II SA/Bd 161/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Piechowiak sędzia WSA Katarzyna Korycka (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 maja 2023 r. sprawy ze skargi B. P. na decyzję Dyrektor Szkoły z dnia [...] grudnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie przyznanie stypendium dla osób niepełnosprawnych oddala skargę.

Decyzją z dnia [...] listopada 2022 r., znak [...] Komisja Stypendialna Państwowej Akademii Nauk Stosowanych we [...] odmówiła przyznania B. P. (dalej jako: “skarżący") przyznania stypendium dla osób niepełnosprawnych w roku akademickim 2022/2023. Po rozpoznaniu odwołania B. P. od powyższego rozstrzygnięcia, Dyrektor Szkoły, decyzją z dnia [...] grudnia 2022 r. nr [...], działając na podstawie art. 86 ust.1 pkt 2, ust. 2 i 3, art. 89, art. 93 ust. 1, 4 i 6 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 574 ze zm.), utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, że na podstawie danych zawartych w bazie Zintegrowanego Systemu Informacji o Szkolnictwie Wyższym i Nauce Pol-on ustalono, że skarżący w ramach studiów rozpoczął łącznie 15 semestrów studiów: Wyższa Szkoła Informatyki i Umiejętności w [...] (kierunek Informatyka, okres studiów [...] Państwowa Akademia Nauk Stosowanych we [...]/wcześniej Państwowa Uczelnia Zawodowa we [...] (kierunek Prawo, okres studiów [...].10.2020 - nadal); Państwowa Akademia Nauk Stosowanych we [...] (kierunek Finanse i rachunkowość, okres studiów [...]-nadal). Organ odwoławczy wskazał w związku z tym, że w świetle treści art. 93 ust. 4 i 6 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce łączny okres, przez który studentowi przysługuje stypendium wynosi 12 semestrów, bez względu na ich pobieranie przez studenta. Wyjaśnił również, że ustawą z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce nie wprowadzono nowego rodzaju świadczenia a jedynie dokonano zmiany nazwy. Zarówno w przypadku stypendium specjalnego dla osób niepełnosprawnym (ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym) jak i stypendium dla osób niepełnosprawnych (ustawa z dnia 29 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce) podstawą przyznania stypendium jest niepełnosprawność studenta potwierdzona właściwym orzeczeniem. Sama zmiana nazwy nie zmienia jego charakteru i rodzaju. Zdaniem organ odwoławczego do okresu 12 semestrów przysługiwania świadczeń należy uwzględniać okresy studiów sprzed wejścia w życie ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Na poparcie swojego stanowiska organ powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 czerwca 2022 r., III OSK 5175/21. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję skarżący zarzucił organowi naruszenie prawa materialnego poprzez: 1. niezastosowanie przepisu art. 169 pkt 3 w zw. z art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, na podstawie którego ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym utraciła moc i w konsekwencji błędnego uznania przez organ, że okres pobierania stypendium specjalnego dla osób niepełnosprawnych zdefiniowanego w ustawie z 2005 r. wlicza się do okresu 12 semestrów przysługiwania stypendium dla osób niepełnosprawnych określonego w nowej ustawie; 2. brak podstawy prawnej rozstrzygnięcia, ponieważ zastosowany przez organ przepis art. 93 ust. 4 i 6 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce nie zawiera rozstrzygnięć intertemporalnych, w sytuacji gdy niezastosowane przez organ przepisy przejściowe znajdują się w ustawie z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, - co miało istotny wpływ na wynik sprawy albowiem kwestia intertemporalna jest podstawa odmowy przyznania w roku akademickim 2022/2023 stypendium dla osób niepełnosprawnych. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektor Szkoły z dnia [...] grudnia 2023 r. utrzymująca w mocy decyzję Komisji Stypendialnej z dnia [...] listopada 2022 r. o odmowie przyznania skarżącemu stypendium dla osób niepełnosprawnych na rok akademicki 2022/2023. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (tekst jedn. Dz. U. z 2022r. poz. 574 ze zm.). Zgodnie z art. 86 ust. 1 cyt. ustawy. student może ubiegać się o: 1) stypendium socjalne; 2) stypendium dla osób niepełnosprawnych; 3) zapomogę; 4) stypendium rektora; 5) stypendium finansowane przez jednostkę samorządu terytorialnego; 6) stypendium za wyniki w nauce lub w sporcie finansowane przez osobę fizyczną lub osobę prawną niebędącą państwową ani samorządową osobą prawną. Zgodnie natomiast z art. 93 ust. 4 u.p.s.w.n., łączny okres, przez który przysługują świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1, wynosi 12 semestrów, bez względu na ich pobieranie przez studenta, z zastrzeżeniem że w ramach tego okresu świadczenia przysługują na studiach: 1) pierwszego stopnia - nie dłużej niż przez 9 semestrów; 2) drugiego stopnia - nie dłużej niż przez 7 semestrów. Łączny okres, o którym mowa w ust. 4, jest dłuższy o 2 semestry w przypadku, gdy student podjął jednolite studia magisterskie, których czas trwania określony w przepisach prawa wynosi 11 albo 12 semestrów (art. 93 ust. 5 u.p.s.w.n.). Do okresu, o którym mowa w ust. 4 i 5, wlicza się wszystkie rozpoczęte przez studenta semestry na studiach, o których mowa w ust. 1, w tym semestry przypadające w okresie korzystania z urlopów, o których mowa w art. 85 ust. 1 pkt 3, z wyjątkiem semestrów na kolejnych studiach pierwszego stopnia rozpoczętych lub kontynuowanych po uzyskaniu pierwszego tytułu zawodowego licencjata, inżyniera albo równorzędnego. W przypadku kształcenia się na kilku kierunkach studiów semestry odbywane równocześnie traktuje się jako jeden semestr (art. 93 ust. 6 u.p.s.w.n.). W niniejszej sprawie, na podstawie danych zawartych w bazie Zintegrowanego Systemu Informacji o szkolnictwie wyższym i nauce POL-on organ ustalił, że skarżący nie spełnił ustawowych warunków do przyznania wnioskowanego stypendium, ponieważ łączny okres kształcenia przekroczył 12 semestrów. Z bezspornych ustaleń organu wynika, że skarżący studiował w następujących okresach: - od [...] października 2012 r. do [...] września 2017 r. Wyższa Szkoła Informatyki i Umiejętności w [...], kierunek [...] (łącznie 8 semestrów); - od [...] października 2019 r. do [...] października 2020 r. Państwowa Akademia Nauk Stosowanych we [...]/wcześniej Państwowa Uczelnia Zawodowa we [...], kierunek [...] (łącznie 2 semestry); - od [...] października 2020 r. do chwili obecnej - Państwowa Akademia Nauk Stosowanych we [...]/wcześniej Państwowa Uczelnia Zawodowa we [...], kierunek [...] (łącznie 5 semestrów); - od [...] października 2022 r. do chwili obecnej Państwowa Akademia Nauk Stosowanych we [...], kierunek [...] (1 semestr). Na podstawie powyższych informacji organy prawidłowo ustalił, że obecnie studiowany semestr jest piętnastym rozpoczętym semestrem studiów. Uwzględnił przy tym, że skarżący studiuje na dwóch kierunkach w pokrywającym się okresie, liczonym łącznie jako jeden semestr. W świetle powyższych ustaleń, organy były uprawnione do odmowy przyznania świadczenia. Ustawodawca jednoznacznie wskazał, że łączny okres przysługiwania świadczeń wynosi 12 semestrów (z rozróżnieniem na pierwszy i drugi stopnień studiów), bez względu na ich pobieranie przez studenta. Skoro zatem w dniu złożenia przez skarżącego wniosku o przyznanie stypendium dla osób niepełnosprawnych na rok akademicki 2022/2023 łączny okres jego kształcenia na uczelniach wyższych wyniósł 15 semestrów, to zasadnie organ odmówił przyznania stypendium. W ocenie sądu, nie zasługiwała natomiast na uwzględnienie argumentacja skarżącego, że liczenie okresu 12 semestrów przysługiwania stypendium należy rozpocząć od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o Szkolnictwie wyższym i nauce - tj. od dnia 1 października 2019 r. (por. art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce) Sąd podziela prezentowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd wyrażony na tle art. 93 ust. 2 pkt 1 u.p.s.w.n., w brzmieniu obowiązującym do dnia 17 grudnia 2021 r., ale zachowujący nadal swoją aktualność do obecnie obowiązujących przepisów, że okresy pobierania świadczeń i kształcenia sprzed daty wejścia w życie art. 86-95 z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, tj. przed dniem 1 października 2019 r. powinny być wliczane do 6-letniego okresu, o którym mowa w tym przepisie. Nie można bowiem uznać, że w przypadku, gdy dana osoba mająca status studenta pobierała świadczenie finansowe na podstawie poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i z chwilą wejścia w życie nowej ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. nadal miałaby status studenta, to należałoby ją traktować jak osobę studiującą, która w ogóle żadnego świadczenia finansowego nie otrzymała, a więc okres 6-letni pobierania świadczenia byłby liczony od nowa na podstawie nowej ustawy. Taka wykładnia pozwalałby takim studentom na pobieranie świadczeń finansowych przez okres znaczenie przekraczający 6 lat (tzn. maksymalnie 6 lat na podstawie nowej ustawy, a dodatkowo wcześniej na podstawie ustawy z 2005 r.) i byłoby to nie do pogodzenia z konstytucyjną zasadą równości. Zdecydowanie dyskryminowani byliby studenci, którzy rozpoczęliby studia w okresie obowiązywania ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. wobec tych studentów, których studia rozpoczęły się przed wejściem w życie tej ustawy i którzy już na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. uzyskali świadczenia finansowe (por. m.in. wyroki NSA z dnia 7 marca 2023 r., sygn. akt III OSK 7051/21, z dnia 7 lipca 2021 r., sygn. akt III OSK 3596/21; z dnia 15 czerwca 2021 r., sygn. akt III OSK 3978/21; z dnia 13 stycznia 2022 r., sygn. akt III OSK 4741/21; z dnia 8 lipca 2021 r. sygn. akt III OSK 3913/21). Reasumując powyższe rozważania należy podkreślić, że treść art. 93 ust. 4 u.p.s.w.n., nie budzi żadnych wątpliwości interpretacyjnych i tym samym podniesione w skardze zarzuty należało uznać za niezasadne. Zdaniem sądu materiał dowodowy w sprawie został zgromadzony i zbadany w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), podjęto wszelkie kroki niezbędne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku wydania decyzji o przekonującej treści (art. 11 k.p.a.), zaś uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a., tj. zawiera wskazanie faktów i dowodów, na których organ się oparł oraz przytoczenie i wyjaśnienie przepisów mających zastosowanie w sprawie. Prawidłowo zredagowane pod względem merytorycznym i prawnym uzasadnienie decyzji ma podstawowe znaczenie dla stosowania zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 k.p.a., na mocy której organ jest zobowiązany do wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Z tego obowiązku, wbrew twierdzeniom skarżącej organ wywiązał się w sposób należyty. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 259), orzekł jak w sentencji.