II SA/Bk 109/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A. P. i K. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] listopada 2013 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia i przekazania do ponownego rozpatrzenia sprawy odstąpienia od czynności egzekucyjnych prowadzonych z tytułu zobowiązania do przywrócenia do stanu poprzedniego kierunku spadku terenu w stronę rzeki p o s t a n a w i a odmówić przyznania A. P. prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.

A. P. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem oraz dwójką dzieci. Źródłem utrzymania rodziny pozostaje jej wynagrodzenie za pracę w wysokości 1.800 zł oraz dochód uzyskiwany przez męża z tytułu pracy na gospodarstwie rolnym w wysokości 10.000 zł. W skład majątku rodziny wnioskodawczyni wchodzi: dom o powierzchni [...] m² oraz nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha, a także obora i stodoła. Rodzina A. P. nie posiada zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych (k. 76-77). Pismem z dnia 25 czerwca 2014 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wezwał A. P. do złożenia w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania, oświadczenia, w którym należało wskazać: rodzaj prowadzonej działalności rolniczej, przy czym należało również podać stan inwentarza żywego oraz posiadane maszyny rolnicze; czy na określoną we wniosku nieruchomość rolną wnioskodawczyni lub jej mąż otrzymali w roku bieżącym dopłaty z Unii Europejskiej - należało określić, w jakiej wysokości i kiedy; miesięczne wydatki związane z bieżącym utrzymaniem oraz związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego, z określeniem wysokości poszczególnych wydatków; czy wnioskodawczyni lub jej mąż posiadają samochody osobowe, należało wskazać markę, model, rok produkcji pojazdu oraz koszty miesięcznej eksploatacji. Dodatkowo A. P. została zobowiązana do nadesłania: dokumentów poświadczających wysokość miesięcznego dochodu uzyskiwanego z tytułu: prowadzenia gospodarstwa rolnego z okresu trzech ostatnich miesięcy oraz wynagrodzenia za pracę, a także dokumentów potwierdzających wysokość miesięcznych wydatków (k. 86). Wezwanie została doręczone prawidłowo dnia 30 czerwca 2014 r. (k. 88), pomimo upływu zakreślonego terminu wnioskodawczyni nie ustosunkowała się do jego treści. Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W złożonym oświadczeniu A. P. wykazała, iż źródłem utrzymania czteroosobowej rodziny pozostaje dochód z wynagrodzenia za pracę oraz z gospodarstwa rolnego, w łącznej wysokości 11.800 zł miesięcznie. Majątek rodziny skarżącej stanowi dom o powierzchni [...] m² oraz nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha, a także obora i stodoła. Przedstawione powyżej dane w zestawieniu z brakiem odpowiedzi wnioskodawczyni na cytowane wezwanie z dnia 25 czerwca 2014 r., uniemożliwiają pełną ocenę jej sytuacji majątkowej, a w konsekwencji pozytywne rozpatrzenie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Nieznane są nawet wydatki ponoszone przez rodziną skarżącą. Na podstawie danych zawartych we wniosku należy bowiem stwierdzić, iż posiadanie przez rodzinę skarżącej stałych źródeł dochodu pozwala na uznanie, iż A. P. jest w stanie pokryć wszystkie koszty sądowe w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Co do zasady bowiem prawo pomocy nie powinno być udzielane osobom, które otrzymują stałe miesięczne dochody i posiadają majątek. Prawo pomocy stanowi instytucję szczególną, zarezerwowaną wyłącznie dla podmiotów znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Wnioskodawczyni natomiast nie udowodniła zaistnienia takiej okoliczności. Wobec powyższych okoliczności należało stwierdzić, iż A. P. nie wykazała w sposób przekonywujący, iż faktycznie znajduje się w sytuacji materialnej, która skutkuje tym, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.