II SA/Bd 156/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. K. na pismo Wójta Gminy z dnia [...] grudnia 2025 r. znak: [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia protestu wyborczego dotyczącego głosowania w sprawie odwołania sołtysa postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na rzecz skarżącego J. K. kwotę [...] złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.

Pismem z dnia [...] stycznia 2026 r. skarżący J. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na pismo Wójta Gminy z dnia [...] grudnia 2025 r. znak: [...] stwierdzające, że zarzuty przedstawione w proteście wyborczym z dnia [...] października 2025 r. wobec głosowania w sprawie odwołania Sołtysa [...] Pana K. S. nie stanowią rażących uchybień, które mogłyby wpłynąć na wynik głosowania. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności ww. pisma z uwagi na rażące uchybienia, które miały wpływ na wynik głosowania oraz zobowiązanie Wójta do rozpatrzenia protestu w sposób zgodny z przepisami. W uzasadnieniu skarżący podkreślił, że akt będący przedmiotem skargi nieokreślony przez Wójta formalnie jako zarządzenie, nosi znamiona rozstrzygnięcia protestu wyborczego, a zatem pod kątem formalnym należy go kwalifikować jako zarządzenie oraz akt dotyczący materii ustrojowej. Wskazał jednocześnie na zapisy Statutu Sołectwa [...] (uchwalonego uchwałą Rady Gminy [...] z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...], dalej powoływanego jako "Statut"), dające podstawę materialnoprawną do wniesienia protestu i przedstawił obszerną argumentację na poparcie swojej skargi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Uzasadniając swoje stanowisko wskazał w szczególności, że Statut nie określa szczegółowo procedury badania zarzutów podniesionych w proteście wyborczym, a zgodnie z jego zapisami wszelkie czynności związane z ich badaniem wykonuje komisja, a nie Wójt. Rola Wójta ma w tym zakresie charakter wyłącznie formalny i wykonawczy. Statut nie przewiduje bowiem by Wójt prowadził jakiekolwiek postępowanie dowodowe i samodzielnie ustalał stan faktyczny czy też oceniał wpływ zarzutów na wynik głosowania. Jak wskazał organ, Wójt po otrzymaniu od komisji projektu rozstrzygnięcia może jedynie zaakceptować projekt i poinformować protestującego o braku stwierdzenia rażących uchybień, jeżeli komisja nie dopatrzyła się nieprawidłowości mogących mieć wpływ na wynik głosowania albo przekazać sprawę Radzie Gminy, jeśli komisja stwierdziła rażące uchybienia, o których mowa w § 62 Statutu. W dalszej części organ odniósł się również do merytorycznych zarzutów skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny obowiązany jest do dokonania oceny jej dopuszczalności, w szczególności do dokonania oceny czy z uwagi na przedmiot skargi sprawa należy do właściwości sądu administracyjnego Zakres kognicji sądów administracyjnych został określony przepisami art. 3 § 2, 2a i 3, art. 4 i art. 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.) – dalej: p.p.s.a. Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: decyzje administracyjne (pkt.1); postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt.2); postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie (pkt.3); inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt.4); pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego (pkt.4a); opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii (pkt.4b); akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (pkt.5); akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt.6); akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego (pkt.7); bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt.8); bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt.9). Ponadto, stosownie do art. 3 § 2a p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach sprzeciwów od postanowień, do których odpowiednie zastosowanie ma przepis art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). W przedmiotowej sprawie skarga wniesiona została na pismo Wójta Gminy z dnia [...] grudnia 2025 r., w którym Wójt poinformował skarżącego, że Sołecka Komisja do przeprowadzenia głosowania w sprawie odwołania Sołtysa [...], zgodnie z § 61 ust. 1 Statutu zbadała zarzuty podniesione w proteście i tym samym sprawdziła prawidłowość ustalenia wyników glosowania. Wskazał, że z posiedzenia Komisji sporządzono protokół z badania zarzutów i sprawdzenia prawidłowości ustalenia wyników oraz projekt rozstrzygnięcia w formie Uchwały nr [...] (prawidłowo: Uchwały nr [...], dołączonej do nieponumerowanych akt administracyjnych sprawy – uwaga Sądu), w której § 4 stwierdzono, że zarzuty przedstawione w proteście nie stanowią rażących uchybień, które mogłyby mieć wpływ na wynik głosowania. Sąd oceniając charakter powyższego pisma - po uprzednim przeanalizowaniu istotnej w kontekście przedmiotowej sprawy regulacji Statutu [...] w zakresie wnoszenia oraz rozstrzygania protestów wyborczych - doszedł do przekonania, że pismo Wójta nie stanowi decyzji administracyjnej, zarządzenia, ani żadnego innego aktu wymienionego w art. 3 § 2, § 2a czy § 3 p.p.s.a. i jest jedynie skierowanym do skarżącego pismem informacyjnym. W piśmie tym organ z powołaniem się na regulacje statutowe wyjaśnił bowiem, że protest złożony przez skarżącego rozpatrzony został przez Komisję, która zbadała jego zarzuty i uznała, że zarzuty te nie stanowią rażących uchybień, które mogłyby wpłynąć na wynik głosowania. Pismo to nie rozstrzyga zatem żadnej sprawy administracyjnej, nie kształtuje praw czy obowiązków skarżącego, nie stanowi władczego i jednostronnego rozstrzygnięcia. Ma ono wyłącznie charakter informacyjny. W konsekwencji nie podlega ono kontroli sądu administracyjnego i nie może być przedmiotem skutecznie wniesionej skargi. Skarga na pismo informacyjne jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Dodatkowo należy podkreślić, że brak jest podstaw prawnych do przyjęcia, iż Wójt jest organem właściwym do rozstrzygania protestów wyborczych w przedmiotowym zakresie. Kompetencja taka nie wynika ani z przepisów ustawowych, ani z regulacji statutowych, przy czym przypisanie organowi kompetencji wymaga wyraźnej podstawy prawnej i nie może opierać się na domniemaniu. Okoliczność ta dodatkowo przemawia za uznaniem, iż pismo Wójta nie stanowi aktu władczego, lecz ma wyłącznie charakter informacyjny. W konsekwencji Sąd stwierdził, że skarga na powyższe pismo, jako skierowana przeciwko czynności niepodlegającej kontroli sądów administracyjnych, jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu. Wobec powyższego Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1. sentencji postanowienia. O zwrocie uiszczonego wpisu Sąd orzekł w pkt 2 sentencji postanowienia na mocy art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.