II OZ 239/20

Dnia 11 marca 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 29 lipca 2019 r., sygn. akt II SA/Bd 1332/18 o odrzuceniu zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 23 maja 2019 r. utrzymujące w mocy zarządzenie referendarza sądowego w sprawie ze skargi J. W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] września 2018 r., nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności wniesionego zażalenia postanawia: oddalić zażalenie.

Zarządzeniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 10 kwietnia 2019 r. pozostawiono wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Postanowieniem z dnia 23 maja 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy utrzymał w mocy powyższe zarządzenie. Skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie z dnia 23 maja 2019 r. Postanowieniem z dnia 29 lipca 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił ww. zażalenie, jako niedopuszczalne. W uzasadnieniu Sąd, powołując się na treść art. 197 § 1, 258 § 1 i 4 oraz art. 260 § 1 i 2, a także art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wskazał, że w obowiązującym stanie prawnym na postanowienie wydane po rozpoznaniu sprzeciwu od zarządzenia referendarza, zażalenie nie przysługuje. Zażalenie na postanowienie z dnia 29 lipca 2019 r. wniosła skarżąca. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 194 § 1 p.p.s.a. zażalenie do NSA przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, gdy ustawa wyraźnie przewiduje możliwość wniesienia zażalenia oraz na postanowienia wymienione w art. 194 § 1 pkt 1-10 p.p.s.a. Ustawodawca, w powołanej wyżej ustawie w brzmieniu nadanym nowelizacją, która weszła w życie w dniu 15 sierpnia 2015 r., nie przewidział środków odwoławczych od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, które zapadły po rozpoznaniu sprzeciwu od orzeczenia referendarskiego (art. 260 p.p.s.a.). Taka kolejność zapadłych orzeczeń przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi kończy merytoryczne rozpoznawanie wniosków w przedmiocie przyznania prawa pomocy. W takim przypadku wojewódzki sąd administracyjny działa jako instancja kontrolująca orzeczenie referendarza sądowego. Orzeczenia tych sądów stają się prawomocne z chwilą ich wydania i nie przysługują od nich żadne środki odwoławcze, w tym także zażalenie (art. 168 § 1 p.p.s.a.). Nie jest to bowiem przypadek, o którym stanowi art. 258 § 4 p.p.s.a. A zatem wniesione w niniejszej sprawie zażalenie na postanowienie Sądu I instancji utrzymujące w mocy zarządzenie referendarza sądowego o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania jest niedopuszczalne, na co zasadnie wskazał Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu z dnia 29 lipca 2019 r. W tym warunkach istniały podstawy do zastosowania art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., a tym samym odrzucenia przez Sąd I instancji zażalenia na postanowienie tegoż Sądu z dnia 23 maja 2019 r. Ponadto wskazania wymaga, że nie istnieje podstawa prawna, która uzasadniałaby rozpatrywanie przez Naczelny Sąd Administracyjny wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania postanowień Sądu I instancji (takie uprawnienie nie wynika z art. 196 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny nie jest też uprawniony do rozpatrywania wniosków o przyznanie prawa pomocy; zaś skarżąca może w każdym czasie złożyć ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy do właściwego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku art. 197 § 2 p.p.s.a. orzeczono jak w postanowieniu.