń ani wyjaśnień. Bez wpływu na rozstrzygnięcia pozostawała także zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji błędna wypowiedź organu odwoławczego dotycząca pory roku (zimy), w której była sprawowana opieka nad zwierzętami skarżącego. Pomyłka ta (a do której przyznało się zresztą samo Kolegium w odpowiedzi na skargę) nie wpływała bowiem na treść decyzji. Z tych zatem powodów zarzuty procesowe oparte na: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z: art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 6 k.p.a. także art. 9 i art. 10 k.p.a. nie były usprawiedliwione. Nie można było również zasadnie twierdzić, że Sąd Wojewódzki w sposób istotny naruszył art. 106 § 3 i § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 k.p.c. bo przekroczył granice swobodnej oceny dowodów poprzez wywiedzenie z treści wyroku sądu karnego wniosków, które z niego nie wynikały i w ten sposób dochodząc do błędnego stanowiska, że skarżący (który ostatecznie został uniewinniony) miał obowiązek pokryć koszty zastępczego utrzymania jego zwierząt. W ocenie składu orzekającego, powyższy pogląd skarżącego był całkowicie błędny. Przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt nie uzależniają bowiem obowiązku pokrycia przez właściciela kosztów utrzymania odebranych mu zwierząt od treści wyroku, który zostaje wydany w sprawie dotyczącej znęcania się przez niego nad zwierzętami. Tego rodzaju wyrok ma jedynie znaczenie w kwestii zwrotu zwierząt ich właścicielowi. Natomiast decyzja, wydawana na podstawie art. 7 ust. 4 ww. ustawy, jest jedynie konsekwencją wydania wcześniejszej decyzji o czasowym odebraniu zwierząt w oparciu o przepisy wspomnianej ustawy. Natomiast zarzuty oparte na art. 108 k.p.a. i art. 33 p.p.s.a. nie mogły podlegać kontroli kasacyjnej Naczelnego Sądu Administracyjnego, gdyż nie zostały poprawnie skonstruowane. Zgodnie z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a., skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przez podstawę kasacyjną należy zaś rozumieć wskazanie konkretnego przepisu prawa, który – zdaniem skarżącego – został naruszony przez Sąd I instancji. W sytuacji zatem, gdy wskazywany artykuł dzieli się na mniejsze jednostki redakcyjne, obowiązkiem autora skargi kasacyjnej jest wskazanie właściwego, konkretnego przepisu, na którym opiera zarzut. Tymczasem chociaż art. art. 108 k.p.a. składał się z dwóch paragrafów a art. 33 p.p.s.a. - z czterech, w skardze kasacyjnej nie sprecyzowano, który z nich został objęty zaskarżeniem. Zarzut dotyczący natomiast naruszenia w postępowaniu administracyjnym art. 182 k.p.a. nie był w ogóle zrozumiały. W piśmie z dnia 14 lipca 2021 r. skierowanym do Burmistrza [...], Prokurator Rejonowy w Białymstoku poinformował jedynie organ, że w toku postępowania sygn. akt PR Ds. 1753.2021 uzyskał informację, iż z dnia 11 na 12 lipca doszło do częściowego zawalenia się budynku gospodarczego znajdującego się na posesji J. B. a w budynku tym zostały uwiezione dwie sztuki bydła oraz, że J. B. nie był w stanie samodzielnie ich oswobodzić. W związku z tym prokurator poprosił Burmistrza o informację co do podjętych przez niego działań, wynikających z art. 7 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 10 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt. Następstwem tego pisma Burmistrz doręczył Prokuratorowi zaś odpis swojej decyzji z dnia 24 marca 2022 r. Z powyższej sytuacji nie wynikało więc, aby Prokurator był stroną w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym. Przechodząc do zagadnień materialnoprawnych, wyjaśnić należy, że po myśli art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2022 r. poz. 572, dalej: "u.o.p.z."), zwierzę traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 może być czasowo odebrane właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia i przekazane m. in. gospodarstwu rolnemu wskazanemu przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), jeżeli jest to zwierzę gospodarskie. Ponadto, wg art. 7 ust. 3 cyt. ustawy, w przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu, policjant, strażnik gminny lub upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, odbiera mu zwierzę, zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta miasta), celem podjęcia decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia. W niniejszej sprawie tego rodzaju decyzja została wydana przez Burmistrza [...] w dniu 12 sierpnia 2021 r. Skutkiem tej decyzji była więc konieczność uregulowania kwestii kosztów związanych z opieką nad zwierzętami skarżącego. Zgodnie bowiem z art. 7 ust. 4 u.o.p.z., w przypadku odebrania zwierząt na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 2 i ust. 3, kosztami transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierzęcia obciąża się dotychczasowego właściciela lub opiekuna. Dodać też w tym miejscu trzeba, że orzecznictwo sądowoadministracyjne jednolicie w tej materii przyjmuje, iż ustawa o ochronie zwierząt nie pozostawia jakiejkolwiek swobody organowi w zakresie obciążania właściciela zwierzęcia ww. kosztami i wręcz obliguje organ do wydania w tym przedmiocie rozstrzygnięcia (vide: wyroki NSA z dnia 9 września 2022 r. sygn. akt I OSK 73/21 i z dnia 5 grudnia 2023 r. sygn. akt I OSK 1831/22). Zatem powyższe należności mają charakter publicznoprawny a dobitnie o tym też świadczy treść art. 7 ust. 5 cyt. ustawy, gdyż zgodnie z tym unormowaniem, do należności z tytułu kosztów określonych w ust. 4 stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Nie można się przy tym zgodzić ze stanowiskiem strony skarżącej, że obciążenie skarżącego kosztami opieki i utrzymania zwierząt za okres od dnia 17 lipca 2021 r. (data przejęcia opieki nad zwierzętami J. B. przez Gminę [...]) do dnia 29 lipca 202 r. (data odebrania zwierząt w trybie interwencyjnym) było wadliwe bo co do tych kosztów winny mieć zastosowanie jedynie przepisy Kodeksu cywilnego regulujące prowadzenie cudzych spraw bez zlecenia (art. 752 - 757 k.c.). Jak wskazano wyżej, pismem z dnia 14 lipca 2021 r. Prokurator Rejonowy w Białymstoku powiadomił Burmistrza, że z dnia 11 na 12 lipca 2021 r. doszło do częściowego zawalenia się budynku gospodarczego znajdującego się na posesji J. B. a w którym zostały uwiezione dwie sztuki jego bydła. Jak wynika zaś z treści decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 kwietnia 2022 r. nr NB.5140.47.2021.JJ. nakazującej J. B. dokonanie rozbiórki częściowo zawalonego budynku inwentarskiego położonego na działce nr 1554/5 w [...], w dniu 15 lipca 2021 r. pracownicy Inspektoratu dokonali kontroli miejsca zdarzenia stwierdzając, że w budynku tym, który był wypełniony sianem oraz obornikiem zostały uwięzione dwie krowy (bez możliwości opuszczenia budynku). Z treści ww. decyzji wynikało też, że powyższy budynek został postawiony samowolnie i bez fundamentów a materiały budowlane, z których był zrobiony (drewno) uległy całkowitej degradacji. W związku z tym ostatecznie stwierdzono, że stan budynku stwarzał zagrożenie przede wszystkim dla zdrowia i życia zwierząt. W dniu 17 lipca 2021 r. Burmistrz [...] został zaś powiadomiony przez Komendę Policji w [...] o przewiezieniu J. B. do ZOZ [...] i jednocześnie Policja zawnioskowała o zapewnienie opieki zwierzętom skarżącego. W tym samym zatem dniu pracownicy Urzędu Miejskiego w [...] podjęli działania mające na celu: z jednej strony, znalezienie bezpiecznego schronienia dla zwierząt (bracia skarżącego oraz rolnik, z którym Gmina miała podpisane stosowne porozumienie, takiej opieki nie chcieli zapewnić ) a z drugiej, zorganizowała tymczasową opiekę nad zwierzętami, którą sprawowali członkowie Ochotniczej Straży Pożarnej ze [...]. Z uwagi przy tym na brak dostatecznej ilości pojemników do pojenia bydła, Gmina zakupiła 4 poidła oraz opłacała koszt paszy. My móc wydobyć zaś uwięzione zwierzęta z zawalonego budynku konieczne okazało się także zakupienie w dniu 28 lipca 2021 r. kanarów dla bydła i linek transportowych a także zapewnienie właściwego transportu zwierząt. W dniu 26 lipca 2021 r. przeprowadzono rozmowy z najbliżej usytuowanymi firmami, upoważnionymi do tego rodzaju usług przewoźniczych, ale okazało się że nie były one zainteresowane przewozem 11 sztuk bydła. W związku z tym, Urząd Miejski w dniu 27 lipca 2021 r. uzyskał od Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] dane innej firmy, która w tym dniu dokonała transportu zwierząt skarżącego do gospodarstwa T. T. w [...]. W rezultacie w dniu 29 lipca 2021 r. przy pomocy: OSP [...], OSP [...], w obecności Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w [...], Straży Miejskiej i lekarzy weterynarii wydobyto 6 sztuk bydła z dwóch budynków inwentarskich będących własnością J. B., które wraz z pięcioma sztukami zabranymi z pastwiska, po udzieleniu im pomocy weterynaryjnej, przetransportowano do miejscowości [...]. W dniu zaś 12 sierpnia 2021 r. została wydana – jak wyżej to podano – decyzja o czasowym odebraniu J. B. zwierząt. W takiej więc sytuacji, to jest sytuacji wymagającej uprzedniego zaangażowania wielu podmiotów a także dużego i czasochłonnego nakładu środków i starań by uwolnić zwierzęta, zapewniając im do tego czasu doraźną opiekę a następnie opiekę na przyszłość, nie można było traktować kosztów, należnych Gminie za okres od dnia 17 lipca 2021 r. do dnia 29 lipca 2021 r. jako kosztów nie określonych w art. 7 ust. 4 u.o.p.z.. Od samego początku odkąd Gmina zaczęła opiekować się zwierzętami skarżącego była to bowiem nie opieka świadczona w warunkach tzw. "pomocy sąsiedzkiej" a działania wykonywane w ramach władztwa administracyjnego, które miały w tym przypadku przygotować oraz umożliwić wydanie decyzji w oparciu o art. 7 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 u.o.p.z. Nie można było również uznać że słuszne stanowiska skarżącego, a sprowadzającego się do poglądu, że nie ciążył na nim obowiązek pokrycia kosztów zastępczego utrzymania cielęcia urodzonego po odebraniu skarżącemu ciężarnej jałówki, gdyż – jak twierdził skarżący - koszty zastępczego utrzymania nowo narodzonego cielęcia wchodziły w skład kosztów utrzymania karmiącej, odebranej matki cielęcia. W tym zakresie skład orzekający pragnie bowiem wyjaśnić, że w zaskarżonej decyzji kwestia ta została w dostateczny sposób omówiona. Mianowicie, w decyzji tej wskazano, że koszty związane z utrzymaniem nowo narodzonego cielaka wynikały z faktu, iż w stosunku do krowy, która się ocieliła w dniu 31 sierpnia 2021 r. wystąpiły komplikacje z wykarmieniem cielęcia i musiał być on dokarmiany. W dniu zaś 15 października 2021 r. krowa ta padła. W rezultacie należało zatem uznać, że także zarzuty obrazy art. 7 ust. 4 u.o.p.z. występującego zarówno samodzielnie jak i w powiązaniu z art. 7 ust. 3 u.o.p.z. były chybione. Odnosząc się natomiast do tzw. "wniosków dowodowych", zawartych w piśmie J. B., złożonym na rozprawie w dniu 18 czerwca 2026 r., stwierdzić należy, że nie były one w tej sprawie przydatne. Świadczyły o tym bowiem okoliczności jakie, zdaniem strony dokumenty te miałyby potwierdzać. Ponadto, uzasadnienie ww. wniosków też w tej mierze nie pozostawiało żadnych wątpliwości. W uzasadnieniu tym bowiem skarżący akcentował, że (cyt.): "przeprowadzenie przez Naczelny Sąd Administracyjny dowodu uzupełniającego z ww. dokumentów jest konieczne dla potwierdzenia, że w momencie odebrania zwierząt Skarżącemu nie zostały spełnione przesłanki do ich czasowego odebrania w zakresie zwierząt przebywających na pastwisku w dacie o odebrania. Przedłożenie powyższych dowodów wynika z faktu, iż zdaniem Skarżącego Sąd I instancji oraz organy administracji w oparciu o posiadane w aktach sprawy dowody nie zgłębiły zaistniałego w niniejszej sprawie zagadnienia wyczerpywania znamion znęcania się nad zwierzętami gospodarskimi wypasanymi na pastwisku przy ul. [...] w [...]. Podkreślić trzeba, że Skarżący, po odebraniu zwierząt, nigdy nie został oskarżony o znęcanie się nad zwierzętami trzymanymi latem na pastwisku, zaś od zarzutu znęcania się nad zwierzętami trzymanymi zimą na pastwisku został uniewinniony. W związku z tym te zwierzęta nie powinny być mu w ogóle odebrane (...)". Jak z powyższego zatem wynikało, istota zawnioskowanych dowodów związana była z rozstrzygnięciem dotyczącym przymusowego odbioru zwierząt skarżącemu, a która to decyzja nie była przecież przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu a jednocześnie pozostawała w obrocie prawnym. Dodać też trzeba, że nie bardzo było wiadomym, jaki fakt skarżący chciał wykazać, przedkładając Sądowi wstępny projekt skargi konstytucyjnej, która miała być wniesiona do Trybunału Konstytucyjnego (wniosek zawarty w pkt 4 ww. pisma). W tym zakresie skarżący twierdził bowiem jedynie, iż doszło do naruszenia jego konstytucyjnie chronionych praw i wolności przez to, że (cyt.): "powołując się na zaskarżone przepisy nie tylko niezasadnie odebrano zwierzęta, to jeszcze koszty ich zastępczego utrzymania nie rozliczono w reżimie i na zasadzie art. 845 Kodeksu cywilnego". Powyższe twierdzenie uzasadniało zatem przyjęcie poglądu, iż tego rodzaju wypowiedź nie tyle zmierzała do zakwestionowania konstytucyjności regulacji prawnej, zawartej w art. 7 ust. 4 u.o.p.z., a wyrażała tylko stanowisko skarżącego, w jaki sposób koszty poniesione przez Gminę [...] z tytułu sprawowania opieki nad jego zwierzętami winny być w niniejszej sprawie rozliczone. Do tego rodzaju zaś zagadnienia – jak wyżej to zostało wyjaśnione - skład orzekający się odniósł. Natomiast kwestie związane z prowadzeniem postępowania egzekucyjnego, w tym zasadność wniosków zgłaszanych w ww. postepowaniu przez stronę, pozostawała poza granicami rozpatrywanej sprawy. Z tych więc powodów, uznając skargę kasacyjną za nieusprawiedliwioną, Naczelny Sąd Administracyjny – z mocy art. 184 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji. O kosztach pomocy prawnej świadczonej z urzędu rozstrzygnie – zgodnie z kompetencją - Sąd Wojewódzki. ----------------------- \ 10