II SA/Ke 372/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Armański, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Asesor WSA Agnieszka Banach (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2018 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. znak: [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne oddala skargę.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach (dalej jako "Kolegium") decyzją z dnia [...] r. znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania S. P., utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Starosty Starachowickiego z dnia 20 lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie skierowania S. P., posiadającego uprawnienia do kierowania w zakresie prawa jazdy kategorii A, B, C na badania psychologiczne przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ odwoławczy podniósł, że dnia 28 czerwca 2017 r. do organu I instancji wpłynął wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w Kielcach o skierowanie S. P. na badania psychologiczne, wobec uzyskania łącznie 26 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego w okresie od dnia 29 lipca 2016 r. do dnia 13 czerwca 2017 r. Po wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy, postanowieniem z dnia 30 czerwca 2017 r. S. P. złożył wniosek o zawieszenie tego postępowania w związku z koniecznością wyjaśnienia kwestii nieodjęcia mu punktów karnych, pomimo odbytego w dniu 23 czerwca 2017 r. szkolenia. Po zakończeniu sprawy przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Kielcach, organ I instancji postanowieniem z dnia 11 stycznia 2018 r. podjął zawieszone postępowanie. Komendant Wojewódzki Policji w Kielcach wskazał, że ponieważ z danych zawartych w ewidencji kierowców wynika, iż S. P. w okresie od dnia 29 lipca 2016 r. do dnia 13 czerwca 2017 r. otrzymał łącznie 26 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego, to szkolenie odbyte w dniu 23 czerwca 2017 r. nie spowodowało usunięcia 6 punktów karnych z ewidencji kierowców. Dalej organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2017 poz. 978), starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badania psychologiczne w zakresie psychologii transportu, jeżeli przekroczyła liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Starosta wydaje tę decyzję administracyjną z urzędu lub na wniosek. Następnie Kolegium powołało się na treść art. 130 ust. 1, ust. 1a, ust. 2 i 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2017 poz. 1260) oraz § 8 ust. 4 i 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U. z 2012 poz. 488) i wyjaśniło, że odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyła lub przekroczyłaby 24. Organ II instancji wskazał, że S. P. w okresie od dnia 29 lipca 2016 r. do dnia 13 czerwca 2017 r. otrzymał łącznie 26 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Szkolenie potwierdzone zaświadczeniem zostało odbyte w dniu 23 czerwca 2017 r., a więc już po przekroczeniu liczby 24 punktów, zatem nie spowodowało ono usunięcia S. P. 6 punktów karnych z ewidencji kierowców. Wynika to również z pisma Komendanta Wojewódzkiego Policji w Kielcach, przeprowadzającego stosowne postępowanie. Organ wyjaśnił także, że treść obowiązujących przepisów prawa, w tym art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami, ma charakter imperatywny i nie pozostawiający organowi jakichkolwiek możliwości uznaniowego decydowania w przedmiocie wydania skierowania na badanie psychologiczne. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach S. P., wnosząc o jej uchylenie w całości oraz uchylenie decyzji organu I instancji, zarzucił naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. polegające na niezastosowaniu tych przepisów prawa i uznanie za prawidłowe ustalenie organu I instancji odnośnie przekroczenia 24 punktów karnych oraz braku skuteczności odbytego dnia 23 czerwca 2017 r. szkolenia. W uzasadnieniu skargi jej autor podał, że dnia 23 czerwca 2017 r. odbył szkolenie, które skutkować winno usunięciem 6 punktów karnych z ewidencji kierowców. W związku z tym nie sposób zgodzić się z twierdzeniem organu I instancji, że przekroczył on dozwoloną prawem liczbę punktów karnych. Brak jest zatem podstaw do wydania decyzji o skierowaniu na badania psychologiczne w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego wyeliminowania z obrotu prawnego. Decyzja organu I instancji, utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją, została wydana na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r., poz. 978 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badania psychologiczne w zakresie psychologii transportu, jeżeli przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Regulacja ta jest dopełnieniem przepisu art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. b tej ustawy stanowiącego, że badaniu psychologicznemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem w zakresie psychologii transportu, podlega kierujący pojazdem silnikowym (motorowerem, tramwajem), jeżeli przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Decyzja w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne wydawana jest na wniosek organu kontroli ruchu drogowego (art. 99 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami). Treść powołanych przepisów ma charakter imperatywny i nie pozostawiający organowi jakichkolwiek możliwości uznaniowego decydowania w przedmiocie wydania skierowania na badania psychologiczne. Zobowiązują one starostę do podjęcia stosownych czynności procesowych na wniosek uprawnionego organu w sytuacji przekroczenia przez kierującego pojazdem silnikowym liczby 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego zarejestrowanych w ewidencji kierowców. Decyzja wydawana na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami ma charakter związany co oznacza, że jej wydanie jest obligatoryjne w każdym wypadku, kiedy tylko kierowca przekroczy określoną wyżej liczbę punktów. Podstawą do wydania przez organ I instancji decyzji w niniejszej sprawie był wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 23 czerwca 2017 r. o skierowanie S. P. na badania psychologiczne w związku z wielokrotnym naruszeniem przez niego przepisów ruchu drogowego i otrzymaniem 26 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego. O przekroczeniu dopuszczalnej liczby punktów przez skarżącego organ I instancji został powiadomiony przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Kielcach, działającego zgodnie z przepisami 99 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami. To ten ostatni organ prowadzi bowiem ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, a starosta działa tylko w oparciu o otrzymane informacje, których to okoliczności z nich wynikających sam nie ustala. Zgodnie bowiem z art. 130 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1260, obowiązującym na datę orzekania przez organy), policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji. Starosta w ramach postępowania wyjaśniającego nie jest uprawniony do tego, aby podważać skuteczność wpisów w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego (zob. wyrok NSA z dnia 6 lutego 2018 r., I OSK 1811/17, lex nr 2491765). Próbę kwestionowania prawidłowości dokonanych wpisów osoba naruszająca przepisy ruchu drogowego może podejmować w postępowaniu prowadzonym przed organami Policji. Starosta w toku prowadzonego postępowania o skierowanie na badania psychologiczne jest związany treścią danych zawartych w ewidencji. Wysokość wpisu punktów w ewidencji i prawidłowość ich usunięcia może być kwestionowania w odrębnym postępowaniu. Reasumując, przekroczenie 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego skutkuje obowiązkiem skierowania kierowcy na badanie psychologiczne, zaś starosta obciążony jest obowiązkiem wydania decyzji w tym zakresie. Starosta nie bada i nie weryfikuje stanowiska organów Policji o konieczności przeprowadzenia badania psychologicznego kierowcy skierowanego na wniosek komendanta wojewódzkiego policji w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie prowadzonej przez Policję ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Uwzględniając z kolei § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r. poz. 488, obowiązującym w dacie orzekania przez organy), nie mogło być żadnych wątpliwości, że szkolenie odbyte przez skarżącego w dniu 23 czerwca 2017 r., a więc już po przekroczeniu 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego, nie miało znaczenia dla wydania przedmiotowych decyzji w sprawie skierowania go na badania psychologiczne. Przepis ten stanowił bowiem, że odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyła lub przekroczyłaby 24. Z powyższych względów nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7 i art. 77 k.p.a., skoro starosta dysponował wnioskiem uprawnionego organu potwierdzającym na podstawie ewidencji kierowców przekroczenie przez S. P. 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Kontrola przeprowadzona przez Sąd pod kątem legalności zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że decyzja ta - jak również decyzja organu I instancji - odpowiada prawu. Organy orzekające w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym poczyniły bowiem wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy ustalenia faktyczne, a następnie w oparciu o właściwe przepisy prawa materialnego dokonały prawidłowej ich oceny prawnej. W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.