II OZ 202/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 27 lutego 2024 r. sygn. akt II SA/Bk 616/23 w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi M. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży z dnia 13 czerwca 2023 r. nr S-KO.433/63/2023 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i odrzucić wniosek o przywrócenie terminu

Postanowieniem z dnia 27 lutego 2024 r. sygn. akt II SA/Bk 616/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku przywrócił M. S. (dalej "skarżąca") termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 21 listopada 2023 r., którym Sąd oddalił skargę M. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży z dnia 13 czerwca 2023 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że w dniu 8 grudnia 2023 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przesłanie przedmiotowego wyroku wraz z uzasadnieniem. Postanowieniem z 27 grudnia 2023 r. odmówiono skarżącej sporządzenia uzasadnienia wyroku z tego powodu, że wniosek w tym zakresie został złożony po terminie. Sentencja wyroku została skutecznie doręczona skarżącej w dniu 28 listopada 2023 r. Termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku upływał 5 grudnia 2023 r. Tymczasem wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku została nadany w urzędzie pocztowym w dniu 8 grudnia 2023 r. Postanowienie o odmowie sporządzenia uzasadnienia zostało doręczone skarżącej w dniu 2 stycznia 2024 r. W dniu 8 stycznia 2024 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku wraz z wnioskiem o uzasadnienie wyroku z 21 listopada 2023 r. W ocenie Sądu ze zwolnienia lekarskiego, wynika, że stan zdrowia skarżącej od 4 grudnia 2023 r. do 8 grudnia 2023 r. był takiego rodzaju, że uniemożliwiał jej osobiste działanie w sprawie. W zwolnieniu wskazano, że "chory powinien leżeć". Wynika z tego, że co prawda choroba nie stanowiła przeszkody do czynności sporządzenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, jednak nie można na tej podstawie wykluczyć, że już taką przeszkodę stanowiła dla czynności polegającej na złożeniu wniosku u operatora pocztowego bądź osobiście w sądzie. Dlatego Sąd stwierdził, że skarżąca wykazała, że zaistniała u niej choroba uniemożliwiła podejmowanie czynności procesowych. Na podstawie przedstawionych dokumentów nie można bowiem stwierdzić, że nie istniały przeszkody do dokonania czynności polegającej nawet na dokonaniu tak nieskomplikowanej czynności jak złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył uczestnik postępowania R. sp. z o.o. z siedzibą w W., domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. W zażaleniu podniesiono następujące zarzuty: I. naruszenie prawa materialnego, a to: 1. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak rozpatrzenia całości zebranego w sprawie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący oraz poprzez brak wszechstronności oceny zgromadzonego materiału dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło do uznania przez sąd meriti, że w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające przywrócenie Skarżącej terminu na złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku; II. naruszenie prawa procesowego mającego istotny wpływ na treść wydanego postanowienia, a to: 1. art. 86 § 1 p.p.s.a. poprzez jego nieprawidłową wykładnię i błędne zastosowanie, co w konsekwencji doprowadziło do uznania przez sąd meriti, że w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające przywrócenie Skarżącej terminu na złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku; 2. art. 87 § 1 p.p.s.a. poprzez jego nieprawidłową wykładnię i w konsekwencji uznanie, że przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu doręczenia skarżącej postanowienia o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku, tj. w dniu 2 stycznia 2024 r., co z kolei doprowadziło do błędnego przyjęcia, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku został złożony w ciągu siedmiu dniu od ustania przyczyny uchybienia, podczas gdy przyczyna uchybienia terminu w okolicznościach przedmiotowej sprawy ustała dnia 8 grudnia 2023 r., tj. w dniu, w którym skarżąca nadała w urzędzie pocztowym wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. III. błąd w ustaleniach faktycznych mający istotny wpływ na treść wydanego postanowienia wynikający z naruszenia prawa materialnego, tj. art. 77 § 1 k.p.a. polegający na dokonaniu oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego w sposób niewyczerpujący, w szczególności zaś poprzez błędne przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie wystąpiła taka przeszkoda, która uniemożliwiła skarżącej dokonanie czynności w terminie bez jej winy; IV. błąd w ustaleniach faktycznych mający istotny wpływ na treść wydanego postanowienia polegający na ustaleniu, że zaistniała u skarżącej choroba uniemożliwiała jej podejmowanie czynności procesowych, podczas gdy Skarżąca mogła dokonać czynności, jaką było sporządzenie wniosku o uzasadnienie wyroku, z pomocą osób trzecich i tym samym nie uchybić przewidzianemu terminowi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.) - jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. We wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że przy uwzględnieniu wymogów przewidzianych w art. 87 § 1 p.p.s.a., przywrócenie terminu może mieć miejsce jedynie wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (zob. postanowienie NSA z 22 maja 2012 r., sygn. akt II OZ 418/12, LEX nr 1405321). Za taką przeszkodę można uznać zwolnienie lekarskie, z którego wynika, że strona nie mogła dokonać czynności ze względu na stan zdrowia. Odnosząc powyższe do złożonego zażalenia należy wskazać, że Sąd nie posiada fachowej wiedzy medycznej i nie podejmuje się polemiki z żalącą na temat natury schorzenia skarżącej. Sąd opiera się na dokumencie jakim jest zwolnienie lekarskie z którego wynika, że skarżąca była niezdolna do dokonania czynności samodzielnie bez uszczerbku dla swojego zdrowia. Należy podkreślić, że dokonanie czynności nie ograniczało się jedynie do sporządzenia pisma ale również należało złożyć je na poczcie bądź w siedzibie Sądu. Pomimo powyższego w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 87 § 1 p.p.s.a. Wniosek został bowiem złożony w terminie 7 dni od dnia, w którym skarżącej doręczono postanowienie Sądu I instancji o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku. Tymczasem skarżąca odbierając odpis sentencji wyroku z dnia 21 listopada 2023 r. została pouczona o 7-dniowym terminie do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Skarżąca winna mieć w związku z tym świadomość, że wniosek z dnia 8 grudnia 2023 r. o doręczenie jej uzasadnienia, jest spóźniony. Należy uznać zatem, jak zasadnie podnosi żaląca, że dzień 8 grudnia 2023 r., był momentem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu, a co za tym idzie, rozpoczął się bieg okresu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Tymczasem strona złożyła taki wniosek dopiero 8 stycznia 2024 r. czyli z uchybieniem terminu ustawowego. W zaistniałej sytuacji wniosek taki podlegał odrzuceniu na mocy art. 88 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 oraz art. 88 i art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.