II SA/Gd 729/16

Dnia 27 kwietnia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2017 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] w G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 października 2016 r., nr [...] w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia decyzji dotyczącej środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia postanawia: skargę odrzucić.

T. G., reprezentujący skarżące Stowarzyszenie A. (dalej jako "Stowarzyszenie"), wniósł skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 października 2016 r., nr [...], którym organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie Wójta Gminy z dnia 22 kwietnia 2015 r., nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia decyzji dotyczącej środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie dwóch elektrowni wiatrowych małej mocy 500 kW i wysokości łącznej 85 m, na działce nr [..], położonej w B. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z dnia 21 grudnia 2016 r., wydanym na podstawie art. 28 § 1 i art. 29 w zw. z art. 49 § 1 i art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."), zobowiązano skarżące Stowarzyszenie do usunięcia braków formalnych skargi przez nadesłanie uchwały podpisanej przez wszystkich członków Stowarzyszenia (wraz z imienną listą członków Stowarzyszenia) upoważniającej T. G. do reprezentowania Stowarzyszenia przed sądami administracyjnymi. W zarządzeniu zakreślono termin 7 dni na jego wykonanie oraz wskazano rygor odrzucenia skargi. Odpis powyższego zarządzenia został doręczony na adres do korespondencji Stowarzyszenia wskazany w skardze w dniu 9 stycznia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, do których należy - stosownie do art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. - podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Natomiast w myśl art. 28 § 1 p.p.s.a. osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Stosownie do treści art. 29 p.p.s.a. przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28 p.p.s.a., mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Brak któregoś ze wspomnianych elementów stanowi brak formalny skargi, który zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a. na wezwanie Sądu może zostać uzupełniony w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W przypadku skargi, nieuzupełnienie w powyższym terminie braków formalnych skutkuje jej odrzuceniem, co wynika z treści art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Skarżącym w niniejszej sprawie jest stowarzyszenie zwykłe, co wynika ze złożonego przez stronę w toku postępowania administracyjnego zaświadczenia Prezydenta Miasta z dnia 31 marca 2015 r., nr [...] (k. 13 akt organu II instancji). Stowarzyszenie zostało powołane uchwałą Walnego Zgromadzenia Członków Stowarzyszenia "A." z dnia 26 listopada 2013 r., nr [..], a w dniu 14 stycznia 2014 r. zostało wpisane do ewidencji stowarzyszeń zwykłych mających siedzibę w G. Zgodnie z § 9 regulaminu Stowarzyszenia z dnia 26 listopada 2013 r. do jego reprezentowania uprawniony jest Prezes – T. G. W związku z powyższym wyjaśnić należy, że kwestie reprezentacji stowarzyszeń zwykłych reguluje ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2017 r., poz. 210). Z dniem 20 maja 2016 r. - na podstawie ustawy z dnia 25 września 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o stowarzyszeniach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 1923 – dalej jako "ustawa zmieniająca") zmieniono zasady reprezentacji Stowarzyszeń. Z art. 8 ustawy zmieniającej wynika, że w terminie 24 miesięcy od dnia wejścia jej w życie, stowarzyszenia działające na podstawie przepisów dotychczasowych dostosują swoje statuty do wymagań ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą. Z kolei zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy zmieniającej, w terminie 24 miesięcy od dnia wejścia jej w życie, stowarzyszenia zwykłe - działające na podstawie przepisów dotychczasowych, są obowiązane dokonać wpisu do ewidencji, o której mowa w art. 40 ust. 5 ustawy – Prawo o stowarzyszeniach. Brak wpisu skutkuje rozwiązaniem stowarzyszenia zwykłego z mocy prawa. Do dnia dokonania wpisu do ewidencji stowarzyszeń zwykłych, stowarzyszenia zwykłe działają na podstawie przepisów dotychczasowych (art. 10 ust. 2 ustawy zmieniającej). Skarżące Stowarzyszenie zostało powołane w dniu 26 listopada 2013 r. uchwałą Walnego Zgromadzenia Członków, zatem zastosowanie winny mieć przepisy ustawy Prawo o stowarzyszeniach w brzmieniu obowiązującym na dzień podjęcia tej uchwały z dnia 26 listopada 2013 r. o założeniu Stowarzyszenia, a nie w dacie wniesienia skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego do sądu administracyjnego. Jednakże, jak wynika z zaświadczenia Prezydenta Miasta z dnia 31 marca 2015 r., w dniu 14 stycznia 2014 r. Stowarzyszenie zostało wpisane do ewidencji, o której mowa w art. 40 ust. 5 ustawy – Prawo o stowarzyszeniach. Spełniony został zatem wymóg określony w art. 10 ust. 1 ustawy zmieniającej, a w konsekwencji w sprawie należy stosować przepisy ustawy – Prawo o stowarzyszeniach w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 25 września 2015 r. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 2017 r., sygn. akt II OZ 257/17, niepubl.). W myśl art. 40 ust. 1a znowelizowanej ustawy - Prawo o stowarzyszeniach, stowarzyszenie zwykłe może pozywać i być pozywane. Z art. 41a ust. 1 ww. ustawy wynika zaś, że stowarzyszenie zwykłe reprezentuje przedstawiciel reprezentujący stowarzyszenie zwykłe albo zarząd. Jednak w świetle treści art. 41a ust. 2 znowelizowanej ustawy – Prawo o stowarzyszeniach podejmowanie przez przedstawiciela reprezentującego stowarzyszenie zwykłe albo zarząd czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu wymaga uprzedniej zgody wszystkich członków stowarzyszenia zwykłego oraz udzielenia przez nich pełnomocnictwa do dokonania tych czynności. Oznacza to, że przedstawiciel stowarzyszenia zwykłego jest zasadniczo uprawniony do jego reprezentacji, przy czym uprawnienie to jest w pewnych przypadkach ograniczone poprzez konieczność uzyskiwania przez niego wspomnianej wyżej zgody i pełnomocnictwa. Przypadków tych ustawodawca nie zdefiniował, choć ułatwił ich określenie poprzez przykładowe wskazanie czynności uznanych przez niego za te, które przekraczają zwykły zarząd. Stosownie do art. 41a ust. 3 cytowanej ustawy są nimi w szczególności: 1. nabycie oraz zbycie nieruchomości lub prawa użytkowania wieczystego; 2. ustanowienie ograniczonego prawa rzeczowego; 3. zawarcie umowy kredytu albo pożyczki; 4. przejęcie długu, uznanie długu, zwolnienie z długu, przystąpienie do długu, zawarcie umowy poręczenia lub zawarcie innej podobnej umowy; 5. zaciągnięcie innych zobowiązań przekraczających wartość 10 000 zł. Katalog ten ma charakter otwarty, zatem także niewymienione w nim czynności mogą zostać zakwalifikowane jako czynności przekraczające zwykły zarząd. Ocena w powyższym zakresie powinna uwzględniać przy tym okoliczności faktyczne konkretnej sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że wniesienie skargi do sądu administracyjnego w niniejszej sprawie jest czynnością przekraczającą zwykły zarząd i z tego względu - zgodnie z art. 41a ust. 2 znowelizowanej ustawy – Prawo o stowarzyszeniach, wymaga przedłożenia uchwały podpisanej przez wszystkich członków Stowarzyszenia, upoważniającej T. G. do reprezentowania Stowarzyszenia przez sądem administracyjnym, stanowiącej warunek formalny skutecznego wniesienia skargi. Wezwanie do usunięcia braku formalnego skargi zostało skutecznie doręczone stronie w dniu 9 stycznia 2017 r., zatem termin do jego wykonania upłynął w dniu 16 stycznia 2017 r. Jak wynika z akt sprawy, w zakreślonym terminie strona skarżąca nie uzupełniła braków formalnych skargi. Nieuzupełnienie powyższego braku formalnego skargi uniemożliwia nadanie jej biegu i powoduje odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a., o czym Sąd orzekł w sentencji postanowienia.