II OZ 8/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 9 października 2020 r. sygn. akt II SA/Bd 1332/18 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi J. W. na postanowienie Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia 7 września 2018 r. nr WINB-WOP.7723.21.2018.MN w przedmiocie niedopuszczalności wniesionego zażalenia postanawia: oddalić zażalenie

Postanowieniem z dnia 9 października 2020 r. sygn. akt II SA/Bd 1332/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę J. W. (dalej "skarżąca") na postanowienie Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy (dalej "WINB") z dnia 7 września 2018 r. w przedmiocie niedopuszczalności wniesionego zażalenia. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że zarządzeniem z 10 kwietnia 2019 r. referendarz sądowy pozostawił wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Zarządzenie to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z 23 maja 2019 r. utrzymał w mocy. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 6 sierpnia 2019 r. wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi w wysokości 100 zł. W odpowiedzi skarżąca pismem z 11 sierpnia 2019 r. wniosła zażalenie na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego wraz z kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 4 lutego 2020 r. oddalił wniesione zażalenie, a następnie postanowieniem z dnia 11 marca 2020 r. oddalił zażalenie skarżącej wywiedzione na postanowienie WSA z dnia 29 lipca 2019 r. w przedmiocie prawa pomocy (odrzucenie zażalenia). Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 25 maja 2020 r. skarżąca została wezwania do wykonania zarządzenia z 6 sierpnia 2019 r. wzywającego do uiszczenia wpisu, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Pismem z 4 lipca 2020 r. skarżąca wniosła ponownie zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego wraz z kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zarządzeniem z 21 września 2020 r. referendarz sądowy pozostawił kolejny wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie bez rozpoznania. Mając na uwadze powyższe, wobec niewykonania zarządzenia Przewodniczącego Wydziału i nieuiszczenia należnego wpisu, Sąd na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej p.p.s.a.) odrzucił skargę. Od powyższego postanowienia, pismem z dnia 9 listopada 2020 r. (data wpływu do sądu) skarżąca wniosła zażalenie, domagając się jego uchylenia oraz przyznania prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z treścią art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej p.p.s.a.) sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W razie stwierdzenia braków formalnych pisma, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania (odrzucenia skargi, skargi kasacyjnej, zażalenia, skargi o wznowienie postępowania) uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu terminu do uzupełnienia braków pisma, przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Jeśli zaś pismem tym jest skarga, skarga kasacyjna, zażalenie, skarga o wznowienie postępowania – podlega ona odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że strona może jedynie uniknąć obowiązku uiszczenia stosownej opłaty na gruncie postępowania o przyznanie jej prawa pomocy lub domagać się zwrotu poniesionych kosztów po zakończeniu postępowania jeżeli jej skarga/sprzeciw zostaną uwzględnione. Strona w niniejszym postępowaniu domagała się prawa pomocy jednak jej wniosek został pozostawiony bez rozpoznania. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem należy przypomnieć, że złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w wezwaniu do wykonania prawomocnego zarządzenia do uiszczenia wpisu, nie uchyla skutków tego prawomocnego rozstrzygnięcia, a tym samym nie przerywa biegu terminu do uiszczenia wpisu wskazanego przez sąd w wezwaniu do dokonania tej czynności oraz nie chroni strony przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania we wskazanym przez sąd terminie (por. postanowienie NSA z dnia 24 listopada 2022 r. sygn. akt III OZ 706/22). W niniejszej sprawie na skutek postanowienia NSA z dnia 4 lutego 2020 r. sygn. akt II OZ 78/20 oddalone zostało zażalenie skarżącej na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II WSA w Bydgoszczy z dnia 6 sierpnia 2019 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Oznacza to, że zarządzenie stało się prawomocne i Sąd I instancji winien wezwać stronę do jego wykonania pod rygorem odrzucenia skargi – co uczynił wezwaniem z dnia 25 maja 2020 r. Brak uiszczenia wpisu we wskazanym w wezwaniu terminie musiał zatem skutkować odrzuceniem skargi bez względu na kolejne wnioski strony w przedmiocie prawa pomocy. Mając powyższe okoliczności na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił wniesione zażalenie.