II SA/Gl 1254/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Kędzierska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia WSA Tomasz Dziuk, Protokolant specjalista Magdalena Strzałkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2026 r. sprawy ze skargi J. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 4 sierpnia 2025 r. nr SKO.PS/41.5/589/2025/11258 w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę

Prezydent Miasta Z. decyzją z dnia 17 czerwca 2025 r. wydaną na podstawie art. 8 i art. 41 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (aktualny tekst jedn. Dz.U. z 2026 r. poz. 639) - w pkt 1 - odmówił przyznania skarżącemu J. T. świadczenia w formie zasiłku celowego: - na pokrycie kosztów związanych z utrzymaniem lokalu na okres od 1 marca do 31 sierpnia 2025 r. w wysokości 87 zł miesięcznie; na zakup obuwia, odzieży i pościeli dostosowanych do pory roku w wysokości 1000 zł; na usługi elektryka w wysokości 400 zł, na leki i zioła w okresie od 1 maja 2025 r. w wysokości 300 zł miesięcznie; - w pkt 2 przyznał mu zasiłek celowy specjalny w łącznej kwocie 1008 zł, w następującym zakresie; specjalny zasiłek celowy na pokrycie kosztów leków w miesiącu czerwcu 2025 r. w wysokości 178 zł; specjalny zasiłek celowy na częściowe pokrycie kosztów naprawy instalacji elektrycznej w miesiącu czerwcu 2025 r. w wysokości 300 zł; specjalny zasiłek celowy na częściowe pokrycie opłat czynszowych na okres od marca 2025 r. do sierpnia 2025 r. w wysokości 250 zł, specjalny zasiłek celowy na zakup pościeli oraz obuwia i odzieży dostosowanych do pory roku w miesiącu czerwcu 2025 r. w wysokości 280 zł. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał przede wszystkim, że na podstawie wywiadu środowiskowego ustalił, iż skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest osobą z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. Na jego dochód składa się: zasiłek stały w kwocie 993,18 zł i dotacja mieszkaniowa w wysokości 250,95 zł, jego łączny dochód wynosi 1244,13 zł, a więc przekracza ustawowe kryterium dochodowe wynoszące dla gospodarstwa jednoosobowego 1010 zł. Organ podniósł, że z powodu przekroczenia kryterium dochodowego odmówił przyznania skarżącemu zasiłku celowego na podstawie art. 39 ustawy o pomocy społecznej. Jednocześnie uznał, że w sprawie wystąpił szczególnie uzasadniony przypadek i przyznał skarżącemu specjalny zasiłek celowy na podstawie art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. Organ wskazał, że przy ustalaniu wysokości pomocy wziął pod uwagę ograniczenia wynikające z art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, a także ograniczone środki budżetowe, którymi dysponuje. W tym zakresie organ podniósł, że środki finansowe na realizację zadań własnych gminy z przeznaczeniem na wypłatę zasiłków celowych w roku 2025 wynoszą 1 400 000 zł i wzorem lat ubiegłych kwota ta przeznaczona jest na wypłaty zasiłków celowych w szczególnie uzasadnionych przypadkach dotyczących zakupu lekarstw ratujących życie, pomocy w formie zakupu obuwia lub odzieży adekwatnej do pory roku, opału w sezonie zimowym i średnia kwota w skali roku przeznaczona na zasiłki celowe na opał wynosi 700 000 zł. Organ podkreślił, że w roku 2024 liczba rodzin korzystających z zasiłków celowych w ramach zadań własnych według stanu na dzień 31.12.2024 r. wyniosła 1 227 i w roku 2025 liczba osób korzystających z pomocy w ramach zadań własnych (zasiłków celowych) utrzyma się na podobnym poziomie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, po rozpatrzeniu odwołania J. T., decyzją z dnia 4 sierpnia 2025 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymało w mocy pkt 1 decyzji organu I instancji, zaznaczając, że rozstrzygnięcie to zapadło po rozpoznaniu odwołania skarżącego wniesionego od pkt 1 decyzji organu I instancji o odmowie przyznania skarżącemu pomocy w formie zasiłku celowego: - na pokrycie kosztów związanych z utrzymaniem lokalu na okres od 1 marca do 31 sierpnia 2025 r. w wysokości 87 zł miesięcznie; na zakup obuwia, odzieży i pościeli dostosowanych do pory roku w wysokości 1000 zł; na usługi elektryka w wysokości 400 zł, na leki i zioła w okresie od 1 maja 2025 r. w wysokości 300 zł miesięcznie. Organ odwoławczy wskazał, że na podstawie wywiadu środowiskowego ustalono, iż skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest osobą z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, ponadto cierpi na wiele schorzeń. Na jego dochód składa się: zasiłek stały w kwocie 993,18 zł i dotacja mieszkaniowa w wysokości 250,95 zł, jego łączny dochód wynosi 1244,13 zł. Następnie organ przytoczył art. 39 ust. 1 i ust. 2, art. 41 oraz art. 8 ust. 1 i ust. 3 ustawy o pomocy społecznej i stwierdził, że dochód skarżącego przekroczył kwotę kryterium dochodowego, a zasiłek celowy może być przyznany osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 1010 zł. Jednocześnie organ podkreślił, że organ pomocy społecznej przyznał skarżącemu zasiłek celowy specjalny w łącznej kwocie 1008 zł i wskazał, na jakie cele zasiłek ten został przyznany. Organ odwoławczy dodał, że wyznacznikami ustalenia tego zasiłku są – z jednej strony sytuacja materialna wnioskodawcy i cel, na który zasiłek jest przyznawany, a z drugiej strony – możliwości finansowe organu pomocy społecznej. W podsumowaniu organ podkreślił, że nie może podjąć rozstrzygnięcia wbrew obowiązującemu prawu. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji. Podniósł, iż wydana decyzja narusza jego prawo do egzystencji oraz, że nie jest w stanie utrzymać się z otrzymywanych świadczeń w tak niskiej wysokości. Podkreślił, że jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym i ma orzeczoną całkowitą niezdolność do pracy. Podniósł, że decyzja jest niesprawiedliwa i doprowadza do pogorszenia się jego stanu i jego poziomu życia, co jest oczywiście sprzeczne z ustawą o pomocy społecznej i statutem MOPR-u. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należało, że sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji przeprowadzenia kontroli zgodności z prawem podjętych w sprawie rozstrzygnięć, stwierdzić należało, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, ani też naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach utrzymało w mocy pkt 1 decyzji organu I instancji, zaznaczając, że rozstrzygnięcie to zapadło po rozpoznaniu odwołania skarżącego wniesionego od pkt 1 decyzji organu I instancji o odmowie przyznania skarżącemu pomocy w formie zasiłku celowego: - na pokrycie kosztów związanych z utrzymaniem lokalu na okres od 1 marca do 31 sierpnia 2025 r. w wysokości 87 zł miesięcznie; na zakup obuwia, odzieży i pościeli dostosowanych do pory roku w wysokości 1000 zł; na usługi elektryka w wysokości 400 zł, na leki i zioła w okresie od 1 maja 2025 r. w wysokości 300 zł miesięcznie. Podkreślenia zatem wymagało, że powodem odmowy w pkt 1 decyzji organu I instancji, przyznania skarżącemu zasiłku celowego, było stwierdzenie przekroczenia kryterium dochodowego przez wnioskodawcę. W związku z tym podnieść należało, że zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz.U. z 2026 r. poz. 639), prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, art. 41, art. 53a, art. 91, przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 1010 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej". Z zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wynika, że prawidłowo organ ustalił, iż skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i jego dochód wynosi 1244,13 zł miesięcznie. Według ustaleń organów, które znajdują potwierdzenie w zgromadzonej w sprawie dokumentacji, na dochód ten składa się zasiłek stały w kwocie 993,18 zł i dotacja mieszkaniowa w wysokości 250,95 zł. Stwierdzić więc należało, że wysokość dochodu skarżącego została określona w wyniku prawidłowego zastosowania art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, według którego, za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych i koszty uzyskania przychodu; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Nie ulega zatem wątpliwości, że zasadnie organ odmówił przyznania skarżącemu zasiłku celowego. W sytuacji, w której dochód skarżącego przekroczył kryterium dochodowe, nie mogło bowiem zapaść inne rozstrzygnięcie niż o odmowie przyznania zasiłku celowego. Rozstrzygnięcie to zostało zatem wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa materialnego, tj. ustawy o pomocy społecznej i w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania, z uwzględnieniem art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80, a także 107 § 3 K.p.a. W konsekwencji tego, prawidłowo organ odwoławczy utrzymał w mocy przedmiotowe rozstrzygnięcie organu pomocy społecznej. Wyłącznie na marginesie dodać należało, że organ I instancji w części decyzji, od której nie zostało wniesione odwołanie, tj. w pkt 2 decyzji przyznał skarżącemu - na podstawie art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej - zasiłek celowy specjalny w kwocie 1008 zł. Podkreślenia zaś wymagało, że według tego przepisu, wysokość bezzwrotnego specjalnego zasiłku celowego, nie może przekraczać kryterium dochodowego, czyli 1010 zł w przypadku osoby samotnie gospodarującej. W wyniku zatem rozpoznania wniosku inicjującego przedmiotowe postępowanie administracyjne, organ odmówił skarżącemu przyznania zasiłku celowego, ale jednocześnie przyznał mu specjalny zasiłek celowy w kwocie sięgającej górnej granicy wysokości tego zasiłku. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę należało oddalić.