II SA/Gl 138/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant specjalista Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2018 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Gliwicach Agnieszki Formińskiej sprawy ze skargi R.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę.

Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Prezydent Miasta Z. cofnął R. D. uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B. W uzasadnieniu decyzji powołano się na orzeczenie lekarskie z dnia [...]r. stwierdzające istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w zakresie posiadanej kategorii prawa jazdy. W odwołaniu z dnia 3 października 2017 r., strona, działając przez pełnomocnika, podniosła zarzut naruszenia art. 103 ust. 1 pkt 1 lit a ustawy o kierujących pojazdami poprzez niewłaściwe jego zastosowanie. Nieprawidłowo, jak twierdzi, zostały przeprowadzone badania lekarskie. Znajdująca się w aktach sprawy opinia – zdaniem odwołującego się – nie odzwierciedla aktualnego stanu zdrowia kierowcy, który od dłuższego czasu nie nadużywa alkoholu ani środków psychoaktywnych. Zarzucił również naruszenie art. 7 oraz 77 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wątpliwości związanych z badaniem lekarskim. Wniósł o przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego (art. 136 k.p.a.) poprzez dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego specjalisty z zakresu leczenia uzależnień. Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Jak Kolegium wskazało w uzasadnieniu, decyzje o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami, wydane na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit a ustawy o kierujących pojazdami są aktami związanymi, co do których organ w określonym stanie faktycznym musi wydać decyzję o określonej treści. W przedmiotowej sprawie zachodzi przesłanka cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B. Orzeczeniem lekarskim nr [...] z dnia [...] r. uprawniony lekarz w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w K. – Poradnia dla Kierowców w S., orzekł o istnieniu przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których wymagane jest prawo jazdy kat. AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, T wskazując termin następnego badania na [...] r. Orzeczenie to jest ostateczne. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (z dnia 3 stycznia 2018 r.) na tę decyzję, strona, działając przez swojego pełnomocnika, powtórzyła zarzuty zawarte w ww. odwołaniu, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji. W piśmie z dnia 7 lutego 2018 r., będącym odpowiedzią na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach podtrzymało swoje stanowisko zawarte w decyzji z dnia [...] r. Kolegium podkreśliło, że przedmiotem sprawy była weryfikacja wystąpienia przesłanki obligującej do cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Organy administracji publicznej nie są uprawnione do kwestionowania orzeczeń lekarskich i są związane ich treścią. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kierując się wskazanym kryterium legalności, sądy administracyjne dokonują zatem oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Z kolei, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U z 2018 r., poz. 1302, dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, co oznacza, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach o cofnięciu posiadanych przez skarżącego R. D. uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B ze względu na stan jego zdrowia. Zaskarżone rozstrzygnięcie oparto na normie prawa materialnego wyrażonej w przepisie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 978 ze zm., zwana dalej ustawą o kierujących). Starosta, jak stanowi ww. przepis, wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Zdaniem Sądu, z treści przytoczonego przepisu ustawy o kierujących wynika dla starosty obowiązek wydania decyzji o pozbawieniu uprawnień do kierowania pojazdami, jeżeli w postępowaniu wyjaśniającym, poprzedzającym wydanie decyzji zostanie wydane orzeczenie lekarskie stwierdzające istnienie przeciwwskazań u konkretnej osoby do kierowania przez nią pojazdami. Celem tego przepisu jest wykluczenie z ruchu drogowego osób, które nie powinny kierować pojazdami z uwagi na brak predyspozycji zdrowotnych. Dobrem chronionym jest w tym przypadku bezpieczeństwo uczestników ruchu drogowego, które ma zdecydowanie większe znaczenie dla interesu publicznego niż zaspokajanie potrzeb komunikacyjnych osoby niezdolnej do prowadzenia pojazdu. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości to, że należało skarżącemu cofnąć posiadane przez niego uprawnienie do kierowania pojazdami. Z treści ostatecznego orzeczenia lekarskiego lekarza Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. – Poradnia dla Kierowców w S. jasno wynika, że uprawniony do badań lekarskich osób kierujących pojazdami lekarz orzekł o istnieniu przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których wymagane jest prawo jazdy kat. AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, T. Wobec tego organy obu instancji zobligowane były do wydania w oparciu o art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących, decyzji o cofnięciu uprawnień. Podkreślić trzeba, że sformułowanie zawarte w powołanym przepisie "starosta wydaje decyzję", wskazuje na bezwzględnie obowiązujący charakter tego przepisu oraz związanych charakter decyzji. Wydanie decyzji cofającej uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi nie zostało pozostawione swobodnemu uznaniu organu i jego ocenie, co do zasadności wydania takiej decyzji. W przypadku stwierdzenia przez uprawnionego lekarza w orzeczeniu lekarskim istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania przez stronę pojazdami silnikowymi, starosta ma obowiązek wydania decyzji cofającej kierowcy uprawnienia do kierowania pojazdami. Postępowanie, którego celem jest ocena stanu zdrowia kierowcy, prowadzone jest przez uprawnionych lekarzy posiadających szczególne uprawnienia i kwalifikacje w tym zakresie. Orzeczenie lekarskie wydawane w tym szczególnym trybie stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 2 k.p.a. Oznacza to, że orzeczenie stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone i korzysta z domniemania prawdziwości oraz domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Zarzuty podnoszone w skardze wobec sposobu prowadzenia badań lekarskich nie mogły zostać przez Sąd uwzględnione, bowiem organy administracji obydwu instancji nie mają jakichkolwiek uprawnień do tego aby kwestionować treść orzeczeń wydawanych przez uprawnione jednostki medyczne. Może to uczynić zainteresowany, odwołując się do jednostki medycznej stopnia wyższego w przewidzianym trybie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym nie jest kwestionowane to, że postępowanie którego celem jest ocena zdrowia kierowcy jest prowadzone przez lekarzy posiadających szczególne uprawnienia i kwalifikacje, zaś orzeczenie lekarskie ma walor dokumentu urzędowego, czyli takiego któremu w świetle przepisów k.p.a. przysługuje domniemanie zgodności z prawdą rzeczywistą. Organ nie prowadzi zatem żadnych ustaleń co do stanu zdrowia kierowcy, ale w tym zakresie obowiązany jest do uwzględnienia orzeczenia lekarskiego. Organy administracji nie zajmują się oceną przesłanek na podstawie których zostało wydane orzeczenie lekarskie, ale mają obowiązek uwzględnić jego treść. Sąd działając również z urzędu nie dopatrzył się naruszeń prawa, które musiałyby skutkować stosowaniem wobec przedmiotu skargi kompetencji kasacyjnych. Wydana w sprawie decyzja wypełnia swe prewencyjne funkcje, przez co powinna pozostać w obrocie prawnym. Tym samym skarga nie mogła być uwzględniona, wyniki oceny przeprowadzonego postępowania i stanowisko organów nie dają bowiem podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Sąd uchyla natomiast zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 p.p.s.a. tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień, dlatego należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 151 P.p.s.a.