II SA/Bk 251/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński, Sędziowie asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska, sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi R. M. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia odwołania złożonego po terminie oddala skargę

Orzeczeniem z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] Komendant Miejski Policji w B. uznał obwinionego mł. asp. R. M. – dzielnicowego Rewiru Dzielnicowych Referatu Prewencji Komisariatu Policji I w B., winnym popełnienia zarzuconych mu czynów, tj. tego, że: 1. w dniu [...] października 2017 r. około godz. 04:08 w B. na ul. [...],: będąc-funkcjonariuszem Policji w czasie wolnym od służby, kierując prywatnym osobowym pojazdem mechanicznym marki D. nr rej. [...] uderzył w pojazd marki C. o nr rej. [...] kierowany przez W. M., a po uzyskaniu informacji od P. H. i R. W. będących pasażerami pojazdu C. o nr rej. [...] o pogorszeniu się, na skutek zdarzenia, ich stanu zdrowia, nie zatroszczył się o wymienione osoby poprzez otoczenie ich opieką, lub wezwanie karetki pogotowia, a następnie pozostawił osoby na miejscu zdarzenia nie interesując się ich stanem zdrowia, czym nie dbał o społeczny wizerunek Policji jako formacji w której służy, a jego działanie nie służyło budowaniu zaufania do niej, przez co popełnił przewinienie dyscyplinarne polegające na nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej policjanta, tj. czynu z art. 132 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2017 r., poz. 2067 ze zm., zwana dalej: "ustawą o Policji"), w zw. z § 23 Zasad etyki zawodowej policjanta stanowiących załącznik do zarządzenia nr 805 komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie zasad etyki zawodowej policjanta; 2. od dnia [...] maja 2017 r. do chwili obecnej, będąc funkcjonariuszem Policji w czasie wolnym od służby prowadził zarejestrowaną na siebie działalność gospodarczą pod adresem C. ul. [...] w zakresie przewozu osób pojazdem T., posiadając nadany nr REGON [...], nie posiadając pisemnej zgody przełożonego na podejmowanie zajęcia zarobkowego poza służbą, czym popełnił przewinienie dyscyplinarne polegające na naruszeniu dyscypliny służbowej zakresie przekroczenia uprawnień wynikających z przepisów prawa, tj. czynu z art. 132 ust. 3 pkt 3 w zw. z art. 62 ust. 1 ustawy o Policji, 3. w dniu [...] października 2017 r. około godz. 04:08 w B. na ul. [...], będąc funkcjonariuszem Policji w czasie wolnym od służby, kierując prywatnym osobowym pojazdem mechanicznym marki D. nr rej [...] uderzył w pojazd marki C. o nr rej. [...] kierowany przez W. M., przy czym o zaistniałym zdarzeniu drogowym nie powiadomił dyżurnego najbliższej jednostki Policji tj. dyżurnego Komendy Miejskiej Policji w B., ani przełożonego, tj. Komendanta Komisariatu Policji I w B., ani też bezpośredniego przełożonego, tj. asp. sztab. K. W., ponadto nie pozostał na miejscu zdarzenia drogowego do chwili przybycia patrolu z właściwiej terytorialnie jednostki Policji, albo do czasu przybycia bezpośredniego przełożonego lub przełożonego i dodatkowo opuścił miejsce zdarzenia drogowego przed wykonaniem z jego udziałem czynności służbowych przez przybyły patrol Policji, czym popełnił przewinienie dyscyplinarne polegające na naruszeniu dyscypliny służbowej w zakresie niedopełnienia obowiązków służbowych, tj. czynu z art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z § 4 ust. 4, 3 i 4 decyzji nr 142/2016 Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia 5 sierpnia 2016 w sprawie zapobiegania przewinieniom dyscyplinarnym popełnianym pod wpływem alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu przez policjantów garnizonu podlaskiego; i na podstawie art. 135j ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 134 pkt 6 ustawy o Policji, wymierzył mu karę dyscyplinarną wydalenia ze służby. R. M. złożył odwołanie od ww. orzeczenia. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w B., działając na zasadzie art. 135k ust. 3 ustawy o Policji, odmówił przyjęcia powyższego odwołania, uznając, że zostało ono wniesione po terminie. W uzasadnieniu postanowienia Komendant Wojewódzki Policji w B. wskazał, że w pouczeniu wydanego rozstrzygnięcia dyscyplinarnego zawarta została informacja o trybie i terminie wniesienia odwołania, wraz ze wskazaniem, że stosownie do treści art. 135f ust. 6 ustawy o Policji w razie doręczenia obwinionemu i ustanowionemu obrońcy orzeczenia w równych terminach, termin do złożenia odwołania liczy się od dnia doręczenia, które nastąpiło wcześniej. Z akt sprawy wynika natomiast, że orzeczenie zostało skutecznie doręczone obrońcy obwinionego w dniu [...] stycznia 2018 r., zaś obwinionemu w dniu [...] stycznia 2018 r. Obwiniony złożył natomiast odwołanie od przedmiotowego orzeczenia w dniu [...] stycznia 2018 r. nadając je w tym dniu za pośrednictwem operatora pocztowego. Do odwołania obwiniony dołączył kopię pisma z dnia [...] stycznia 2018 r., mocą którego jego obrońca wypowiedział obwinionemu pełnomocnictwo do reprezentowania w przedmiotowej sprawie. Wskutek powyższego organ uznał, że odwołanie zostało złożone z naruszeniem 7-dniowego terminu zawitego zawartego w art. 135 k ust. 1 ustawy o Policji, który upływał w dniu [...] stycznia 2018 r. Ponadto wskazał, że organy dyscyplinarne policji nie mogą ponosić odpowiedzialności za wadliwą komunikację pomiędzy obwinionym a jego obrońcą oraz, że obwiniony nie udokumentował kiedy dowiedział się o wypowiedzeniu mu pełnomocnictwa, w związku z czym uznano, że nastąpiło to najwcześniej w dniu datowania wypowiedzenia. Organ wskazał, że przełożony dyscyplinarny o wypowiedzeniu pełnomocnictwa dowiedział się w dniu [...] stycznia 2018 r., zaś na mocy art. 135 f ust. 4 ustawy o Policji, w przypadku wypowiedzenia pełnomocnictwa skutek prawny po stronie organu dyscyplinarnego następuje z chwilą zawiadomienia o tym rzecznika dyscyplinarnego, co nastąpiło w niniejszej sprawie z chwilą wpływu odwołania do organu dyscyplinarnego. Skargę na ww. postanowienie wniósł do tut. Sądu R. M. zarzucając mu naruszenie art. 57 § 5 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędną interpretację oraz art. 94 § 2 k.p.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, wskazując, że wypowiedział on udzielone obrońcy pełnomocnictwo w dniu [...] grudnia 2017 r., zaś formalnie podpisał pisemne wypowiedzenie w dniu [...] stycznia 2017 r. Wskazał także, w dniu [...] grudnia 2017 r. jego obrońca zwróciła się z telefoniczną prośbą o nie kierowanie na adres siedziby jej kancelarii jakiejkolwiek korespondencji w niniejszej sprawie oraz poinformowała rzecznika dyscyplinarnego o wypowiedzeniu pełnomocnictwa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie, z punktu widzenia kryterium legalności jest postanowienia Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] o odmowie przyjęcia odwołania - złożonego przez R. M. (dalej powoływany jako: "skarżący") od orzeczenia Komendanta Miejskiego Policji w B. z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] wymierzającego karę dyscyplinarną - ze względu na jego wniesienie po terminie. Zaskarżone postanowienie ma charakter wyłącznie procesowy i nie rozstrzyga sprawy merytorycznie. Warunkiem bowiem przystąpienia do oceny merytorycznej zarzutów odwołania jest pozytywne zakończenie postępowania wstępnego przed organem odwoławczym, czyli stwierdzenie dopuszczalności odwołania. W konkretnym przypadku pierwsza faza badania wniesionego odwołania zakończyła się negatywnie. Nie przystąpiono zatem do merytorycznego rozpoznania sprawy. W konsekwencji powyższego i kognicja Sądu ograniczyła się do oceny zgodności z prawem rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy przyjęcia odwołania, to jest oceny czy w konkretnej sprawie faktycznie zaistniały przyczyny formalne do odmowy przyjęcia wniesionego odwołania. Przechodząc zaś do meritum sprawy wskazać należy, że zgodnie z art. 135k ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2017 r., poz. 2067 ze zm., dalej: "ustawa o Policji"), postępowanie dyscyplinarne jest dwuinstancyjne. Od orzeczenia wydanego w pierwszej instancji obwinionemu przysługuje odwołanie w terminie 7 dni od dnia doręczenia (ust. 1). Odwołanie składa się do wyższego przełożonego dyscyplinarnego za pośrednictwem przełożonego, który wydał orzeczenie w pierwszej instancji (ust. 2). Wyższy przełożony dyscyplinarny odmawia przyjęcia odwołania, w drodze postanowienia, jeżeli zostało wniesione po terminie lub przez osobę nieuprawnioną albo jest niedopuszczalne. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne (ust. 3). W myśl zaś art. 135f ust. 6 ustawy o Policji, orzeczenia, postanowienia, zawiadomienia i inne pisma, wydawane w toku postepowania dyscyplinarnego, doręcza się obwinionemu oraz obrońcy, jeżeli został ustanowiony. W razie doręczenia obwianemu i obrońcy w różnych terminach pisma, od którego przysługuje odwołanie lub zażalenie, termin do złożenia odwołania lub zażalenia liczy się od dnia doręczenia, które nastąpiło wcześniej. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia - w oparciu o powołane wyżej przepisy i w granicach sprawy – Sąd w składzie obecnym - doszedł do przekonania, że organ odwoławczy dokonał prawidłowej oceny ustalonych w niniejszej sprawie okoliczności pod względem zastosowania przepisów, o których mowa wyżej. Jak wynika bowiem z akt sprawy, postępowanie dyscyplinarne wszczęte przeciwko skarżącemu w dniu [...] października 2017 r., zakończyło się wydaniem przez Komendanta Miejskiego Policji w B. orzeczenia nr [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. o wymierzeniu kary dyscyplinarnej. Powyższe orzeczenie skutecznie doręczono obrońcy skarżącego w dniu [...] stycznia 2018 r. (k. 14 akt administracyjnych), jak również samemu skarżącemu w dniu [...] stycznia 2018 r. (k. 15 akt administracyjnych). W orzeczeniu tym zawarto informację o trybie i terminie wniesienia odwołania wraz ze wskazaniem, że w razie doręczenia obwinionemu i ustanowionemu obrońcy orzeczenia w różnych terminach, termin do złożenia odwołania liczy się od dnia doręczenia, które nastąpiło wcześniej. Powyższe okoliczności znajdują potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym i jako takie nie budzą wątpliwości Sądu i nie są też kwestionowane przez strony postępowania, w tym stronę skarżącą. Z racji, że doręczenie zaskarżonego orzeczenia skarżącemu i jego obrońcy miało miejsce w różnych terminach, mając na uwadze generalną zasadę wyrażoną w wyżej cytowanym przepisie art. 135f ust. 6 ustawy o Policji, zdanie drugie, termin do złożenia odwołania należało liczyć od dnia doręczenia, które nastąpiło wcześniej. W konkretnej sprawie miało to miejsce w dniu [...] stycznia 2018 r., tj. w dacie, kiedy orzeczenie dyscyplinarne doręczono obrońcy skarżącego. A zatem ostatnim dniem do wniesienia odwołania zarówno dla obrońcy, jak i skarżącego był dzień [...] stycznia 2018 r. Tymczasem odwołanie od powyższego orzeczenia datowane na dzień [...] stycznia 2018 r. zostało wniesione przez skarżącego w imieniu własnym, za pośrednictwem Poczty Polskiej w dniu [...] stycznia 2018 r. (data nadania pocztowego, k. 19 akt administracyjnych). W tym stanie rzeczy, zgodzić się należy ze stanowiskiem organu odwoławczego, że złożenie przez skarżącego odwołania w dniu [...] stycznia 2018 r. nastąpiło z przekroczeniem ustawowego 7-dniowego terminu zawartego w art. 135 k ust. 1 ustawy o Policji. W konsekwencji zasinienia powyższej sytuacji, organ odwoławczy zobowiązany był odmówić przyjęcia takiego odwołania, stosownie do art. 135p ust. 3 ustawy o Policji, co też w niniejszej sprawie prawidłowo uczynił. Powyższego stanowiska w zakresie naruszenia terminu do wniesienia odwołania nie może zmienić fakt, że w dniu doręczenia orzeczenia dyscyplinarnego, tj. w dniu [...] stycznia 2018 r., obrońca skarżącego wypowiedział pełnomocnictwo do obrony. Jak słusznie bowiem wskazał organ odwoławczy, w myśl art. 135f ust. 4 ww. ustawy, obrońca nie może podejmować czynności na niekorzyść obwinionego. Obrońca ma wprawdzie prawo zrezygnowania z reprezentowania obwinionego w toku postępowania dyscyplinarnego, jednakże musi o tym zawiadomić nie tylko obwinionego, ale i rzecznika dyscyplinarnego prowadzącego to postępowanie. Jednak nawet wówczas nie zwalnia to obrońcy od reprezentowania swojego mocodawcy, w tym przypadku dochowania należytej staranności w zachowaniu terminu do wniesienia odwołalna, gdyż do czasu ustanowienia nowego obrońcy, jednak nie dłużej niż 14 dni od dnia zawiadomienia obwinionego, obrońca jest zobowiązany podejmować niezbędne czynności. W konkretnym przypadku jak trafnie zauważa organ odwoławczy, obowiązek ten spoczywał na obrońcy do dnia [...] stycznia 2018 r. Skarżący nie udokumentował natomiast, kiedy został powiadomiony o wypowiedzeniu pełnomocnictwa, stąd też zdaniem Sądu, organ prawidłowo przyjął, że mogło to nastąpić najwcześniej w dniu datowania wypowiedzenia, tj. [...] stycznia 2018 r. Skarżący podnosi w złożonej skardze, że faktycznie wypowiedział pełnomocnictwo w dniu [...] stycznia 2017 r. i od tej daty pełnomocnik został zwolniony z jego reprezentacji, to jednak zauważyć należy, na co sam wskazuje skarżący, że formalne zwolnienie z pełnomocnictwa nastąpiło dopiero w dniu [...] stycznia 2018 r., tj. z chwilą podpisania tego wypowiedzenia. Dodatkowo zauważyć należy, że z akt sprawy wynika, że przełożony dyscyplinarny o wypowiedzeniu upoważnienia do obrony dowiedział się dopiero w dniu [...] stycznia 2018 r., tj. z chwila przeslania mu odwołania z dnia [...] stycznia 2018 r., do którego skarżący załączył pismo swojego pełnomocnika z dnia [...] stycznia 2018 r. zatytułowane "wypowiedzenie pełnomocnictwa" (k. 18 akt administracyjnych). A zatem dopiero od tej daty można mówić o skutecznym zawiadomieniu rzecznika dyscyplinarnego o wypowiedzeniu pełnomocnictwa. Z wyżej wymienionych przyczyn twierdzenie skarżącego, że organ błędnie ocenił brak zasinienia formalnego warunku w postaci wniesienia odwołają w terminie liczonym od dnia wcześniejszego doręczenia orzeczenia dyscyplinarnego, uznać należy za niezadane. Odnośnie zarzutów naruszenia art. 57 § 5 k.p.a. i art. 94 § 2 k.p.c., w obu przypadkach poprzez ich niewłaściwe zastosowanie oraz błędną interpretację, wskazać należy, że nie zasługują one na uwzględnienie. Powyższe przepisy nie miały zastosowania w niniejszej sprawie, stąd nie mogły zostać naruszone przez organ. Zgodnie bowiem z art. 135p ust. 1 ustawy o Policji, w zakresie nieuregulowanym w ustawie z 1990 r. o Policji, do postępowania dyscyplinarnego, stosuje się odpowiednio przepisy k.p.k., ale jedynie dotyczące wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych. Jest to jedyne odesłanie do stosowania przepisów odrębnej ustawy w postępowaniu dyscyplinarnym wobec policjantów. Takie ograniczone odesłanie do stosowania w postępowaniu dyscyplinarnym wobec funkcjonariuszy policji, przepisów procedury karnej, oznacza, że do spraw dotyczących postępowania dyscyplinarnego policjantów w ogóle nie mogą mieć zastosowania przepisy k.p.a. (tak m.in.: wyrok NSA z dnia 5 października 2017 r, I OSK 1132/17, Lex 2463201 oraz wyrok WSA w B. z dnia 10 kwietnia 2018 r., II SA/Bk 29/2018, Lex 2479747). Mając powyższe na względzie zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, dlatego też skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), o czym orzeczono jak na wstępie.