II OZ 882/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 20 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. G. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 czerwca 2018 r. sygn. akt II SA/Po 59/18 w przedmiocie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi E. G. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia: oddalić zażalenie

Postanowieniem z dnia 8 czerwca 2018 r. sygn. akt II SA/Po 59/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2017 r. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Jednocześnie Sąd podkreślił, że obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, spoczywa wyłącznie na skarżącym. Pomimo wezwania Sądu, takich okoliczności E. G. (dalej "skarżąca") nie wskazała wnosząc o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Z tego też powodu należało odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika z urzędu, domagając się jego uchylenia oraz zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik skarżącej podniósł, że w sprawie zachodzą przesłanki z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.) bowiem zapłata grzywny w wysokości 10.000 zł pozbawiłaby skarżącą oraz jej męża środków do życia. Dodatkowy argument stanowi zdaniem pełnomocnika fakt, że skarżącej przyznano w niniejszej sprawie prawo pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wstrzymanie może dotyczyć także wszystkich aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny rozumie argumentację pełnomocnika skarżącej, że konieczność uiszczenia kwoty 10.000 zł spełnia przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a., zwłaszcza u osoby, której przyznano prawo pomocy. Niemniej jednak w sprawie należy wziąć pod uwagę również charakter aktu, jaki został zaskarżony do sądu administracyjnego. Po pierwsze, grzywna w celu przymuszenia nie jest karą, a środkiem egzekucyjnym służącym przymuszeniu do wykonania obowiązku publicznoprawnego. Po drugie, grzywna nie ma charakteru bezwzględnego, czy nieodwracalnego. Skarżąca może bowiem w każdej chwili uniknąć zagrożenia egzekucji nałożonej grzywny poprzez wykonanie obowiązku określonego tytułem wykonawczym. Skoro natomiast skarżąca, mimo wystosowania stosownego upomnienia, nie wykonuje ciążącego na nią obowiązku, to powinna liczyć się z koniecznością poniesienia konsekwencji, w postaci obowiązku zapłaty, czy wyegzekwowania nałożonej grzywny. Takie zachowanie determinuje ewentualne wszczęcie postępowania egzekucyjnego, a zatem to od woli skarżącej zależy, czy egzekucja potencjalnie może wyrządzić jej znaczną szkodę lub spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Ponadto, w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Nie jest również wyłączona możliwość zwrotu całej uiszczonej lub ściągniętej grzywny, gdyż zgodnie z art. 126 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm.), na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w wysokości 75% lub w całości. Mając powyższe okoliczności na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił wniesione zażalenie.