II OZ 994/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Ciąglewicz po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. A. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 18 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SA/Łd 379/22, o wezwaniu do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w sprawie ze skargi D. A. i T. A. na postanowienie Wojewody Łódzkiego z dnia 11 lutego 2022 r., nr 16/2022, znak GPB-III.7722.3.2022 AD. w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SA/ Łd 379/22, oddalił skargę D. A. i T. A. na postanowienie Wojewody Łódzkiego z dnia 11 lutego 2022 r., nr 16/2022, znak GPB-III.7722.3.2022 AD w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Skarżąca D. A. w dniu 18 kwietnia 2024 r. wystąpiła o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę i doręczenie jej odpisu orzeczenia wraz z uzasadnieniem. Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wezwał skarżącą do uiszczenia w terminie 7 dni opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł za doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem pod rygorem egzekucji. D. A. - w dniu 16 maja 2024 r. - wniosła zażalenie na powyższe zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia opłaty kancelaryjnej. Podniosła ponadto kwestie merytoryczne niezwiązane z przedmiotem zaskarżonego postanowienia. Wskazała równie, że Sąd winien był z urzędu wydać jej odpis wyroku wraz z uzasadnieniem "bez żądania od skarżącej obowiązku uiszczenia wpisu od uzasadnienia". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 141 § 2 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) dalej jako P.p.s.a., w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Uzasadnienie wyroku sporządza się w terminie czternastu dni od dnia zgłoszenia wniosku. Z kolei, stosownie do treści art. 234 § 2 P.p.s.a. opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczonego na skutek żądania zgłoszonego w terminie siedmiodniowym od ogłoszenia orzeczenia, pobiera się przy zgłoszeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie. Jeżeli opłata nie została uiszczona, przewodniczący zarządza ściągnięcie jej od strony, która złożyła wniosek, po uprzednim wezwaniu strony do jej uiszczenia. Przepisów art. 220 nie stosuje się. Zgodnie z § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 czerwca 2019 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1090), opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczony na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, zgłoszonego w terminie siedmiu dni od ogłoszenia orzeczenia albo doręczenia odpisu sentencji orzeczenia, pobiera się w kwocie 100 zł. Analizując akta sprawy, Sąd doszedł do wniosku, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w oparciu o art. 234 § 2 P.p.s.a. zasadnie wezwał skarżącą do uiszczenia opłaty kancelaryjnej od złożonego przez nią wniosku pod rygorem jej ściągnięcia i prawidłowo na podstawie § 2 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 czerwca 2019 r. określił wysokość tej opłaty na kwotę 100 zł. Podkreślić należy, iż sformułowanie "pobiera się", odnoszące się do opłaty kancelaryjnej, zawarte w art. 234 § 2 P.p.s.a. oznacza obowiązek podjęcia przez sąd administracyjny działań, zmierzających do uiszczenia przez stronę wskazanej opłaty. Zasadą jest, że opłatę kancelaryjną pobiera się przy zgłoszeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, natomiast zarządzenie o wezwaniu strony skarżącej do uiszczenia tej opłaty wynika z ekonomiki procesowej, pozwalając na uiszczenie opłaty bez narażania się przez stronę skarżącą na ściąganie jej w drodze egzekucji. W przepisie tym wprowadzono również odstępstwo od zasady, wyrażonej w art. 220 P.p.s.a., iż sąd administracyjny nie podejmuje żadnych działań przed uiszczeniem należnej opłaty (por. postanowienie NSA z dnia 29 września 2010 r., sygn. akt II OZ 917/10; postanowienie NSA z dnia 5 lipca 2011 r., sygn. akt I OZ 458/11; postanowienie NSA z dnia 22 lipca 2011 r., sygn. akt I OZ 505/11 – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W przypadku, gdy strona złożyła wniosek o doręczenie odpisu wyroku oddalającego skargę wraz z uzasadnieniem, a wymagana opłata kancelaryjna przy jego zgłoszeniu nie została przez nią uiszczona, Sąd nie może wezwać strony w trybie art. 220 P.p.s.a., do uiszczenia tej opłaty pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W takiej sytuacji obowiązkiem Sądu jest podjęcie działań, zmierzających do uiszczenia przez stronę opłaty kancelaryjnej za doręczenie jej odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem, co oznacza, że spoczywa na nim obowiązek wezwania strony do uiszczenia opłaty kancelaryjnej pod rygorem jej ściągnięcia na podstawie art. 234 § 2 P.p.s.a. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że zasadne jest wezwanie strony skarżącej do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w związku z jej wnioskiem o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku, jeżeli nie została ona zwolniona, w drodze przyznania prawa pomocy, ani na podstawie art. 239 P.p.s.a. z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych (por. postanowienie NSA z dnia 4 października 2005 r. sygn. akt II OZ 952/05 - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał zaskarżone zarządzenie za prawidłowe i dlatego, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 w zw. z art. 198 P.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.