II OZ 97/15

Dnia 13 lutego 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. W. i M. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 2 grudnia 2014 r., sygn. akt II SA/Wr 395/14 o oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi D. W., M. W., M. W. i J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] marca 2014 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 2 grudnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił wniosek D. i M. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że przedmiotem skargi do Sądu Administracyjnego nie jest decyzja ostateczna, gdyż przysługuje od niej środek zaskarżenia w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Z tego względu w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka oczywistej bezzasadności z art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", na co też zwrócił już uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w postanowieniu z dnia 11 września 2014 r., a zaaprobował Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 4 listopada 2014 r. (sygn. akt II OZ 1141/14). Tym samym Sąd jeszcze raz powtórzył, że skoro warunkiem koniecznym skutecznego wniesienia skargi jest wykorzystanie trybu administracyjnego, to uznać należy, że w sytuacji zaniechania spełnienia tegoż warunku, w stosunku do złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy zastosowanie znajduje przepis z art. 247 p.p.s.a. stanowiący o niedopuszczalności przyznania prawa pomocy w razie oczywistej bezzasadności skargi. Zażalenie na ww. postanowienie wnieśli D. W. i M. W., podnosząc, że zaskarżone postanowienie Sądu I instancji jest dla nich niesprawiedliwe. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W okolicznościach niniejszej sprawy postanowieniem Sądu I instancji z dnia 10 września 2014 r. oddalono wniosek D. i M. W. o przyznanie prawa pomocy właśnie z tej przyczyny, że wniesiona skarga jest oczywiście bezzasadna. W związku z postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopada 2014 r., sygn. akt II OZ 1141/14, ww. postanowienie Sądu I instancji uzyskało przymiot prawomocności. Rozpoznając zatem kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy brak jest podstaw do uwzględnienia takiego wniosku, z uwagi na treść art. 165 p.p.s.a., który uzależnia zmianę postanowienia sądu administracyjnego od zaistnienia zmiany okoliczności sprawy. W związku z zaistnieniem hipotezy przewidzianej w art. 247 w związku z art. 165 p.p.s.a. trudno zatem mówić w ogóle o zmianie okoliczności sprawy, które mogłyby uzasadniać zmianę prawomocnego postanowienia w przedmiocie oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. W dalszym ciągu mamy do czynienia z przedmiotem skargi, który uprawnia do stwierdzenia, że w okolicznościach niniejszej sprawy zachodzi przesłanka "oczywistej bezzasadności skargi", w rozumieniu art. 247 p.p.s.a. Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. nie jest rozstrzygnięciem ostatecznym, gdyż przysługuje od niej środek zaskarżenia, tj. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Z tego względu Sąd I instancji, rozpoznając ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy zasadnie, nie uwzględnił takiego wniosku. Ponadto wnioskodawcy powinni mieć na względzie, że przyznanie prawa pomocy wiąże się z zaangażowaniem środków pieniężnych pochodzących od wszystkich podatników, w sytuacji gdy przed sądami administracyjnymi obowiązuje ogólna zasada, zgodnie z którą każdy ponosi koszty zainicjowanego przez siebie postępowania sądowoadministracyjnego. Dlatego skorzystanie z instytucji prawa pomocy musi posiadać swoje uzasadnienie, którego źródłem jest nie tylko zła sytuacja finansowa strony skarżącej, ale także możliwość zagwarantowania w ten sposób potencjalnej obrony praw strony przez sądem administracyjnym (prawo do sądu). Z tego właśnie względu, brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy w przypadku zaistnienia oczywistej bezzasadności skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] marca 2014 r., Nr [...], w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. Wniesienie skargi na taki akt wyklucza bowiem przy zaangażowaniu środków publicznych możliwość potencjalnego zagwarantowania prawa do sądu stronie wnoszącej oczywiście bezzasadną skargę, bo na decyzję, która nie może stanowić przedmiotu kontroli sądu administracyjnego. Jeszcze raz powtórzenia wymaga za wcześniejszym postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, że skarżący nie wyczerpali środków zaskarżenia i nie wnieśli w postępowaniu administracyjnym przewidzianego w art. 127 § 3 K.p.a. środka zaskarżenia, tj. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Dlatego też, skarga na decyzję SKO we W. z dnia [...] marca 2014 r. była niedopuszczalna, co jednocześnie świadczy o jej oczywistej bezzasadności i stanowiło przesłankę odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.