II OZ 876/25

Dnia 17 czerwca 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. K., K. P. i R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 stycznia 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 589/24 w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi K. P., D. K. i D. K. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 lipca 2024 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: 1. oddalić zażalenie D. K., 2. odrzucić zażalenie K. P. i R. P.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 21 stycznia 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 589/24, odmówił przyznania D. K. prawa pomocy w sprawie ze skargi K. P., D. K. i D. K. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 23 lipca 2024 r., nr [...], którą umorzono postępowanie odwoławcze – z odwołania R. P. – od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z 18 stycznia 2024 r. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, powołując się na art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), że D. K. nie posiada interesu prawnego pozwalającego złożyć skargę w sprawie, w której wniosła o przyznanie prawa pomocy, bowiem zaskarżona decyzja dotyczy wyłącznie dokonanej przez organ odwoławczy oceny w zakresie dopuszczalności wniesionego przez R. P. odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Skoro zatem wniosek D. K. o przyznanie prawa pomocy dotyczył skargi, która podlegała odrzuceniu wobec jej niedopuszczalności, co stanowiło podstawę odrzucenia tejże skargi postanowieniem z 18 grudnia 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 2268/24, to ta oczywista bezzasadność skargi, w ocenie Sądu, obliguje do oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w oparciu o art. 247 p.p.s.a., bez konieczności prowadzenia postępowania w kierunku oceny sytuacji osobistej i majątkowej strony. Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli D. K., K. P. i R. P. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stanowisko Sądu pierwszej instancji, że skarga K. P., D. K. i D. K. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 23 lipca 2024 r., nr [...], jest oczywiście bezzasadna jest trafne. Na trafność tego stanowiska wskazują następujące okoliczności. Po pierwsze, jak wynika z akt sprawy VII SA/Wa 2268/24, Sąd pierwszej instancji już odrzucił tę skargę postanowieniem z 18 grudnia 2024 r., a uzasadnienie tego postanowienia jest przekonujące. Rzeczywiście, decyzja o umorzeniu postępowania odwoławczego wobec określonej osoby, co do zasady nie oddziałuje na sferę prawną osób trzecich, co powoduje, że te osoby trzecie nie są legitymowane do wniesienia na taką decyzję skargi. Po drugie, żadna z osób, które wniosły odrzuconą postanowieniem z 18 grudnia 2024 r. skargę, nie wniosły od tego postanowienia środka zaskarżenia zgodnie z otrzymanym w tym zakresie pouczeniem. Zamiast tego wniesiono skargę kasacyjną podpisaną przez skarżących, a nie przez ich pełnomocnika, będącego adwokatem lub radcę prawnym, w której w ogóle nie odniesiono się do przyczyn odrzucenia skargi. W szczególności nie wyjaśniono z czego wynika interes prawny tych osób, uzasadniający wniesienie przez nich skargi na decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego wobec R. P. Po trzecie, D. K. w zażaleniu na postanowienie z 21 stycznia 2025 r., które opiera się na stwierdzeniu, że skarga jest oczywiście bezzasadna, tego stwierdzenia w ogóle nie zakwestionowała. W tym stanie sprawy NSA uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a wniesione przez D. K. zażalenie, jako niezasadne, należy oddalić na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. Odnosząc się do zażalenia K. P. i R. P. to w ocenie NSA podlegało ono odrzuceniu jako niedopuszczalne z uwagi na fakt, że zostało wniesione przez podmiot nie będący stroną postępowania sądowoadministracyjnego w przedmiocie prawa pomocy. Z art. 252 § 3 p.p.s.a. jednoznacznie wynika, że stroną takiego postępowania jest jedynie wnioskodawca, czyli podmiot domagający się przyznania prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w pkt 2 sentencji w oparciu o art. 180 w zw. z art. 178 oraz w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.