II SA/Gl 810/16

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata postanawia: 1. umorzyć postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2. ustanowić adwokata dla skarżącego.

W dniu 16 września 2016 r. T. W. złożył urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy domagając się zwolnienia od kosztów sądowych. Wniosek ten został uwzględniony przez referendarza sądowego postanowieniem z dnia 3 listopada 2016 r. W treści tego postanowienia wskazano, że jak wynika z treści wniosku, skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małoletnim synem, utrzymuje się wyłącznie z emerytury, której wysokość po potrąceniach (z uwagi na zaległe świadczenia na rzecz ZUS) wynosi 1.676,48 zł, na jego majątek składa się mieszkanie o powierzchni 52,2 m2, nieruchomość rolna o powierzchni 0,82 ha oraz lokal użytkowy o powierzchni 12,5 m2. Następnie skarżący przedstawił dokumenty źródłowe potwierdzające okoliczności dotyczące jego sytuacji materialnej, a mianowicie: zaświadczenie o zwieszeniu z dniem [...] r. działalności gospodarczej; zestawienie harmonogramu spłat zaległości do ZUS; zestawienie opłat za lokal mieszkalny; kserokopie rachunków opłat za energię elektryczną, gaz, lekarstwa w aptekach i opłaty miesięcznej za lokal użytkowy oraz druczek obrazujący wysokość świadczenia emerytalnego netto otrzymywanego przez skarżącego. Nadto w piśmie z dnia 24 października 2016 r. wnioskodawca oświadczył, że jego lokal użytkowy, w związku z zakończeniem prowadzenia działalności gospodarczej, wykorzystywany jest jako magazyn dla towarów handlowych, które obecnie nie mogą być sprzedawane. Zważywszy powyższe referendarz sądowy uznał, iż skarżący nie jest w stanie uiścić nawet drobnej części wpisu bez narażenia się na realny uszczerbek w koniecznym utrzymaniu, zarówno siebie, jak i swojej rodziny. Podniósł bowiem, że wyżej wymieniony nie prowadzi już działalności gospodarczej, jego udokumentowane wydatki zamykają się w kwocie około 1.120 zł, a w efekcie pozostaje mu kwota około 560 zł, która musi wystarczyć na zakup żywności, odzieży i środków czystości dla niego i syna. Wyrokiem z dnia 22 marca 2017 r. Sąd oddalił skargę w niniejszej sprawie. Następnie, w dniu 5 lipca 2017 r. do Sądu wpłynął kolejny formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym T. W. ponownie zażądał zwolnienia od kosztów sądowych, a nadto wystąpił o ustanowienie adwokata. W treści tego formularza podniósł zasadniczo tę samą argumentację, jaką zawarł w swoim wcześniejszym wniosku, z kolei odpowiadając na wezwanie z dnia 10 lipca 2017 r. nadesłał aktualne dokumenty potwierdzające swoją sytuację dochodową oraz wysokość obciążających go kosztów utrzymania. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. W pierwszej kolejności należy raz jeszcze odnotować, że mocą postanowienia wydanego w dniu 3 listopada 2016 r. referendarz sądowy przyznał T. W. w niniejszej sprawie prawo pomocy, w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W tej sytuacji rozpoznanie ponownego wniosku skarżącego o zwolnienie od tych kosztów stało się zbędne, a tym samym wystąpiła przesłanka uzasadniająca umorzenie postępowania w przedmiotowym zakresie na podstawie art. 249a p.p.s.a. Konsekwencją wcześniejszego zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych jest przy tym to, że jego wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu, należało rozpoznać w kontekście przesłanki określonej w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Uwzględnienie tego wniosku oznacza bowiem, iż wyżej wymieniony skorzysta z prawa pomocy w zakresie całkowitym (to jest obejmującym zarówno zwolnienie od kosztów sądowych jak i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika). Zgodnie z treścią przywołanego unormowania, prawo pomocy w takim zakresie przysługuje osobie fizycznej wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Analiza sytuacji materialnej skarżącego doprowadziła do konkluzji, iż spełnił on wymóg warunkujący uwzględnienie jego żądania. Jak wynika z treści wniosku, a także z przedłożonych przezeń aktualnych dokumentów źródłowych, sytuacja ta nie uległa zasadniczo istotnym zmianom i jest nadal niewątpliwie trudna. Zdaniem rozpoznającego wniosek, położenie w jakim znajduje się wnioskodawca nie pozwala na pokrycie jakichkolwiek kosztów związanych z niniejszym postępowaniem, a w szczególności na uiszczenie wydatków, jakie mogą wiązać się z opłaceniem adwokata z wyboru. W tym stanie rzeczy należało orzec jak w sentencji działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy.