II SA/Bk 616/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący asesor sądowy WSA Marta Joanna Czubkowska (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 lutego 2024 r. wniosku M. S. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi M. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży z 13 czerwca 2023 r. nr S-KO.433/63/2023 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania p o s t a n a w i a przywrócić termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku

Wyrokiem z 21 listopada 2023 r., wydanym na posiedzeniu niejawnym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę M. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży z 13 czerwca 2023 r. nr S-KO.433/63/2023 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W dniu 8 grudnia 2023 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przesłanie przedmiotowego wyroku wraz z uzasadnieniem. Postanowieniem z 27 grudnia 2023 r. odmówiono skarżącej sporządzenia uzasadnienia wyroku z tego powodu, że wniosek w tym zakresie został złożony po terminie. Sentencja wyroku została skutecznie doręczona skarżącej w dniu 28 listopada 2023 r. Termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku upływał 5 grudnia 2023 r. Tymczasem wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku została nadany w urzędzie pocztowym w dniu 8 grudnia 2023 r. Postanowienie o odmowie sporządzenia uzasadnienia zostało doręczone skarżącej w dniu 2 stycznia 2024 r. W dniu 8 stycznia 2024 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku wraz z wnioskiem o uzasadnienie wyroku z 21 listopada 2023 r. Uzasadniając swoje żądanie strona wskazała, że uchybiła terminowi z powodu problemów zdrowotnych. Do wniosku dołączono zaświadczenia o zwolnieniu lekarskim i niezdolności do pracy z powodu stanu zdrowia w dniach 4-8 grudnia i 8-15 grudnia 2023 r.; wyjaśnienie do zwolnienia ze wskazaniem jednostki chorobowej z zaleceniem, że "chory powinien leżeć" oraz skierowanie lekarskie do poradni ortopedycznej. Skarżąca podała przy tym, że o uchybieniu terminu dowiedziała się z postanowienia z 27 grudnia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Wniosek podlega uwzględnieniu. Zgodnie z art. 85 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej powoływana jako P.p.s.a.) czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Na mocy art. 87 § 1 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Stosownie do art. 87 § 2 P.p.s.a. w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W myśl § 4 art. 87 P.p.s.a. równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Z przytoczonej regulacji wynika, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym termin do dokonania przez stronę czynności, któremu strona uchybiła, należy przywrócić, jeżeli łącznie zostaną spełnione następujące warunki: 1) strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu; 2) wniosek ten zostanie złożony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; 3) jednocześnie strona dokona czynności, dla której określony był termin; 4) we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W sprawie niniejszej warunki formalne zostały spełnione. Wniosek został złożony w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. Przyjąć bowiem należy, że przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu doręczenia skarżącej postanowienia z 27 grudnia 2023 r. o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku, tj. w dniu 2 stycznia 2024 r. Wniosek o przywrócenie terminu została zaś nadany w urzędzie pocztowym w dniu 8 stycznia 2024 r. A więc z zachowaniem wymaganego terminu. Strona jednocześnie dokonała czynności, dla której określony był termin, gdyż razem z wnioskiem o przywrócenie terminu złożyła wniosek o uzasadnienie wyroku. W dalszej kolejności sąd dokonał oceny czy w sprawie uprawdopodobniono okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy wynikające z art. 86 § 1 P.p.s.a. jako warunek przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem zachowania szczególnej staranności strony przy prowadzeniu własnych spraw. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody niedającej się przezwyciężyć. Oceniając wystąpienie powyższej przesłanki, sąd obowiązany jest przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o własne interesy (por. postanowienie NSA z 18 grudnia 2013 r., I OZ 1199/13). Oznacza to, że strona wnosząca wniosek, celem uprawdopodobnienia braku swojej winy w uchybieniu terminu, powinna wskazać na okoliczności, które nastąpiły nagle i niespodzianie, uniemożliwiając prawidłowe dokonanie czynności procesowej. Ponadto zgodnie z art. 87 § 2 P.p.s.a. konieczne jest wykazanie, że mimo dołożenia szczególnej oraz należytej staranności przy dokonywaniu czynności, do której strona jest zobowiązana, nie było możliwe przezwyciężenie przeszkody powstałej w dochowaniu terminu nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z 22 listopada 2013 r., II FZ 989/13). Chodzi więc nie tylko o uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy, co niewątpliwie nastąpiło przez wskazanie, że skarżąca była chora, lecz także wykazanie, że powoływana choroba stanowiła niemożliwą do przezwyciężenia przyczynę niedochowania terminu. Oznacza to, że konieczne jest w takim przypadku wykazanie przez wnioskodawcę, że stan jego zdrowia był takiego rodzaju, że nie pozwalał na osobiste wykonanie czynności. W tej zaś sprawie ze zwolnienia lekarskiego, wynika, że stan zdrowia skarżącej od 4 grudnia 2023 r. do 8 grudnia 2023 r. był takiego rodzaju, że uniemożliwiał jej osobiste działanie w sprawie. W zwolnieniu wskazano, że "chory powinien leżeć". Wynika z tego, że co prawda choroba nie stanowiła przeszkody do czynności sporządzenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, jednak nie można na tej podstawie wykluczyć, że już taką przeszkodę stanowiła dla czynności polegającej na złożeniu wniosku u operatora pocztowego bądź osobiście w sądzie. Dlatego stwierdzić należy, że skarżąca wykazała, że zaistniała u niej choroba uniemożliwiła podejmowanie czynności procesowych. Na podstawie przedstawionych dokumentów nie można bowiem stwierdzić, że nie istniały przeszkody do dokonania czynności polegającej nawet na dokonaniu tak nieskomplikowanej czynności jak złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Powyższa ocena jest decydująca dla wyniku postępowania w niniejszej sprawie. Co prawda, nie każda choroba jest przeszkodą do dokonania określonej czynności procesowej. Dlatego powołanie się przed sądem na okoliczność choroby wymaga wykazania, że była to taka choroba, która uniemożliwiła osobiste działanie stronie. W tym celu skarżąca uprawdopodobniła nie tylko sam fakt zaistnienia choroby, ale także wpływ stanu zdrowia na niemożność działania. Z przedstawionego i obiektywnie istniejącego zwolnienia lekarskiego wynikało, że "chory powinien leżeć", co właśnie wskazuje na wystąpienie takiej przeszkody, która uniemożliwiła na dokonanie przez skarżącą czynności w terminie bez swojej winy. Z tych względów na podstawie art. 86 i 87 P.p.s.a., sąd, orzekł jak w sentencji postanowienia.