II SA/Łd 24/15

Dnia 13 lutego 2015 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi - Leszek Foryś po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J. i M. M. o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. i M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy dla budynku mieszkalnego postanawia 1/ przyznać skarżącym prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia połowy wpisu sądowego od skargi; 2/ oddalić wniosek w pozostałym zakresie. lf

II SA /Łd 24/15 Uzasadnienie J. i M. M. zwrócili się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi o częściowe zwolnienie ich od kosztów sądowych, w sprawie z ich skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] w przedmiocie warunków zabudowy dla budynku mieszkalnego. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz z oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, że skarżący prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Małżeństwo utrzymuje się z emerytury skarżącego w kwocie 2150 zł brutto i wynagrodzenia za pracę skarżącej w wysokości 1600 zł brutto. Skarżący mieszkają w 120-metrowym domu. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazali na swoje obciążenia finansowe związane z niedawnym remontem domu, a także z leczeniem i koniecznością zakupu lekarstw oraz stałymi wydatkami na bieżące utrzymanie siebie i domu. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245, art. 246 oraz art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., wynika, że osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez nią, że występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ocena sytuacji materialnej nie sprowadza się tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. W tej sytuacji referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżących zasługuje jedynie częściowo na uwzględnienie. Osiągane dochody, w zestawieniu z przedstawionymi argumentami i stanem zdrowia, wskazują, że skarżący nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Dlatego zwolnił skarżących od obowiązku uiszczenia połowy wpisu sądowego od skargi, wynoszącego w niniejszej sprawie 500 zł. Z kolei zdaniem referendarza sądowego przyjąć należy, że osiągane dochody (3750 zł) pozwalają skarżącym wygospodarować 250 zł na uiszczenie połowy wpisu sądowego. Ocenić również należało, że uzyskiwane dochody, biorąc po uwagę fakt, że ewentualne i przyszłe inne koszty niewątpliwie będą rozłożone w czasie, pozwalają na pokrycie pozostałych, o ile wystąpią, kosztów sądowych (100 zł za sporządzenie uzasadnienia wyroku w przypadku oddalenia skargi oraz ewentualny wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 250 zł). Udzielenie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Jest to instytucja wyjątkowa, której celem jest umożliwienie dostępu do sądu osobom, które rzeczywiście nie mogą pokryć kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek dla utrzymania koniecznego należy rozumieć pozbawienie środków na pokrycie najbardziej podstawowych potrzeb, a więc kosztów wyżywienia, ubrania i zamieszkania. Uszczerbek w majątku strony, który wiąże się wyłącznie z obniżeniem, choćby niezbyt wysokiej, stopy życiowej nie uzasadnia przyznania prawa pomocy. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu. lf