Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SA/Go 14/26

Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 15 kwietnia 2026 r., II SA/Go 14/26 – miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
15 kwietnia 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Protokolant St. sekr. sądowy Katarzyna Zarychta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi G.W. na uchwałę Rady Miejskiej z dnia [...] r., nr XIX/180/2025 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla miejscowości [...] oddala skargę.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Pismem z dnia [...] grudnia 2025 r. G. W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim skargę na uchwałę Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] listopada 2025 r. Nr XIX/180/2025 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla miejscowości [...] i południowej części [...]. W skardze skarżąca kwestionuje zgodność z prawem zaskarżonej uchwały w zakresie przeznaczenia działek nr [...]na teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej zamiast zabudowy zagrodowej lub rolniczej, przeznaczenia działki nr [...], która w poprzednim planie miała charakter drogowy - pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, nadto wskazuje na uchybienia proceduralne przy sporządzaniu planu, polegające na nieuwzględnieniu uwag skarżącej zgłoszonych w toku procedury planistycznej. Skarżąca wskazała, że terenie działek nr [...]prowadzone jest gospodarstwo rolne i hodowla zwierząt gospodarskich. Podała, że złożyła pismo w którym prosiła o przeznaczenie tychże działek pod zabudowę zagrodową. Niestety jej prośba nie została uwzględniona. Obecnie jest to we wsi jedyne gospodarstwo rolne, gdzie uprawia się ziemię i utrzymuje zwierzęta. Odnośnie działki nr [...] skarżąca wskazała, że stanowi ona najkrótszą i jedyną oświetloną drogę prowadzącą do drogi głównej i przystanku autobusowego z działki nr [...]. Kilka lat wcześniej droga ta została użyczona osobie fizycznej. Przeznaczenie tej działki w obecnym planie pod zabudowę mieszkaniowa spowoduje, że właściciele działek nr [...]będą mieli wiele dłuższa drogę do drogi głównej. Wezwana do wykazania naruszenia prawa lub interesu prawnego w jaki zaskarżona uchwała narusza interes prawny, w pismach z dnia [...] lutego 2026 r. skarżąca wskazała, że w.w. uchwała ogranicza prawo decydowania co do kierunku rozwoju jej gospodarstwa rolnego oraz zmusza do zmian zgodnie z treścią uchwały. Odnośnie działki nr [...] skarżąca podała, że działka ta nie stanowi jej własności, jest to droga z której korzystali mieszkańcy przez lata. Na działce nr [...], naprzeciw działki nr [...], znajduje się przystanek autobusowy, mieszkańcy działek położonych nad rzeką [...] do przystanku autobusowego będą musieli chodzić obwodnicami. Skarżąca wyjaśniała, że również mieszka nad rzeka [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Zdaniem organu Skarżąca nie wykazała jaki interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone. Legitymowanym do zaskarżenia planu miejscowego jest podmiot, który wykaże że ukształtowanie sposobu wykonywania prawa własności nieruchomości jest takie, że narusza jego uprawnienie lub interes prawny. Zaskarżona uchwała nie kształtuje prawa własności Skarżącej w sposób mniej korzystny niż miało to miejsce dotychczas, gdyż Skarżąca nadal może obecnie i w przyszłości korzystać z nieruchomości, jak dotychczas. Zarzuty skarżącej odnoszą się w istocie do oceny celowości i merytorycznego kształtu rozwiązań planistycznych, a nie do ich legalności. Ustosunkowując się do zarzutów skargi organ powołał się art. 64 ust. 1 Konstytucji RP oraz zauważył, że prawo własności nie ma charakteru absolutnego. Zgodnie z art. 64 ust. 3 Konstytucji własność może być ograniczona w drodze ustawy, pod warunkiem, że nie narusza to istoty prawa własności i następuje z poszanowaniem zasady proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji). Ustawą, która wprost dopuszcza ingerencję w sferę wykonywania prawa własności przez określenie przeznaczenia terenów, jest ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1130, dalej: u.p.z.p.). Zgodnie z art. 3 ust. 1 u.p.z.p. gmina kształtuje i prowadzi politykę przestrzenną na swoim terenie, a art. 4 ust. 1 u.p.z.p. stanowi, że przeznaczenie terenów oraz linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu ustala się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z art. 3 ust. 1 u.p.z.p. gmina kształtuje i prowadzi politykę przestrzenną na swoim terenie, a art. 4 ust. 1 u.p.z.p. stanowi, że przeznaczenie terenów oraz linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu ustala się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Samo prawo własności nie obejmuje roszczenia o określone, pożądane przez właściciela przeznaczenie jego nieruchomości w planie miejscowym. W realiach niniejszej sprawy Gmina [...] działała na podstawie i w granicach ustawowego władztwa planistycznego (art. 3 i 4 u.p.z.p.), realizowała ustalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy [...] (uchwała Nr XXXVIII/398/2021 z dnia [...] października 2021 r), które dla obszaru [...]przewiduje tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej (MN), kształtowała przeznaczenie terenów, mając na względzie ład przestrzenny, zrównoważony rozwój i racjonalne wykorzystanie istniejącej infrastruktury. Skarżąca zarzuca uchwale naruszenie jej prawa własności poprzez przeznaczenie w zaskarżonej uchwale działek nr [...], położonych w [...] pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną w sytuacji, w której zdaniem skarżącej powinny być przeznaczone na zabudowę zagrodową lub inną zabudowę związaną z małymi gospodarstwami rolnymi. Organ wskazał, że umieszczenie działek skarżącej w strefie przeznaczonej na zabudowę mieszkaniową jednorodzinną nie zakazuje skarżącej prowadzenia działalności rolnej do czasu, aż złoży ona wniosek o pozwolenie na budowę. Do tego momentu skarżąca może nadal uprawiać ziemię, hodować zwierzęta domowe i gospodarskie, wykorzystując grunt w dotychczasowy sposób, przy założeniu zachowania przepisów odrębnych dotyczących ochrony środowiska, użyteczności publicznej i utrzymania czystości gruntów. Plan miejscowy nie zakazuje tego rodzaju użytkowania terenu, przeciwnie, przewiduje możliwość przejściowego, zachowania istniejącego stanu faktycznego aż do momentu faktycznej realizacji zabudowy zgodnie z przeznaczeniem. Zgodnie z art. 35 ust, 1 u.p.z.p. "Tereny, których przeznaczenie plan miejscowy zmienia, mogą być wykorzystywane w sposób dotychczasowy do czasu ich zagospodarowania zgodnie z tym planem, chyba że w planie ustalono inny sposób ich tymczasowego zagospodarowania". W planie miejscowym uchwalonym w dniu [...] listopada 2025 r. nie ustalono przeznaczenia tymczasowego. Ponadto, plan znajduje pełne uzasadnienie w ustaleniach studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy [...], zatwierdzonego uchwałą Nr XXXVIII/398/2021 Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] października 2021 r. Rysunek ze studium, wyraźnie wskazuje, że obszar [...] został w studium oznaczony symbolem MN, co oznacza teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Jednocześnie Studium przewiduje, że w ramach terenów zabudowy jednorodzinnej dopuszcza się lokalizację: - zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, - zabudowy zagrodowej poza granicami miasta [...], - zabudowy usługowej - handel, bankowość, gastronomia, usługi zdrowia, usługi kultury i oświaty, usługi sportu i rekreacji,- obiektów infrastruktury technicznej, komunikacji oraz zieleni uporządkowanej, - obiektów innych usług wyłącznie po sporządzeniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego powinny w sposób jednoznaczny określać przeznaczenie terenu. Funkcja mieszkaniowa oraz funkcja rolnicza stanowią odrębne klasy przeznaczenia, charakteryzujące się różnym sposobem zagospodarowania terenu, odmiennymi zasadami ochrony gruntów oraz innymi uwarunkowaniami realizacyjnymi. Ustalenie dla jednego terenu obu tych funkcji jako przeznaczeń równorzędnych prowadziłoby do niejednoznaczności ustaleń planu miejscowego, utrudniając jego interpretację oraz stosowanie w postępowaniach administracyjnych, w szczególności na etapie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę. Dopuszczalność zabudowy zagrodowej nie może być utożsamiana z łączeniem funkcji mieszkaniowej i rolniczej. Zabudowa zagrodowa stanowi odrębną kategorię przeznaczenia, ściśle związaną z prowadzeniem gospodarstwa rolnego, w której funkcja mieszkaniowa ma charakter podporządkowany działalności rolniczej i nie stanowi samodzielnej funkcji mieszkaniowej jednorodzinnej. Podlegają one odrębnemu reżimowi prawnemu, wynikającemu w szczególności z przepisów o ochronie gruntów rolnych i leśnych, co odróżnia je od pozostałych kategorii przeznaczenia. Wynika to z obowiązku ochrony gruntów rolnych, zasad ich wyłączania z produkcji oraz odrębnych przesłanek dopuszczalności lokalizacji zabudowy. Łączenie funkcji rolniczej z innymi przeznaczeniami podstawowymi prowadziłoby do naruszenia spójności ustaleń planu miejscowego oraz do obejścia przepisów szczególnych regulujących sposób użytkowania gruntów rolnych, w szczególności poprzez faktyczne przeznaczenie gruntów rolnych na cele nierolnicze bez spełnienia wymogów wynikających z przepisów odrębnych. W konsekwencji, jedynie tereny rolnictwa nie mogą być łączone z innymi przeznaczeniami jako przeznaczeniami równorzędnymi w ramach jednego terenu planistycznego. Prawidłowym rozwiązaniem planistycznym jest ustalenie dla tych terenów jednego, jednoznacznego przeznaczenia - terenów rolnictwa albo terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej - z ewentualnym dopuszczeniem wyłącznie takich form zagospodarowania, które pozostają funkcjonalnie i prawnie podporządkowane przeznaczeniu podstawowemu i nie prowadzą do zmiany jego charakteru. Ponadto kolejną ważną przesłanką dla ustalenia przeznaczenia terenu dla działek nr ewid. [...]był obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wsi [...]w gminie [...], uchwalony uchwałą nr XXVI/258/2001 Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] lutego 2001 r., który ustalał przeznaczenie:- dla działki nr ewid. [...]: MT - tereny mieszkalnictwa z funkcją usługową. W ustaleniach dotychczas obowiązującego planu przewidziano: "(...) teren czasowej hodowli (np. owce, kozy), upraw polowych i leśnych z docelowym przeznaczeniem na usługi agroturystyczne. Docelowo ustala się indywidualny charakter zabudowy parterowej z poddaszami użytkowymi, dachami o nachyleniu do 100% krytymi dachówką, wysoki standard wykończenia zewnętrzne-go i wewnętrznego. Obowiązujące i nieprzekraczalne linie zabudowy zawiera rysunek planu. Wskaźnika zainwestowania terenu nie określa się."- dla działki nr ewid. [...]: 6MN - tereny mieszkalnictwa jednorodzinnego. W ustaleniach dotychczas obowiązującego planu przewidziano: "(...) tereny funkcji mieszkaniowych w formie zabudowy jednorodzinnej wolnostojącej z możliwością towarzyszącej, wbudowanej w budynek, nieuciążliwej funkcji usługowej. Budynki parterowe z poddaszem użytkowym. Dachy o nachyleniu 40 - 100% z kalenicą równoległą do granicy frontowej. Poziom posadzki parteru ustala się na wysokości 30 - 50 cm ponad poziom przyległej ulicy. Obowiązujące i nieprzekraczalne linie zabudowy zawiera rysunek planu. Ustala się wskaźnik zainwestowania działek w wysokości do 0,2. (...)". Zatem w uchwalonym w dniu [...] listopada 2025 r. planie miejscowym nie zmieniono przeznaczenia ustalając: - dla działki nr ewid. [...]: 1.1MN-U - teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej lub usług, - dla działki nr ewid. [...]: 1.9MN - tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Rada Miejska w [...] uchwalając obecnie plan miejscowy jest zobowiązana dostosowania rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 17 grudnia 2021 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. z 2021 r. poz. 2404), stąd nie powielono oznaczeń z planu miejscowego z 2001 r., a przyjęto zgodnie z rozporządzeniem. Zaskarżona uchwała jest zgodne ze studium, mieści się w granicach władztwa planistycznego i nie narusza istoty prawa własności. W odniesieniu do zarzutu zmiany przeznaczenia w zaskarżonej uchwale działki nr [...], organ potwierdził, że w miejscowym pianie zagospodarowania przestrzennego wsi [...] w gminie [...] uchwalonym uchwałą nr XX\/l/258/2001 Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] lutego 2001 r., dla działki nr ewid. [...], obręb ewid. [...], ustalono przeznaczenie KSL- tereny ulic lokalnych oraz 8Z - tereny zieleni publicznej - parki i skwery. Faktycznie jednak działka nr [...] od wielu lat była dzierżawiona przez właściciela nieruchomości przyległych, nie była wykorzystywana jako droga publiczna ani ogólnodostępna droga wewnętrzna. Uwzględniając tę faktyczną sytuację oraz kierunki rozwoju zabudowy mieszkaniowej w [...], plan miejscowy przeznaczył działkę [...] na teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Rozwiązanie to porządkuje stan faktyczny i prawny terenu, jest spójne z otaczającą zabudową mieszkaniową, wpisuje się w kierunki wyznaczone w studium (obszar MN), choć oznacza rezygnację z zakładanego przebiegu drogi w tym miejscu w 2001 r. W projekcie miejscowego planu częściowo podtrzymano dotychczasowe przeznaczenie na cele drogi i zieleni poprzez ustalenie terenu drogi dojazdowej 1.8KDD i terenu lasu 1.2L, przy czym wprowadzono zmiany wynikające z istniejącego zagospodarowania. Zmiany polegały na ustaleniu terenu zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej 1.9MN na działce nr ewid. [...] w części pomiędzy działkami nr ewid. [...]. Wprowadzenie powyższej zmiany wynikało z faktu, że działki nr ewid. [...]stanowią funkcjonalną całość. Uznano, że ponieważ inne działki położone przy tej części drogi stanowiącej działkę nr ewid. [...] mają dostęp do innych dróg, to w projekcie planu miejscowego nie jest konieczne przeznaczenie tej części działki nr ewid. [...] na teren drogi. Działki nr ewid. [...] sąsiadują z drogą powiatową (działka nr ewid. [...]), a działki nr [...]sąsiadują z drogą gminną, (działki nr ewid[...]), Z uwagi na zapewniony w projekcie planu dostęp do drogi dla pozostałych działek wymienionych powyżej, ustalono, że nie trzeba podtrzymywać przeznaczenia drogi na działce nr [...] w ww. zakresie. Ponadto dostęp do przystanku (zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] naprzeciwko działki nr ewid. [...]) z działki nr ewid. [...] możliwy jest na dwa sposoby:- poprzez drogę gminną (działki nr ewid. [...]) i drogę powiatową (działka nr ewid. [...]) -w projekcie miejscowego planu tereny 1.8KDD, 1.7KDD i 1.1 KDL, - poprzez drogę gminną (działki nrewid. [...]) i drogę powiatową (działka nr ewid. [...]) - w projekcie miejscowego planu tereny 1.8KDD i 1.1 KDL. Jak wynika z powyższego, przejazd przed działką nr ewid. [...] jest zapewniony i nie ma konieczności zawracania przed ww. działką. Odnośnie nieuwzględnienia uwag skarżącej do wyłożonego projektu planu organ wskazał, że z dokumentacji planistycznej wynika, iż uwagi te zostały złożone w terminie przewidzianym w art. 18 u.p.z.p., zostały rozpatrzone przez organ wykonawczy gminy (burmistrza), a następnie przekazane Radzie Miejskiej zgodnie z art. 17 pkt 14 u.p.z.p. jako nieuwzględnione przez burmistrza. Rada Miejska, podejmując zaskarżoną uchwałę rozstrzygnęła o sposobie rozpatrzenia uwag, nie uwzględniając uwag skarżącej. Rozstrzygnięcie to zostało ujęte w załączniku do uchwały wraz z uzasadnieniem przyczyn nieuwzględnienia. Rada gminy rozstrzyga o uwagach w ramach uznania administracyjnego - nie ma obowiązku uwzględnienia każdej uwagi, lecz powinna ocenić jej zasadność w kontekście całości polityki przestrzennej gminy, zgodności ze studium oraz wymogów ładu przestrzennego. Nieuwzględnienie uwagi nie stanowi samo w sobie naruszenia prawa, o ile rozstrzygnięcie rady gminy mieści się w granicach władztwa planistycznego i nie narusza przepisów prawa materialnego lub procesowego. W niniejszej sprawie uwagi skarżącej zostały rozpatrzone przez burmistrza, który ich nie uwzględnił i przekazał je Radzie Miejskiej zgodnie z art. 17 pkt 14 u.p.z.p. Rada Miejska, podejmując uchwałę Nr XIX/180/2025, rozstrzygnęła o sposobie rozpatrzenia uwag, nie uwzględniając uwag skarżącej. Rozstrzygnięcie to zostało ujęte w załączniku do uchwały wraz z uzasadnieniem przyczyn nieuwzględnienia. Fakt nieuwzględnienia uwag skarżącej nie stanowi naruszenia procedury planistycznej ani przekroczenia władztwa planistycznego, o ile - jak w niniejszej sprawie - rozstrzygnięcie rady gminy jest zgodne ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, mieści się w granicach władztwa planistycznego określonego w art. 3 i 4 u.p.z.p., jest uzasadnione potrzebą zachowania ładu przestrzennego i realizacji polityki przestrzennej gminy. Następnie organ odniósł się do argumentu skargi opartego na twierdzeniu, że ponieważ w okolicy [...] znajduje się już około 50 domów jednorodzinnych, zabudowa na działkach [...]jest niepotrzebna i nieuzasadniona. Zdaniem organu argument ten ma charakter wyłącznie słusznościowy i społeczny, a pomija aspekty prawne procesu planistycznego. Decyzje o przeznaczeniu terenów w miejscowym planie zagospodarowania opierają się na kompleksowej analizie polityki przestrzennej gminy zawartej w studium uwarunkowań, na możliwościach infrastrukturalnych (dostęp do kanalizacji, wodociągu, energii elektrycznej, gazociągu), na analizie ochrony przyrody i krajobrazów, na analizie warunków geologicznych i hydrologicznych, oraz na wielu innych czynnikach planistyczno- technicznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Stosownie natomiast do art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej jako: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej wykonywana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego jednostek samorządu terytorialnego. W badanej sprawie skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniesiona została na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2025 r. poz. 1153, dalej jako: "u.s.g."). Zgodnie z treścią tego przepisu każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Skuteczne wniesienie skargi w trybie przepisu art. 101 ust. 1 u.s.g., umożliwiające sądowi jej merytoryczne rozpoznanie, następuje zatem wtedy, gdy skarżący wykaże naruszenie interesu prawnego unormowaniami zaskarżonej uchwały. Jak wskazuje się w orzecznictwie skarga z art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma bowiem charakteru actio popularis i warunkiem jej wniesienia jest naruszenie konkretnie rozumianych interesów lub uprawnień konkretnego obywatela lub ich grupy (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 7 marca 2003 r., sygn. akt III RN 42/02, OSNP 2004, Nr 7, poz. 114). W orzecznictwie ustalono jednocześnie, że interes prawny skarżącego, do którego nawiązuje art. 101 ust. 1 u.s.g., musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę. Przez pojęcie interesu prawnego należy rozumieć interes zgodny z prawem i interes chroniony przez prawo. Istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego, tzn. taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje (por. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 1992 r., I SA 1355/91, Wspólnota 1992, nr 18, s. 17). Z kolei, naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia to naruszenie przysługującej podmiotowi z mocy prawa ochrony i następuje wtedy, gdy zaskarżonym aktem zostaje odebrane lub ograniczone jakieś prawo skarżącego, wynikające z przepisów prawa materialnego, względnie zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub też zmieniony obowiązek dotychczas na nim ciążący. Dla skutecznego wniesienia skargi konieczne jest zatem wykazanie przez stronę, że właśnie wskutek podjęcia zaskarżonej uchwały został naruszony jej konkretny interes prawny lub uprawnienie przez ograniczenie lub pozbawienie uprawnień wynikających z przysługującego jej prawa. Innymi słowy, należy wykazać, że wskutek podjęcia kontestowanej uchwały doszło do naruszenia konkretnego i aktualnego, prawem chronionego interesu lub uprawnienia podmiotu wnoszącego skargę oraz wskazać naruszenie przez organ gminy konkretnego przepisu prawa materialnego, wpływającego negatywnie na sytuację prawną skarżącego. Rozpoznając taką skargę sąd jest zobowiązany badać czy w istocie został naruszony konkretny, oparty na przepisach prawa materialnego, interes skarżącego, a nie interesy innych osób. Nie dostrzegając takiego interesu sąd nie musi badać ewentualnych innych naruszeń prawa, które nie prowadzą do tak rozumianego naruszenia interesu skarżącego (por. wyrok NSA z 12 stycznia 2010 r. sygn. akt II OSK 1736/09). W rozpoznawanej sprawie uzasadniając swój interes prawny skarżąca wskazała, że jest właścicielką działek gruntu nr [...], na których prowadzi gospodarstwo rolne. W.w. nieruchomości położone są na obszarze objętym zaskarżonym planem miejscowym, a przeznaczenie tego terenu w planie miejscowym pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, w ocenie skarżącej, ogranicza jej prawo do decydowania o dalszym rozwoju gospodarstwa rolnego. Z powyższego wynika zatem, że interes prawny w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały skarżąca opiera na normie prawa materialnego wynikającej z art. 140 kc, czyli na prawie własności do nieruchomości (działek gruntu nr [...]). Jednakże, w ocenie Sądu, wbrew wymogowi wynikającemu z art. 101 ust. 1 u.s.g., skarżąca nie wykazała, aby jej interes prawny został zaskarżoną uchwałą naruszony. Odnosząc się do podniesionej przez skarżącą argumentacji wskazać należy, że z treści zaskarżonej uchwały nie wynika, aby wejście w życie uchwały determinowało zmianę sposobu korzystania z działek nr [...], a w szczególności nie oznacza konieczności zaprzestania dotychczasowego prowadzenia gospodarstwa rolnego na tych działkach. Zgodnie z art. 35 u.p.z.p. tereny, których przeznaczenie plan miejscowy zmienia, mogą być wykorzystywane w sposób dotychczasowy do czasu ich zagospodarowania zgodnie z tym planem, chyba że w planie ustalono inny sposób ich tymczasowego zagospodarowania (ust. 1). W ramach wykorzystywania terenów w sposób dotychczasowy dopuszcza się przebudowę lub remont istniejących obiektów budowlanych oraz montaż urządzeń, niepowodujące zmiany sposobu ich użytkowania zgodnie z przepisami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (ust. 2). Z treści § 35 zaskarżonej uchwały wynika ciągłość dotychczasowego sposobu zagospodarowania, urządzania i użytkowania terenu oraz brak ustalenia sposobu tymczasowego zagospodarowania, co w rezultacie oznacza, że jedynie podejmowanie nowych inwestycji musi uwzględniać przeznaczenie określone w zaskarżonym planie miejscowym. W ocenie Sądu, dla oceny czy interes prawny skarżącej został zaskarżoną uchwałą naruszony, istotne znaczenie ma okoliczność, że w istocie uchwałą tą nie wprowadzono zmian w zakresie przeznaczenia danego terenu pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Należy mieć na uwadze, że zgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego przyjętym uchwałą Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] lutego 2001 r. nr XXVI/258/2001 działka nr [...] została przeznaczona pod zabudowę mieszkaniową z funkcją usługową, natomiast działka nr [...] - pod mieszkalnictwo jednorodzinne. Powyższe ustalenia dają podstawę do stwierdzenia, że w związku z kwestionowanym przeznaczeniem danego terenu pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną zaskarżoną uchwałą nie pozbawiono, ani nie ograniczono skarżącej określonych praw do nieruchomości, jak również nie nałożono dodatkowe obowiązki związane z wykonywaniem prawa własności do nieruchomości, bowiem zmiana przeznaczenia danego terenu nastąpiła już na podstawie w.w. uchwały Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] lutego 2001 r. nr XXVI/258/2001. Odnosząc się do pozostałych twierdzeń skargi wymaga wyjaśnienia, że prawo własności nie stanowi prawa absolutnego, ani naczelnej wartości, której należy dawać prymat nad innymi w trakcie procesu sporządzania planu miejscowego. Może ono podlegać ograniczeniom w granicach wyznaczonych obowiązującym porządkiem prawnym. Jednym ze źródeł takich ograniczeń mogą być ustalenia planu miejscowego ingerujące w uprawnienie do rzeczy. Prawo własności, którego ochronę zapewniają przepisy art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji, art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, jak również art. 1 Protokołu nr 1, nie jest prawem bezwzględnym i doznaje określonych ograniczeń. Dopuszcza je Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, stanowiąc w art. 61 ust. 3, że własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w takim zakresie, w jakim nie narusza to istoty prawa własności. Z kolei stosownie do regulacji art. 31 ust. 3 Konstytucji, ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, w tym prawa własności, mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ingerencja w sferę prawa własności pozostawać musi w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do wskazanych wyżej celów, dla osiągnięcia których ustanawia się określone ograniczenia. Na mocy przepisów u.p.z.p. gmina została upoważniona do ingerencji w prawo własności innych podmiotów w celu ustalenia przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenów położonych na jej obszarze. Zgodnie z art. 3 ust. 1 u.p.z.p. gminie przysługuje prawo do władczego przeznaczania terenu pod określone funkcje i ustalania zasad zagospodarowania terenu w planie miejscowym, stanowiące wyłączną kompetencję rady gminy. Z kolei w myśl art. 6 ust. 1 u.p.z.p., ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Zgodnie z art. 1 ust. 2 u.p.z.p., interes publiczny jest jednym z czynników podlegających uwzględnieniu w planowaniu przestrzennym (pkt 9), obok prawa własności. W myśl definicji zawartej w art. 2 pkt 4 u.p.z.p., ilekroć w ustawie jest mowa o "interesie publicznym" - należy przez to rozumieć uogólniony cel dążeń i działań, uwzględniających zobiektywizowane potrzeby ogółu społeczeństwa lub lokalnych społeczności, związanych z zagospodarowaniem przestrzennym. Jest to pojęcie wieloznaczne, niemniej da się uchwycić jego istotną treść. Nie ma sporu, że organ w procesie planowania przestrzennego musi wyważyć interes publiczny i interes jednostki, o ile na tej linii dochodzi do kolizji, jak również, że nie ma ogólnej, nadrzędnej zasady przyznającej prymat jednemu lub drugiemu (por. przykł. wyrok NSA w sprawie II OSK 2304/16, LEX nr 2412713, wyrok WSA w Krakowie w sprawie II SA/Kr 1308/12, LEX nr 1342970). Jednak nie budzi wątpliwości, że interes publiczny jest czymś innym, niż interes jednostki (poszczególnego właściciela), polegający na chęci skorzystania z atrybutów prawa własności poprzez zabudowę działki. Powyższe uwagi należy również odnieść do zarzutu skargi dotyczącego przeznaczenia działki nr [...] pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Wskazane przez organ przesłanki zmiany przeznaczenia tej nieruchomości mieszczą się w granicach władztwa planistycznego gminy i nie naruszają zasad sporządzenia planu miejscowego. Dodać należy, że postanowienia zaskarżonej uchwały są zgodne ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy [...] przyjętego uchwałą Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] października 2021 r. Nr XXXVIII/398/2021, który dla obszaru Konic przewiduje teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej (MN). Z akt sprawy wynika, że nieruchomości położone w sąsiedztwie działki nr [...] mają zapewniony dostęp do drogi publicznej, tj. do drogi powiatowej (dz. nr [...]) i drogi gminnej (dz. nr [...]W okolicznościach sprawy podnosząc powyższy zarzut skarżąca nie wskazała przepis prawa materialnego z którego wynika ochrona przysługującego jej prawa, które to prawo zostało naruszone na skutek zmiany przeznaczenia części działki nr [...]. Wskazać trzeba, że samo zwiększenie odległości do przystanku autobusowego mieszczącego się na drodze powiatowej nie oznacza naruszenia interesu prawnego skarżącej oraz naruszenia zasad sporządzania planu miejscowego. Wyjaśnić ponownie należy, że władztwo planistyczne obejmuje samodzielne ustalenie przez gminę przeznaczenia terenów, rozmieszczenia inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy. Podjęcie zatem uchwały w sprawie planu zagospodarowania przestrzennego nawet z naruszeniem interesów podmiotu skarżącego, ale w granicach tego władztwa, nie doprowadzi do uwzględnienia skargi (por. wyrok WSA w Łodzi w sprawie II SA/Łd 556/20). Reasumując powyższe, w ocenie Sądu w badanej sprawie skarżąca nie wykazała, że zaskarżona uchwała narusza jej interes prawny wynikający z prawa własności nieruchomości, jak również że - w sposób określony w skardze - doszło do naruszenia zasad sporządzania planu miejscowego poprzez nadużycie władztwa planistycznego gminy. Sprawa wymagała od organu planistycznego skonfrontowania interesu jednostkowego z polityką przestrzenną gminy i oczekiwaniami innych właścicieli nieruchomości w tym obszarze. Jak wyżej zauważono, prawo własności nie ma charakteru bezwzględnego i w pewnych warunkach może ulec ograniczeniu, jak ma to miejsce w tym przypadku. Dodatkowo Sąd wyjaśnia, że nie było trafne stanowisko skarżącej odnośnie naruszenia procedury planistycznej polegające na nieuwzględnieniu jej uwag zgłoszonych w trakcie prac planistycznych. Organy planistyczne decydując ostatecznie o uwzględnieniu lub nieuwzględnieniu wniesionych w toku postępowania planistycznego uwagach oraz uchwalając miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie mają obowiązku uwzględniania wniosków i uwag właścicieli nieruchomości. Jeżeli organy te działają na podstawie i w ramach obowiązującego prawa, a samo uwzględnienie interesu indywidualnego byłoby sprzeczne z interesem publicznym lub chronioną przez ustawodawcę wartością wysoko cenioną, to nie można im zarzucić bezprawności działania chociażby organy te nie uwzględniły złożonych w trakcie postępowania wniosków lub uwag. W przeciwnym wypadku planowanie straciłoby jakikolwiek sens i ograniczyłoby się tylko do terenów będących własnością podmiotów publicznoprawnych albo uzależnione byłoby od zgody lub żądań właścicieli nieruchomości kierujących się interesem indywidualnym. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935), oddalił skargę.

Informacje o sprawie

Data wpływu
12 stycznia 2026
Hasła tematyczne
Samorząd terytorialny
Skarżony organ
Rada Miasta
Sędziowie
Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Grażyna Staniszewska /sprawozdawca/ Jacek Jaśkiewicz /przewodniczący/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny