II OZ 950/13

Dnia 7 listopada 2013 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2013 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. B. na zarządzenie Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 września 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 615/13 o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku K. B. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi K. B. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: oddalić zażalenie.

Zarządzeniem z dnia 19 września 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 615/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pozostawił bez rozpoznania wniosek K. B. o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu zarządzenia Sad pierwszej instancji wskazał, że zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 6 maja 2013 r. wezwano K. B. do podpisania formularza PPF (ew. do nadesłania nowego wypełnionego formularza PPF z osobistym podpisem), w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Następnie zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 10 czerwca 2013 r., na podstawie art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", zarządzono pozostawić bez rozpoznania wniosek złożony przez K. B. o przyznanie prawa pomocy z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych wniosku w wyznaczonym terminie, ponieważ wnioskodawczyni nie podpisała wniosku. Następnie w wyznaczonym przez referendarza sądowego terminie wnioskodawczyni złożyła sprzeciw, od ww. zarządzenia podnosząc, że wniosek został złożony na urzędowym formularzu PPF, natomiast podpis został złożony na oddzielnej karcie. Z tego względu w ocenie wnioskodawczyni jej wniosek winien być rozpoznany merytorycznie. W związku z ww. sprzeciwem, na podstawie art. 260 P.p.s.a., zarządzenie referendarza sądowego utraciło swoją moc, a wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu przez Sąd. Sąd pierwszej instancji badając ww. sprzeciw dopatrzył się, że ww. zarządzenie referendarza sądowego z dnia 6 maja 2013 r. nie zostało skutecznie doręczone K. B., ponieważ owe doręczenie nastąpiło z pominięciem ustanowionego w sprawie przez skarżącą pełnomocnika do doręczeń. Następnie Sąd przesłał K. B. formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej PPF, w celu jego wypełnienia i odesłania do Sądu, w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W odpowiedzi na ww. wezwanie K. B. nadesłała podpisany formularz PPF, który jednak nie został uzupełniony zgodnie z pouczeniem znajdującym się pod tym formularzem, ponieważ wnioskodawczyni nie uzupełniła ani nie zakreśliła rubryk dotyczących "majątku - nieruchomości: dom (wielkość w m2), "stanu rodziny", "stanu majątkowego osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym", "innych, dodatkowych informacjach o stanie majątkowym". W związku z ww. brakami formalnymi wniosku o przyznanie prawa pomocy, zarządzeniem z dnia 26 lipca 2013 r. wezwano K. B. do wypełnienia formularza PPF zgodnie z pouczeniem zawartym na 4. stronie formularza (pkt 2 i 3), w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wezwanie to zostało doręczone pełnomocnikowi do doręczeń w dniu 16 sierpnia 2013 r. A zatem do dnia 23 sierpnia 2013 r. K. B. przysługiwał termin do uzupełnienia ww. braków formalnych wniosku. Do chwili obecnej K. B. nie wykonała ww. wezwania. Z tego względu, Sąd pierwszej instancji, na podstawie art. 257 P.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy pozostawił bez rozpoznania. W zażaleniu na powyższe zarządzenie K. B. zaskarżyła je w całości i wniosła o jego uchylenie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej powoływanej jako "P.p.s.a." wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Niezachowanie określonego w art. 252 § 2 P.p.s.a. wymogu złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu jest brakiem formalnym, o jakim mowa w art. 49 § 1 w zw. z art. 257 powołanej ustawy, który podlega usunięciu przez wezwanie strony do złożenia wniosku na urzędowym formularzu (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 21 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OPS 1/08, opubl. ONSAiWSA z 2008 r. nr 5, poz. 74). Wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania (art. 257 P.p.s.a.). W przedmiotowej sprawie z uwagi na to, że złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zawierał danych dotyczących "majątku - nieruchomości: dom (wielkość w m2), "stanu rodziny", "stanu majątkowego osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym", "innych, dodatkowych informacjach o stanie majątkowym", co uniemożliwiało jego merytoryczne rozpoznanie, skarżący został wezwany do uzupełnienia ww. braków w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Pomimo precyzyjnego wezwania Sądu, skarżący w zakreślonym terminie nie uzupełnił ww. braków wniosku. Postępowanie sądowe, w tym również postępowanie w przedmiocie prawa pomocy, jest postępowaniem sformalizowanym, a ustawodawca uzależnił możliwość rozpoznania wniosku od sporządzenia go we wskazanej przepisami formie. W tej sytuacji Sąd pierwszej instancji nie miał innej możliwości, jak tylko pozostawić wniosek bez rozpoznania, bowiem skutek taki określony został w powołanym wyżej art. 257 P.p.s.a. Oznacza to, że zasadnie Sąd pierwszej instancji zaskarżonym postanowieniem pozostawił wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. Jedynie na marginesie wskazać należy, że strona może wnieść o przyznanie prawa pomocy na każdym etapie postępowania, w tym także złożyć kolejny wniosek w tym przedmiocie, dochowując wymogów formalnych takiego wniosku, co wynika z treści art. 243 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.