II OZ 92/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Leszek Kiermaszek po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości [...] w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 czerwca 2023 r. sygn. akt VII SA/Wa 648/23 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości [...] w W. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 stycznia 2023 r. nr 63/23 w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 7 czerwca 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 648/23, po rozpoznaniu wniosku Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości [...] w W. (dalej określanej jako skarżąca), odmówił wstrzymania wykonania decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 stycznia 2023 r. nr 63/23 w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym stropu nad lokalem mieszkalnym nr [...] w budynku-wielorodzinnym usytuowanym przy ul. [...] w W. na terenie Dzielnicy [...], poprzez wykonanie robót budowlanych polegających na: 1. zastąpieniu belek drewnianych belkami stalowymi IPE 200 wstawionymi od dołu pomiędzy istniejące belki drewniane, opierając je na ścianach konstrukcyjnych minimum 20 cm; 2. zastąpieniu podsufitki sufitem podwieszonym do nowych belek stalowych z płyt gipsowo - kartonowych na stelażu. Sąd uznał, że skarżąca nie uprawdopodobniła, aby w razie wykonania tej decyzji miały ziścić się przesłanki wskazane w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, ze zm.; zwanej dalej P.p.s.a.). Zdaniem Sądu, ogólnikowe powołanie się przez skarżącą na związane z wykonaniem zaskarżonej decyzji powstanie szkody w majątku strony nie uzasadnia wstrzymania wykonania decyzji. Podkreślił bowiem, że przesłanką wydania decyzji nakazujących usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu, w oparciu o art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm.; dalej zwanej ustawą), jest nieodpowiedni stan techniczny budynku, stropu nad lokalem mieszkalnym w budynku wielorodzinnym. Sąd wyjaśnił, że celem decyzji wydawanych na podstawie art. 66 powołanej ustawy jest utrzymanie obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym, niezagrażającym życiu i zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia, bądź środowisku, czy też niepowodującym swoim wyglądem oszpecenia otoczenia. Tych okoliczności nie można pominąć oceniając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, przede wszystkim z uwagi na ochronę dobra o szczególnym znaczeniu, jakim jest zdrowie i życie osób korzystających z obiektu. Co więcej, z treści kwestionowanych rozstrzygnięć wynika wprost, że zakres nakazanych robót budowlanych wymaga wymiany z uwagi na zły stan techniczny i nienadający się do reparacji. Zaś ich niewykonanie może stwarzać naruszenie przepisów dotyczących użytkowania budynków mieszkalnych. W związku z powyższym, Sąd oceniając wniosek kierował się przede wszystkim ochroną w celu zapewnienia bezpieczeństwa dla ludzi, mienia, a także środowiska. Konieczność poniesienia określonych kosztów w celu wykonania nałożonego obowiązku tym bardziej nie może uzasadniać wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu skarżąca nie wykazała istnienia żadnej z koniecznych przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania decyzji, w tym niebezpieczeństwa wyrządzenia szkody o znacznej wartości. Skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła zażalenie na opisane wyżej postanowienie zaskarżając je w całości i domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości oraz orzeczenie co do istoty sprawy poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wraz z decyzją pierwszej instancji w całości; w przypadku uznania, że istota sprawy nie jest dostatecznie wyjaśniona - uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Ponadto, skarżąca wniosła o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżąca zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie: 1) art. 106 § 3 P.p.s.a poprzez pominięcie dowodu z ekspertyzy technicznej inż. H. S. i poprzestaniu na samych dowodach dotyczących stanu finansowego skarżącej; 2) art. 61 § 3 P.p.s.a. poprzez dokonanie dowolnej, sprzecznej z zasadami wszechstronności oceny dowodu przedstawionego przez skarżącą i uznanie, że w niniejszej sprawie nie było podstaw do zastosowania art. 61 § 3 P.p.s.a., podczas gdy z materiału dowodowego wynika, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków dla skarżącej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Skarżąca nie uprawdopodobniła, aby wskutek wykonania zaskarżonej decyzji doszło do powstania skutków, o jakich mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., których wystąpienie warunkuje udzielenie ochrony tymczasowej, a w zażaleniu nie zdołała podważyć prawidłowości stanowiska Sądu w tym zakresie. Zgodnie z powołanym przepisem sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W okolicznościach tej sprawy podnoszone argumenty mające przemawiać za zasadnością wstrzymania wykonania decyzji, nie mogły odnieść oczekiwanego przez skarżącą skutku. Choć niewątpliwie nakaz usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym stropu nad lokalem mieszkalnym nr [...] w budynku wielorodzinnym, jest znaczną dolegliwością dla strony, to jednak z uwagi na charakter sprawy brak jest podstaw do uznania, że wyczerpują one przesłanki zawarte w art. 61 § 3 P.p.s.a. Kluczowe znaczenie w tej sprawie ma bowiem fakt realnego zagrożenia obiektu objętego kwestionowanymi decyzjami z uwagi na zły stan techniczny stropu i nienadający się do reparacji. Uwzględnienie wniosku mogłoby zatem pociągnąć za sobą powstanie niebezpieczeństwa dla życia i zdrowia zarówno jego użytkowników, jak i osób znajdujących się w jego otoczeniu, mienia, a także środowiska. Stwierdzenie to znajduje oparcie w materiale dowodowym sprawy; z protokołu oględzin z dnia 21 marca 2022 r., nr IOT/197/2022 wynika, że strop nad lokalem mieszkalnym nr [...] w przedmiotowym budynku wielorodzinnym znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym. W tym zakresie zaobserwowano korozję biologiczną desek stropu oraz ich uszkodzenia, odpadnięcie od belek. Podobne wnioski wynikają z ekspertyzy technicznej sporządzonej przez mgr inż. J. G., przedłożonej przez skarżącą, w której wskazano, że "Belki drewniane uszkodzonej przez zalanie części stropu nie spełniają warunku użytkowania, ugięcie rzeczywiste jest większe od ugięcia dopuszczalnego. Belki są w złym stanie technicznym, wymagają wymiany (...) Podsufitka w uszkodzonej przez zalanie części stropu w złym stanie technicznym, nie nadaje się do reparacji". Skarżąca zwalcza te ustalenia, jednak zarzuty zażalenia skierowane przeciwko zaskarżonej decyzji dotyczące sposobu naprawy stwierdzonych nieprawidłowości i żądanie uwzględnienia ustaleń ekspertyzy technicznej z dnia 11 lutego 2023 r., sporządzonej przez inż. H. S., pozostają poza obszarem zainteresowania Sądu w niniejszym postępowaniu incydentalnym, a na tego właśnie rodzaju argumentacji opiera się w dużej mierze zażalenie. Sąd zauważa, że powyższa ekspertyza techniczna inż. H. S. również potwierdza zły stan techniczny stropu budynku i konieczność jego naprawy. Zasadniczo jednak w ramach rozpoznawania wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania decyzji sąd nie może oceniać prawidłowości wydania decyzji nakładającej określone obowiązki w aspekcie jej zgodności z prawem, ale to czy jej wykonanie, jeszcze przed wydaniem orzeczenia kończącego postępowanie może doprowadzić do sytuacji wyjątkowych, zagrażających chronionym dobrom strony skarżącej. Słusznie zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji, że rozpoznając wniosek w przedmiocie zastosowania środka tymczasowego w niniejszej sprawie, dotyczącej w decyzji wydanej na podstawie art. 66 ust. 1 ustawy, sąd administracyjny powinien kierować się potrzebą ochrony dóbr o szczególnym znaczeniu, jakim jest zdrowie i życie osób, których dotyczy zaskarżony akt, przyznając im pierwszeństwo przed względami podnoszonymi przez skarżącą, w tym przypadku związanymi z brakiem środków finansowych na wykonanie określonych robót budowlanych. Winien brać pod uwagę także następstwa jego wykonania nie tylko w kontekście sytuacji skarżącej, lecz również uwzględnić dobro publiczne. Częstokroć bowiem interes skarżącej w czasowym odroczeniu skutków wykonania zaskarżonego aktu koliduje z innymi wartościami zasługującymi na ochronę. Zgodzić się więc trzeba z Sądem pierwszej instancji, że to właśnie wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, a nie jej wykonanie, mogłoby wywołać skutki, o jakich mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Zestawienie interesu skarżącej z interesem publicznym nakazywało jednoznacznie dać priorytet temu drugiemu, gdyż życie i zdrowie ludzi oraz ich bezpieczeństwo stanowią wartość nadrzędną wobec okoliczności podnoszonych przez skarżącą. Stwierdzony przez organy nadzoru budowlanego stan techniczny stropu nad lokalem mieszkalnym mogący powodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi oraz podjęte przez te organy kroki celem zniwelowania tych zagrożeń, przemawiają za odmową wstrzymania tego aktu. Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. Odnosząc się do zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania wywołanego wniesionym zażaleniem stwierdzić należy, że nie może on zostać uwzględniony, bowiem brak jest podstawy prawnej do orzekania przez Naczelny Sąd Administracyjny o zwrocie takich kosztów między stronami, w szczególności podstawy takiej nie stanowią przepisy art. 203 i art. 204 P.p.s.a.