Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SA/Bk 84/26

Wyrok WSA w Białymstoku z 28 maja 2026 r., II SA/Bk 84/26 – przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia
28 maja 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie sędzia WSA Marta Joanna Czubkowska (spr.), sędzia WSA Barbara Romanczuk, Protokolant sekretarz sądowy Jakub Dębowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 maja 2026 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 1 grudnia 2025 r. nr 408.179/G-4/25/25 w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych oddala skargę.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku decyzją z 1 grudnia 2025 r. nr 408.179/G-4/25/25 utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Bielsk Podlaski z 2 października 2025 r. nr RGP.6331.3.2023JM, odmawiającą nakazania J. S. właścicielowi działek oznaczonych nr ewid. [...] i J. M. właścicielowi działki oznaczonej nr ewid. [...], położonych w obrębie gruntów wsi P., gm. Bielsk Podlaski, przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom na działce oznaczonej nr ewid. [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że we wniosku z 7 października 2024 r. skarżący J. K.- właściciel działki nr [...], zainicjował postępowanie w trybie art. 234 ustawy z 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 960 ze zm.; dalej powoływana jako ustawa) w związku z podwyższeniem terenu na sąsiednich działkach nr [...]. Zdaniem wnioskodawcy, dokonane zostały prace ziemne polegające na nawiezieniu ziemi powodując podwyższenie rządnych terenu. Wskazał, że zastał zakłócony swobodny spływ wód, obecnie powoduje to zagrożenie zastoju wodnego i może to powodować podtapianie znajdujących się w pobliżu budynków gospodarczych. Organ pierwszej instancji na podstawie tego wniosku wszczął postępowanie w sprawie zablokowania swobodnego spływu wody z działki oznaczonej nr ewid. [...]. Następnie w dniu 30 października 2024 r., w obecności stron, przeprowadzono oględziny ww. nieruchomości. Ustalono, że teren działek o nr ewid. [...] został wyrównany. Poziom gruntu nie został podwyższony w stosunku do działki nr ewid. [...], jak też w stosunku do drogi gminnej o nr ewid. [...]. Naturalny spływ wód odbywał się wzdłuż działek o nr ewid. [...] do działki o nr ewid. [...], na której znajduje się staw. W trakcie lustracji nie stwierdzono zastoiska wody na działce nr ewid. [...]. Nie stwierdzono również występowania wody w stawie do którego ukierunkowany był spływ. Pomiędzy działkami nr ewid. [...] a działką nr ewid. [...] pozostawiony został odcinek o szerokości około 1 m porośnięty 10-letnim drzewostanem. Obecny na oględzinach J. K. oświadczył, że nie ma odpływu wody nie tylko z jego działki, ale też z działek sąsiednich. Zażądał, aby J. S. założył na swoich działkach sączek, który odprowadzałby wody również z jego działki. J. S. stwierdził, że nie spowodował zmiany kierunku spływu wody. Nie podwyższył terenu działek, jedynie je wyrównał. W kolejnych dniach 19 listopada 2024 r. i 2 grudnia 2024 r. przeprowadzono wizje lokalne działek z których sporządzono notatki urzędowe. Postanowieniem z 27 stycznia 2025 r. organ uwzględnił wniosek skarżącego i dopuścił dowód z opinii biegłego hydrologa. W kwietniu 2025 r. biegły hydrolog, po uprzednim przeprowadzeniu wizji lokalnej w dniu 20 marca 2025 r., przedłożył opinię hydrologiczną. W piśmie z 28 kwietnia 2025 r. skarżący wniósł zastrzeżenia do opinii. Biegły hydrolog odniósł się do tych zastrzeżeń w piśmie z 21 maja 2025 r. W dniu 2 października 2025 r. organ pierwszej instancji wydał decyzję stwierdzającą brak naruszenia stosunków wodnych na działce nr [...] we wsi P., gm. Bielsk Podlaski. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że sporządzona ekspertyza wykazała, że teren stanowi mało zróżnicowaną równinę, łagodnie nachyloną w kierunku północno - wschodnim. W obrębie działek różnice wysokości są niewielkie. Naturalne spływy powierzchniowe wód opadowych przebiegają z południowego zachodu na północny wschód. Położenie działek w południowo wschodnim narożniku drogi gminnej powoduje, że odbiornikiem wód opadowych jest staw, zlokalizowany na działce nr ewid. [...]. Naturalne kierunki spływu powierzchniowego wód opadowych związane są z uksztaltowaniem powierzchni działek. Niewielkie zmiany w ukształtowaniu powierzchni miały miejsce w środkowej części działek nr ewid. [...], [...] i kończyły się około 4-5 m przed granicą z działką nr ewid. [...]. Środkowa część działek została podniesiona około 0,2 m w stosunku do położenia pierwotnego. Spowodowało to zmiany dotychczasowego kierunku spływu powierzchniowego, zachowując jednocześnie pierwotny generalny kierunek spływu. Zmiana ta obejmuje jedynie obszar działek nr ewid. [...] i nie ma żadnego znaczenia dla położonej wyżej zachodniej części działki nr ewid. [...]. Mając powyższe na uwadze organ nie stwierdził ingerencji w ukształtowany w terenie naturalny spływ wody, powodujący ujemne skutki dla nieruchomości oznaczonej nr ewid. [...] i w związku z tym uznał, że w sprawie nie ma zastosowania art. 234 ustawy. Odwołanie od tej decyzji wniósł J. K. i stwierdził, że trudno jest pogodzić się z jej treścią i sposobem interpretacji "wybielającym" sprawców zaistniałej sytuacji, tj. właścicieli działek nr [...], którzy poprzez swoje działania polegające na nawiezieniu ziemi i podwyższeniu rzędnych terenu na tych działkach, spowodowali zakłócenie w sposobie spływu wód pośniegowych wiosennych, czy też po gwałtownych burzach latem, jaki istniał i funkcjonował przez całe lata i odbywał się w sposób normlany, bez zakłóceń po tych działkach. Odwołujący podtrzymał swoje stanowisko dotyczące nakazania właścicielom tych działek rozwiązania problemu. Zdaniem odwołującego zasadne jest ponowne przeprowadzenie wizji lokalnej, gdyż dotychczasowe prace wykonane przez rzeczoznawcę nie są wystarczające. Pomiary przeprowadzone zostały w miejscach nieadekwatnych w stosunku do zaistniałego problemu, tj. tylko na działkach nr [...] czyli w miejscach których rzędne wysokościowe terenu zostały wprawdzie zmienione w wyniku nawiezienia ziemi, ale które nie mają istotnego wpływu na zgłoszony problem zablokowania odpływu wody z działki nr [...]. Nie dokonano pomiarów geodezyjnych w miejscach newralgicznych, tj. na trasie dotychczasowego normalnego spływu wody przebiegającego poprzek działki nr [...] między budynkami gospodarczymi w miejscu gdzie się stykają obie działki, tzn. działka nr [...] z działką nr [...], której rzędne zostały podwyższone. Odwołujący podniósł, że nawet niewielkie podniesienie terenu na trasie swobodnego spływu wody doprowadza do jej zatrzymania i podtopienia terenu bezpośrednio przed miejscem w którym w sposób sztuczny dokonano podwyższenia terenu. Istotny wpływ ma tu też fakt, że w tym miejscu nachylenie terenu jest małe, co nie pomaga w przepływie wody. W związku z powyższym odwołujący stwierdził, że oczywistym jest to, że kto w sposób zamierzony dokonał ingerencji w terenie i stworzył zagrożenie zalania terenu sąsiedniego, powinien ten problem rozwiązać wykonując w miejscu zagrożenia jakiś najprostszy sposób odprowadzania wody. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję i po przytoczeniu treści art. 234 ustawy wyjaśniło, że zmiana stanu wody na gruncie, to każde działanie, którego efektem jest zmiana ilościowa wody (zwiększenie bądź zmniejszenie ilości wody na gruncie) oraz zmiana w zakresie jej przepływu przez grunt. Jest to takie działanie, które ingeruje w naturalny stan wody na danym terenie związany z jego uksztaltowaniem, warunkami przyrodniczymi i hydrologicznymi. Zmiana ta może polegać na zmianie kierunku odpływu znajdującej się na gruncie wody opadowej i roztopowej bądź kierunku odpływu ze źródeł poprzez np. wykonanie przeszkody w odpływie wody opadowej z terenów sąsiednich zgodnie z naturalny kierunkiem odpływu, nawiezienie ziemi w celu podwyższenia terenu, usunięcie ziemi w celu obniżenia terenu, wykopanie rowu czy też zasypanie istniejącego rowu. W postępowaniu o naruszenie stosunków wodnych powinnością organu jest ustalenie, czy doszło do szkodliwej zmiany stosunków wodnych na gruncie, wydanie decyzji, o której mowa w art. 234 ust. 3 ustawy, wymaga precyzyjnego ustalenia stanu faktycznego istniejącego przed badaną zmianą, charakteru i sposobu dokonanej zmiany i jej szkodliwego wpływu na grunty sąsiednie. Nie jest możliwe stwierdzenie takiego wpływu bez uprzedniego, wyraźnego ustalenia, że przed zmianą stan na gruntach sąsiednich był korzystniejszy. W razie ustalenia, że nie doszło do zmiany stosunków wodnych na gruncie organ zwolniony jest od badania pozostałej przesłanki, czyli szkodliwego oddziaływania na nieruchomości sąsiednie. Nadto wskazano, że art. 234 ustawy nie zobowiązuje organu do ustalenia wszelkich przyczyn danego stanu wody na gruncie zgłaszającego roszczenie, ale nakazuje wyjaśnienie, czy powstałe szkody mogą być następstwami zmiany stanu wody na gruncie sąsiednim, co do którego zgłoszono roszczenie. Innymi słowy, postępowanie prowadzone na podstawie art. 234 ustawy, ma wykazać jedynie zasadność nakazania właścicielowi danego gruntu przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, o których mowa w tym przepisie. Kluczowe jest zatem ustalenie, czy wystąpiło szkodliwe naruszenie stosunków wodnych na gruncie i z jakiej stało się to przyczyny. Odnosząc te ogólne uwagi na grunt sprawy niniejszej SKO stwierdziło, że organ pierwszej instancji przeprowadził w sposób wnikliwy postępowanie administracyjne, akta sprawy zawierają między innymi dowód w postaci opinii hydrologicznej, wyjaśnienie biegłego z 21 maja 2025 r., dowód z oględzin z 30 października 2024 r. wraz z materiałem zdjęciowym a także notatki służbowe z 19 listopada 2024 r. i 2 grudnia 2024 r. pracownika organu z wizji lokalnej na działkach nr [...]. Do akt dołączono wydruk mapy, poglądowy szkic, wydruk z serwisu e-mapa.net, informacje o działkach z geopcrtal2.pl. Dlatego, zdaniem SKO, sprawa została w sposób dostateczny wyjaśniona, a zgromadzony materiał dowodowy jest wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia. Stan faktyczny sprawy wskazuje, że działka skarżącego nr [...] od północy graniczy z działkami nr [...] (niezabudowana), [...] (niezabudowana), [...] (niezabudowana) i [...] (zabudowana budynkami gospodarczym i budynkiem mieszkalnym). Wszystkie działki położone są po zachodniej stronie drogi nr [...]. Teren stanowi mało zróżnicowaną równinę, łagodnie nachyloną w kierunku północno- wschodnim. Różnice w wysokości działek są niewielkie między 143.7 m a 143 m n.p.m. Naturalne spływy powierzchniowe wód opadowych przebiegają z południowego zachodu na północny wschód. Działka skarżącego jest zabudowana budynkami gospodarczymi i budynkiem mieszkalnym. Zabudowania znajdują się na wysokości działek nr [...]. W trakcie oględzin nie stwierdzono zastoisk wody na działce nr [...], a wykonane zdjęcia nie obrazują żadnych szkód. Biegły w opinii hydrologicznej stwierdził, że działki nr [...] mają nieco podniesioną, świeżo zabronowaną i wyrównaną powierzchnię. Nawieziona ziemia kończy się ok. 4-5 m przed granicą z działką nr [...]. Zachodnia część działki nr [...] granicząca z działkami nr [...], łącznie z budynkiem stodoły, stanowi użytek zielony porośnięty trawą. Wzdłuż tej granicy działka porośnięta jest młodymi pędami krzewów, jest łagodnie nachylona w kierunku działek nr [...]. Biegły na rycinie nr 1 i nr 3 niebieskimi strzałkami oznaczył kierunki naturalnych spływów na omawianym terenie. Określił, że spływy powierzchniowe wód opadowych były niewielkie i niewyraźne. W okresach intensywnych opadów lub wiosennych roztopów wody ze spływów powierzchniowych napełniały staw na działce nr [...]. W dniu wizji staw był suchy. Wyjaśnił, że środkowa część działek została podniesiona ok. 0,2 m w stosunku do położenia pierwotnego. Spowodowało to zmianę dotychczasowego kierunku spływu, zachowując jednocześnie pierwotny generalny kierunek spływu. Zmiana obejmuje wyłącznie obszar działek nr [...] i nie ma żadnego znaczenia dla położonej wyżej zachodniej części dziatki nr [...]. Podsumowując biegły stwierdził, że dotychczasowy kierunek spływu wód opadowych z działki nr [...] w stronę działek nr [...] nie jest blokowany i nadal przebiega tym samym pasem granicznym jak wynika to z załącznika nr 1. Powyższe oznacza, że prace wykonane przez właścicieli działek nr [...] polegające na podwyższeniu ich środkowej części nie zmieniają stosunków wodnych na danym terenie. SKO podało, że w toku postępowania J. K. w piśmie z 28 kwietnia 2025 r. wniósł uwagi do treści opinii i zarzucił, że nie uwzględniono w niej newralgicznego miejsca położonego między budynkami gospodarczymi na jego działce, gdzie zachodzi niebezpieczeństwo zastoiska wodnego, a także że normalny spływ wód odbywa się inaczej niż zostało to przedstawione w załączniku nr 1 opinii. W odpowiedzi z 21 maja 2025 r. biegły ustosunkował się do tych zastrzeżeń i wskazał, że pomiary działki nr [...] nie obejmowały fragmentu między budynkami, gdyż te części działek posiadają pierwotną nienaruszoną powierzchnię i spływy powierzchniowe z tych fragmentów nie uległy zmianom. Wyjaśnił też, że spływ naturalny, właśnie tak przebiega jak opisuje skarżący - od południa od działki nr [...], przez działkę nr [...] i dalej na działkę nr [...] wzdłuż jej granicy z działką nr [...]. Załącznik nr 1 pokazuje jedynie modyfikację spowodowaną częściowym podniesieniem fragmentów działek nr [...]. W ocenie SKO przedstawiona opinia jest kompletna i przydatna dla rozstrzygnięcia sprawy. Została sporządzona przez wykwalifikowanego specjalistę, który rzetelnie dokonał opisu sytuacji na spornym terenie. Biegły posiadający wiedzę i uprawnienia hydrologiczne przy użyciu wiadomości specjalnych i posiadanego doświadczenia opisał stan zastany na gruncie, dokonał jego oceny i przedstawił wnioski. Biegły zamieścił ryciny i zdjęcia, a w załączniku nr 1 opisał rzędne terenu i niebieskimi strzałkami oznaczył kierunki spływu. Opinia została sporządzona w sposób umożliwiający zapoznanie się ze stanem faktycznym, ustaleniami biegłego, jest logiczna, spójna i zawiera wnioski końcowe. Zdaniem Kolegium brak jest w tej sprawie przesłanek do odmowy wiarygodności tego dowodu. Dowód ten koresponduje z pozostałymi dowodami w sprawie w tym oględzinami terenu i sporządzonymi zdjęciami podczas oględzin. Kolegium podniosło przy tym, że ani z treści wniosku, ani z odwołania nie wynika do jakich szkód doszło na działce nr [...] Reasumując Kolegium stwierdziło, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji - jako zgodne z przepisami obowiązującego prawa - jest prawidłowe. Organ odwoławczy podzielił stanowisko, że w omawianym przypadku w związku z częściowym podniesieniem terenu na wysokości ok. 0,2 m na środkowych częściach działek nr [...] nie doszło do naruszenia stosunków wodnych rozumieniu art. 234 ustawy. W tym stanie faktycznym, Kolegium podzielił stanowisko organy pierwszej instancji, że nie zachodzą przesłanki do przywrócenia stanu faktycznego na przedmiotowym terenie, ani do wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium stwierdziło, że nie zasługują one na uwzględnienie. Zdaniem Kolegium w sprawie nie zachodzi potrzeba powtórzenia czynności procesowych, przeprowadzenia wizji lokalnej ani powołania biegłego geodety. Przeprowadzone w tej sprawie dowody są wystarczające do podjęcia rozstrzygnięcia i dokonania oceny stanu faktycznego w sprawie. Odnośnie zarzutów, że oględziny zostały dokonane na części terenu i nie dokonano pomiarów geodezyjnych w miejscach newralgicznych, tj. na trasie dotychczasowego normalnego spływu wody przebiegającego w poprzek działki nr [...] - Kolegium stwierdziło, że uwagi te nie miały znaczenia dla sprawy. Z akt sprawy nie wynika, aby podniesienie części terenu na omawianych działkach o poziom 0,2 m na terenie dość równym o łagodnych nachyleniach w kierunku północno - wschodnim miało istotne znaczenie dla działki nr [...]. Naturalny bieg spływu nie został zaburzony, podlega jedynie pewnym modyfikacjom na działkach na których teren został podniesiony, tj. na dziadkach nr [...]W omawianym przypadku spływ z działki nr [...], graniczącej od zachodniej strony z ww. działkami nie został zablokowany. Tym samym nie zachodziła potrzeba dalszego prowadzenia postępowania. W ocenie Kolegium, skarżący zgłasza w tej sprawie raczej obawy o przyszłe szkody. W związku z tym Kolegium zaznaczyło, że postępowanie w trybie art. 234 ustawy, dotyczy takich naruszeń stosunków wodnych, które szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie. W niniejszym przypadku taka sytuacja nie miała miejsca. Skargę na tę decyzję do sądu administracyjnego wniósł J. K. i podtrzymał swoje stanowisko dotyczące przeprowadzenia wizji lokalnej wraz z wykonaniem pomiarów rzędnych terenu w miejscach newralgicznych na trasie dotychczasowego swobodnego spływu wód pośniegowych wiosną, czy po gwałtownych ulewach latem, jaki odbywał się w sposób normlany przez działkę nr [...], w kierunku działek sąsiednich nr [...], a który został zablokowany wskutek nawiezienia ziemi i podwyższenia terenu na tych działkach. Zarzucił, że dotychczasowe postępowanie nie było wystarczające, gdyż pomiary geodezyjne rzędnych terenu wykonano w miejscach nie mających bezpośredniego związku z przedmiotową sytuacją. Zdaniem skarżącego pomiary należało wykonać w miejscu gdzie stykają się obie działki nr [...] i nr [...] której rzędne zostały podwyższone. Skarżący ponownie podniósł, że nawet niewielkie podniesienie terenu na trasie dotychczasowego swobodnego spływu wody, doprowadza do jej zatrzymania i podtopienia terenu. W związku z powyższym podtrzymał swoje stanowisko, że ten kto w sposób zamierzony dokonał ingerencji w terenie i stworzył zagrożenie zalania terenu sąsiedniego, powinien ten problem rozwiązać wykonując w miejscu zagrożenia jakiś najprostszy sposób odprowadzania wody. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 28 maja 2026 r. pełnomocni skarżącego brat – P. K. podtrzymał stanowisko, że biegły dokonał pomiarów w miejscach, które nie były istotne z punktu widzenia przepływu wody. Pomiar powinien być dokonany na wprost stawu. Nadto podał, że nie ma zdjęć obrazujących zastoiska wody na nieruchomości brata, gdyż w obecnych warunkach meteorologicznych zagrożenie podtopieniem występuje jedynie na wiosnę i jesień. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje. Skarga nie mogła być uwzględniona, albowiem jej zarzuty i argumenty nie podważają legalności zaskarżonej decyzji. Sprawa niniejsza dotyczy naruszenia stosunków wodnych na gruncie. Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z 1 grudnia 2025 r. utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy Bielsk Podlaski z 2 października 2025 r., odmawiającą nakazania J. S. właścicielowi działek oznaczonych nr ewid. [...] i J. M. właścicielowi działki oznaczonej nr ewid. [...], położonych w obrębie gruntów wsi P., gm. Bielsk Podlaski, przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom na działce oznaczonej nr ewid. [...] Podstawę prawną tego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 960 ze zm.; dalej powoływana jako ustawa). Zgodnie z art. 234 ust. 1 ustawy właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może: 1) zmieniać kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wód ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich; 2) odprowadzać wód oraz wprowadzać ścieków na grunty sąsiednie. Przepis art. 234 ust. 2 ustawy stanowi, że na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie na skutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wówczas stosowanie do treści art. 234 ust. 3 ustawy, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności. W orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, że postępowanie prowadzone w oparciu o art. 234 ust. 3 ustawy, zmierza do ustalenia czy właściciel gruntu dokonał zmiany stanu wody na gruncie, a jeśli tak, to czy zmiany te szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie. Wskazać jednak należy, że sama zmiana stanu wody na gruncie nie uprawnia jeszcze do tego, aby organ nałożył obowiązki wynikające z powołanego wyżej przepisu, bowiem potencjalne zagrożenie powstania szkody nie spełnia przesłanki odpowiedzialności właściciela nieruchomości gruntowej. Organ w takim postępowaniu nie ma podstaw do poszukiwania wszelkich przyczyn istnienia niezadawalającego stanu wód na gruncie wnioskodawcy. Konieczne jest zatem stwierdzenie istnienia związku przyczynowego pomiędzy tą zmianą a szkodą na sąsiedniej nieruchomości, a więc dopiero zaistnienie wszystkich określonych w art. 234 ust. 3 przesłanek stwarza po stronie organu obowiązek wydania nakazu, o którym mowa w tym przepisie (vide: wyrok NSA z 3 lutego 2015 r., II OSK 1621/13, wyrok WSA w Krakowie z 4 marca 2021 r., II SA/Kr 1219/20, www.orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej CBOSA). W przeciwnym razie, tj. gdy postępowanie wyjaśniające prowadzi do wniosku, że brak jest związku przyczynowo-skutkowego między zmianą stosunków wodnych a powstaniem szkody na gruntach sąsiednich, należy wydać decyzję odmowną. W przedmiotowej sprawie, przeprowadzone postępowanie dowodowe a także czas między złożeniem wniosku a wydaniem zaskarżonej decyzji nie wykazało, by szkoda wystąpiła bądź, by jej wystąpienie było w wysokim stopniu uprawdopodobnione a nie jedynie hipotetyczne. Jak wynika z akt sprawy w trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 30 października 2024 r., następnie w trakcie wizji lokalnych przeprowadzonych kolejno w dniach 19 listopada i 2 grudnia 2024 r. oraz w trakcie oględzin przeprowadzonych przez biegłego hydrologa w dniu 20 marca 2025 r., nie stwierdzono zastoisk wody na działce nr [...], a wykonane zdjęcia nie obrazują żadnych szkód. Zaznaczyć należy, że oględziny przeprowadzane były w okresach wysokiego zagrożenia ewentualnym podtopieniem, tj. jesienią i wiosną. Ze stanowiska samego skarżącego wynika, że sprawa została przez niego wszczęta z uwagi na potencjalną możliwość wystąpienia szkody. Obawa właściciela gruntu sąsiedniego nie spełnia zaś warunku zastosowania w niniejszej sprawie art. 234 ust. 3 ustawy. I już tylko z tego powodu zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Nadto podnieść należy, że w sprawie istotne znaczenie posiada również fakt, że nie został wykazany związek przyczynowy pomiędzy zmianą polegającą na podniesieniu środkowej części działek nr [...] około 0,2 m w stosunku do położenia pierwotnego a szkodliwym wpływem na działkę skarżącego nr [...]. Jako, że dokonanie ustaleń w tym zakresie przekracza wiedzę ogólną i wymaga fachowej wiedzy i specjalistycznych wyliczeń w orzecznictwie podkreśla się konieczność przeprowadzenia w tego rodzaju sprawach dowodu z opinii biegłego. Opinia taka jest w zasadzie niezbędna. W sprawie niniejszej organ pierwszej instancji dokonując ustaleń faktycznych istotnych do zastosowania art. 234 ust. 3 ustawy, oparł się przede wszystkim na opinii biegłego. Z ekspertyzy tej należy przywołać następujące ustalenia: - sporny teren stanowi mało zróżnicowaną równinę, łagodnie nachyloną w kierunku północno-wschodnim; - różnice w wysokości działek są niewielkie między 143.7 m a 143 m np.p.m.; naturalny spływ powierzchniowy wód opadowych przebiega z południowego zachodu na północny wschód czyli od południa od działki nr [...], przez działkę nr [...] i dalej na działkę nr [...] wzdłuż jej granicy z działką nr [...]; odbiornikiem wód opadowych jest staw zlokalizowany na działce nr [...]; podniesienie środkowej części działek nr [...] około 0,2 m w stosunku do położenia pierwotnego nie ma wpływu na pierwotny generalny kierunek spływu i żadnego znaczenia dla położonej wyżej zachodniej części działki skarżącego nr [...]; zmiana ta spowodowała jedynie pewną modyfikację spływu wód na działkach na których teren został podniesiony; wykonane prace nie zablokowały dotychczasowego kierunku spływu wód opadowych z działki nr [...] w stronę działek, których teren w części środkowej podniesiono; w sprawie nie doszło do zmiany stosunków wodnych na spornym terenie. Z opinii wynika zatem, że nie ma żadnych podstaw do uznania, że podniesienie środkowej części działek [...] automatycznie naruszyło stosunki wodne. Skarżący nie podważył skutecznie tych ustaleń. Mimo wskazania, że nie zgadza się z niektórymi wnioskami ekspertyzy nie przedstawił żadnych dowodów, które podważyłyby wnioski biegłego, nie przedstawił także żadnego dowodu, który mógłby podważyć wnioski ekspertyzy. Zaznaczyć należy, że biegły w piśmie z 21 maja 2025 r. ustosunkował się do zasadniczego zastrzeżenia i wyjaśnił, że pomiary działki nr [...] nie obejmowały fragmentu między budynkami gospodarczymi w miejscu gdzie stykają się działka [...] z działką nr [...], gdyż ta część działki posiada pierwotną nienaruszoną powierzchnię i spływy powierzchniowe z tego fragmentu nie uległy zmianom. Jak wynika z ustaleń dokonanych w sprawie niewielkie zmiany w ukształtowaniu powierzchni działek nr [...] kończyły się około 4-5 m przed granicą z działką nr [...]. Zachodnia część działki nr [...] granicząca z tymi działkami, łącznie z budynkiem stodoły stanowi użytek zielony porośnięty trawą. Wzdłuż tej granicy działka porośnięta jest młodymi pędami krzewów i jest łagodnie nachylona w kierunku ww. działek. Sam fakt kwestionowania przez stronę ustaleń wynikających z już przeprowadzonej opinii biegłego z uprawnieniami nie może prowadzić do odmowy dania wiary temu dokumentowi. Skoro opinia sporządzona przez osobę legitymującą się wymaganą w danej dziedzinie wiedzą specjalistyczną jest kompletna, spójna wewnętrznie, jak i znajduje potwierdzenie w pozostałym dotychczas zgromadzonym materiale dowodowym, to na stronie ciąży obowiązek podważenia jej wiarygodności. Organ nie jest bowiem zobowiązany do jego weryfikacji, zwłaszcza gdy tak jak w niniejszej sprawie, nie ma wątpliwości co do rzetelności i prawidłowości opinii sporządzonej na jego zlecenie, zaś skarżący jedynie wskazuje, że się z nią nie zgadza, czyli jedynym argumentem po stronie skarżącego są jego odmienne oczekiwania. W niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego czy przepisów postępowania. Zdaniem sądu postępowanie przed organami zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, zaś zgromadzony w sprawie materiał dowodowy został oceniony zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. Ze wskazanych powodów sąd, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 146 ze zm.) oddalił skargę. Marta Joanna Czubkowska Elżbieta Trykoszko Barbara Romanczuk

Informacje o sprawie

Data wpływu
5 lutego 2026
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sędziowie
Barbara Romanczuk Elżbieta Trykoszko /przewodniczący/ Marta Joanna Czubkowska /sprawozdawca/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny