II SA/Gl 143/18

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. N. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie legalności wykonanych robót budowlanych w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy

Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych podnosząc, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego. Z treści formularza wynika, że skarżący w gospodarstwie domowym pozostaje wraz z żoną, córką oraz matką, a w skład jego majątku wchodzi budynek mieszkalny o pow. 100 m2 oraz nieruchomość rolna o pow. 7 ha – wydzierżawiona. Wnioskodawca podkreślił, że znaczącą część dochodów przeznacza na leczenie oraz środki medyczne dla siebie i członków swojej rodziny, a jego małżonka jest dłużnikiem względem którego toczy się postępowanie egzekucyjne. Wnioskodawca uzyskuje dochód z tytułu renty w wysokości 860 zł; jego małżonka zasiłek opiekuńczy w wysokości 520 zł, natomiast matka wnioskodawcy – świadczenie rentowe w wysokości 1470 zł. W druku formularza skarżący sporządził zestawienie wydatków ponoszonych w jego rodzinie, z którego wynika, że co miesiąc na lekarstwa przeznacza 500 zł; na wyżywienie 800 zł; na energię elektryczną – 180 zł; na wodę 150 zł; na wizyty lekarskie – 150 zł; na ubrania 200 zł; na środki higieniczne – 550 zł; na raty kredytu – 320 zł. Pismem z dnia 27 kwietnia 2018 r. skarżącego wezwano do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: - udokumentowanie wysokości wydatków związanych z utrzymaniem się, tj., opłat za energię elektryczną, dostawy wody, odbiór śmieci, usługi telekomunikacyjne, wykup lekarstw itp., - nadesłanie dokumentów potwierdzających wskazane w druku formularza zadłużenie małżonki strony, - nadesłanie dokumentów potwierdzających wysokość deklarowanych w druku PPF dochodów. Pismo to odebrane zostało w dniu 8 maja br. jednakże do dnia dzisiejszego nie udzielono na nie odpowiedzi. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Biorąc pod uwagę wysokość uzyskiwanych przez strony dochodów oraz poziom i strukturę wydatków w kontekście możliwych do poniesienia wydatków związanych z postępowaniem sądowym uznano, że brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku. Trzeba jednocześnie zauważyć, że przy ocenie wniosku o przyznanie prawa pomocy zasadnicze znaczenie mają informacje uzyskane od strony na temat jej statusu materialnego. Nieprzypadkowo bowiem ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. posłużył się zwrotem "wykaże". Oznacza to, że to na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Instrumentem służącym wyjaśnieniu wątpliwości w tym zakresie jest wezwanie, o którym mowa w art. 255 P.p.s.a. Uzyskanie dodatkowego oświadczenia strony lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego w trybie art. 255 P.p.s.a. służy uzupełnieniu stanu wiedzy sądu o sytuacji strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II GZ 332/08 – System Informacji Prawniczej Lex nr 551914). Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (tak orzekł NSA np. w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09 – Lex nr 552208, w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 – Lex nr 552504, w postanowieniu z dnia 23 marca 2012 sygn. akt I OZ 184/12 - 1136769 oraz w postanowieniu z dnia 28 marca 2012 r. sygn. akt I OZ 182/12 - Lex 1136768). Skarżący w najmniejszym stopniu nie udokumentował wysokości oraz struktury ponoszonych wydatków, stąd też trudno jest zweryfikować wiarygodność podanych przezeń informacji. W szczególności zaś, wśród deklarowanych wydatków wątpliwości budziła kwestia spłaty rat bliżej niesprecyzowanego kredytu, co do którego koniecznym było ustalenie na jaki cel został zaciągnięty. Abstrahując od powyższego wypada również zwrócić uwagę na fakt, iż wnioskodawca jest właścicielem gruntu rolnego o pow. 7 ha, który jak sam podał, jest wydzierżawiony. Tymczasem nic nie wiadomo na temat dochodów czerpanych z tego tytułu, co przecież nie jest obojętne dla oceny możliwości finansowych strony. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 258 §1 i §2 pkt 7 tej ustawy postanowiono jak w sentencji orzeczenia.