II SA/Gl 1184/17

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 21 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. Z. i A. Z. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w sprawie wykonania obowiązku doprowadzenia rowu melioracyjnego do należytego stanu technicznego w kwestii wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy

Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący zwrócili się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie fachowego pełnomocnika z urzędu. W druku formularza podali, że razem prowadzą gospodarstwo domowe zamieszkując w budynku o pow. 105 m2. W skład ich majątku wchodzi również nieruchomość gruntowa (łąka) o pow. 17.000 m2 oraz bliżej niesprecyzowana nieruchomość o pow. 700 m2. A. Z. nie uzyskuje żadnych dochodów i wedle deklaracji zawartej w druku PPF opiekuje się ojcem - H. Z., który z kolei uzyskuje świadczenie emerytalne w kwocie 1385,79 zł netto miesięcznie. Wezwaniem z dnia 21 sierpnia 2018 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do uprawdopodobnienia szeregu okoliczności powołanych we wniosku, w szczególności zaś wykazania struktury i rozmiaru stałych, miesięcznych wydatków ; udokumentowania wszelkich dochodów strony; nadesłania zaświadczenia z urzędu pracy oraz z ośrodka pomocy społecznej itp. W odpowiedzi nadesłano kserokopię "odcinka" emerytury Z. Z.; kopię faktury za dostawy wody, opiewającą na kwotę 68,80 zł oraz za usługi telefoniczne – na kwotę 26,78 zł; rachunek za energię elektryczną opiewający na kwotę 993, 36 zł; decyzję w sprawie łącznego zobowiązania podatkowego za 2018 r. na kwotę 445 zł. W piśmie procesowym z dnia 28 sierpnia 2018 r., do którego owe dokumenty zostały dołączone, Z. Z. wskazał, że jego syn nie pracuje i opiekuje się nim jak również pomaga J. D. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Należy przy tym wyraźnie podkreślić, że skorzystanie z tej formy prawa pomocy zostało przewidziane dla osób, które znajdują się w wyjątkowo trudnym położeniu materialnym a z przedstawionych okoliczności wynika, że nawet przy najdalej idących wysiłkach nie są w stanie samodzielnie wygospodarować środków na ten cel. Ocena sytuacji osobistej i materialnej osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy następuje poprzez porównanie dwóch wartości: środków, które pozostają do jej dyspozycji oraz potencjalnych wydatków związanych z postępowaniem sądowym. Aby jednak było to możliwe konieczną jest wszechstronna analiza okoliczności finansowych strony. Zauważyć przyjdzie, że skarżący składali wnioski o przyznanie prawa pomocy w wielu innych sprawach zawisłych przed Sądem. W przeważającej części przedmiotowe wnioski były konsekwentnie oddalane (vide: sygn. akt IV SA/Gl 1061/17, II SA Gl 193/18, II SA/Gl 1205/17), a rozstrzygnięcia te Sąd motywował faktem, iż A. Z. jest osobą zdrową, w wieku produkcyjnym, posiada poszukiwany na rynku pracy zawód (cieśla), jednak pomimo istniejącej aktualnie koniunktury nie podejmuje zatrudnienia, a skoro tak, to nie wykorzystuje istniejących możliwości zarobkowych. Tylko w jednej sprawie o sygn. akt II SA/Gl 439/17 Sąd wydał postanowienie, mocą którego częściowo uwzględnił wniosek A. Z. zwalniając go od kosztów sądowych w części oraz ustanawiając dlań pełnomocnika. W uzasadnieniu tego orzeczenia zaaprobowano wyjaśnienia wnioskodawcy, jakoby niepodejmowanie przezeń pracy zarobkowej było spowodowane koniecznością sprawowania opieki nad chorym ojcem, przy czym uznano za wystarczający dowód na tę okoliczność przedstawione zaświadczenie lekarskie. Kwestia niepodejmowania przez skarżącego pracy ma zasadnicze znaczenie także dla rozstrzygnięcia niniejszego wniosku. Jest bowiem bezspornym, że - jak wskazano powyżej - wnioskodawca jest zdrowy, zdolny do pracy i posiada zawód, który bez trudu umożliwiałby mu jej znalezienie, a skoro tak, nie wykorzystuje niewątpliwych możliwości zarobkowych, co zdecydowanie przemawia przeciwko uwzględnieniu jego wniosku. W tej sytuacji przyznanie prawa pomocy byłoby możliwe wyłącznie wówczas, gdyby wyżej wymieniony wykazał, iż brak podjęcia zatrudnienia spowodowany jest ważną przyczyną o charakterze obiektywnym, która rzeczywiście mu to uniemożliwia lub przynajmniej w znacznym stopniu utrudnia. Taką przyczyną nie może być zaś w szczególności pomoc sąsiadce, która mimo iż jest działaniem niewątpliwie szlachetnym, to jednak nie powinna być kwalifikowana jako przyczyna pasywnego podejścia skarżącego do wykorzystania możliwości zarobkowania. Analogiczne uwagi nasuwają się odnośnie kwestii opieki nad ojcem strony. Z żadnego z dokumentów nie wynika, aby Z. Z. był osobą, która ze względu na wiek lub rodzaj schorzeń wymagałaby stałej opieki. Zauważyć trzeba, że co prawda, w aktach w/w sprawy o sygn. akt II SA/Gl 439/17 zalega zaświadczenie lekarskie, zgodnie z którym A. Z. "opiekuje się swoim ojcem H. Z.", nie mniej jednak jest to niezwykle lakoniczne sformułowanie, nieprecyzujące, na czym opieka ta miałaby polegać i czy rzeczywiście ma charakter stały. Przyznanie skarżącemu prawa pomocy byłoby zasadne wyłącznie w pierwszym przypadku, to znaczy, gdyby sprawował nad ojcem opiekę stałą i codzienną oraz gdyby opieka ta była rzeczywiście niezbędna i konieczna. Tylko bowiem sprawowanie takiej opieki nie pozwalałoby wnioskującemu na świadczenie pracy zarobkowej i jedynie taką opiekę można by uznać za uzasadnioną przyczynę braku zatrudnienia. Tego zaś nie uprawdopodobniono. W konsekwencji fakt, iż wnioskodawca A. Z. dysponuje kwalifikacjami poszukiwanymi na rynku pracy i umożliwiającymi zdobycie stałego dochodu, a tego nie czyni z różnorakich powodów nie może zasługiwać na aprobatę i stanowić podstawy do przychylenia się do złożonego wniosku. Zważywszy na powyższe, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w związku z art. 258 §1 i §2 pkt 7 tej ustawy postanowiono jak w sentencji orzeczenia.