II OZ 768/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Bąkowski po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 22 stycznia 2025 r., sygn. akt II SA/Bd 982/24 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi A.W. na postanowienie Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia 4 października 2024 r., nr WINB.WOP.7722.46.2024.MW/EN w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 22 stycznia 2025 r., sygn. akt II SA/Bd 982/24, odrzucił skargę A.W. na postanowienie Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z 4 października 2024 r., nr WINB.WOP.7722.46.2024.MW/EN w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych. Postanowienie to zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Pismem z 28 października 2024 r. A.W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na wyżej powołane postanowienie. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 20 listopada 2024 r., Sąd wezwał skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni od doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi przez wskazanie numeru PESEL oraz nadesłanie odpisu skargi poświadczonego za zgodność z oryginałem. Ponadto skarżąca na podstawie odrębnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z tego samego dnia została zobowiązana do uiszczenia w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi wpisu sądowego w kwocie 100 zł, tj. w wysokości określonej w § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2021 r. poz. 535). Przesyłka sądowa zawierająca powyższe wezwanie, jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, nie została odebrana przez skarżącą mimo pozostawienia zawiadomienia w oddawczej skrzynce pocztowej i dwukrotnego awizowania. Tym samym korespondencja ta została doręczona skarżącej w trybie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznał, że skarga podlega odrzuceniu. Sąd podniósł, że korespondencja sądowa zawierająca zobowiązanie do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi oraz wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi została doręczona skarżącej 12 grudnia 2024 r. w trybie "zastępczym" na podstawie art. 73 p.p.s.a. Uregulowana w powołanym przepisie instytucja fikcji doręczenia sprowadza się do stwierdzenia, że strona odebrała przesyłkę, podczas gdy fizycznie do takiego odbioru nie doszło. Weryfikacja trybu doręczenia przeprowadzona na podstawie udokumentowanych na kopercie czynności operatora pocztowego nie budziła wątpliwości Sądu. W tej sytuacji siedmiodniowy termin do wykonania zobowiązania Sądu upłynął 19 grudnia 2024 r. (który to dzień nie był sobotą ani dniem wolnym od pracy). Sąd, opierając się na aktach sprawy, uznał że skarżąca w przypisanym terminie nie uiściła wpisu sądowego od skargi ani nie uzupełniła braków formalnych skargi. A.W. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, żądając uchylenia "zaskarżonego postępowania, a także przywrócenie terminu na podstawie art. 58 k.p.a. § 1". W uzasadnieniu żaląca podniosła, że nie miała wiedzy, w świetle której istnieje obowiązek podania nr PESEL. Nigdy wcześniej nie miała do czynienia z tego typu sprawami. Nadto wskazała, że korespondencja dotycząca uzupełnienia braków formalnych fizycznie nie została odebrana, zatem żaląca nie miała nadal wiedzy o powyższych brakach, które przyczynią się do odrzucenia skargi. Podniosła też, że korespondencja nie dotarła pod wskazany adres. Miejscowość, w której mieszka jest wsią, ale z uwagi na popularność jej imienia i nazwiska istnieje możliwość, że korespondencja trafiała w inne miejsce, co zdarzało się wcześniej wielokrotnie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Do zadań Sądu I instancji po wpłynięciu środka odwoławczego należy w pierwszej kolejności zbadanie z urzędu dopuszczalności skargi i ustalenie, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 p.p.s.a., w tym czy środek odwoławczy odpowiada wymogom formalnym, a także czy został uiszczony wpis. W razie potrzeby Sąd wzywa do usunięcia braków formalnych i uiszczenia wpisu. Jeśli zaś wskazane uchybienia nie zostaną w wyznaczonym terminie usunięte, albo z innych względów środek odwoławczy jest niedopuszczalny, czy też wniesiony po terminie, Sąd I instancji decyduje o jego odrzuceniu. W niniejszej sprawie wniesiona skarga została odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym, sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Takimi brakami formalnymi uzasadniającym odrzucenie skargi są m.in.: brak wypełnienia obowiązku wynikającego z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., polegającego na podaniu w pierwszym piśmie numeru PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, jak również brak wypełnienia obowiązku dołączenia odpisów pisma i odpisów załączników dla doręczenia ich stronom, o których mowa w art. 47 § 1 p.p.s.a., a także brak uiszczenia wpisu od skargi będącego opłatą sądową – zgodnie z art. 219 p.p.s.a., przy czym podstawą odrzucenia skargi w tym ostatnim przypadku jest art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a. Jak wynika z akt sprawy, żaląca została zasadnie wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału z 20 listopada 2024 r. Odnosząc się zaś do argumentacji zażalenia należy w pierwszej kolejności wskazać, że fikcja prawna doręczenia przewidziana w art. 73 p.p.s.a. jest skuteczna w tym znaczeniu, że pociąga za sobą wszelkie skutki doręczenia. Doręczenie jest oparte na domniemaniu, według którego zawiadomienie o złożeniu pisma w urzędzie pocztowym dotarło do rąk adresata. Oznacza to, że skuteczność doręczenia dokonanego w tym trybie zależy w szczególności od prawidłowego zawiadomienia adresata o pozostawieniu pisma, które może być odebrane. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, gdzie doręczyciel umieścił zawiadomienie o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej na okres wskazany w art. 73 § 1 p.p.s.a. Na przesyłce zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych naniesiono adnotację: "zwrot – nie podjęto w terminie", jak również wskazano, że pierwsze awizo nastąpiło 28 listopada 2024 r., zaś drugie 6 grudnia 2024 r., natomiast zwrot przesyłki nastąpił 13 grudnia 2024 r. W miejscu określającym na druku wskazanie informacji o umieszczeniu zawiadomienia o przesyłce zaznaczono wyraźnie: "w oddawczej skrzynce pocztowej", a więc w miejscu określonym w art. 73 § 2 p.p.s.a. Jeżeli z adnotacji czynionych przez doręczyciela na kopercie zawierającej przesyłkę jednoznacznie wynika, że nie odebrano przesyłki mimo prawidłowego jej awizowania, nie mogą powstać wątpliwości co do prawidłowości doręczenia zastępczego (zob. wyrok NSA z 17.11.2017 r., I GSK 1944/15). Żaląca, kwestionując doręczenie we wskazanym w zwrotnym potwierdzeniu odbioru dniu, przedstawiła jedynie własne twierdzenie w sprawie wadliwości doręczenia przesyłki, przy jednoczesnym braku potwierdzenia przeprowadzenia postępowania reklamacyjnego, tym samym pozbawiając możliwości uznania jej argumentacji za zasadną. Wobec braku wykazania przeprowadzenia stosownej procedury i wyjaśnień u operatora pocztowego, żalący nie może wiarygodnie powoływać się na doręczenie przesyłki w innym dniu, gdyż jego twierdzenia w tym zakresie w okolicznościach faktycznych sprawy są gołosłowne (por. wyrok NSA z 6.11.2015 r., II FSK 2398/15). Dokument urzędowy, jakim jest zwrotne potwierdzenie wraz z adnotacjami urzędowymi zamieszczonymi na przesyłce, jeżeli został sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Korzysta więc z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone, zaś jednym ze sposób obalenia tego domniemania jest skuteczne przeprowadzenie postępowania reklamacyjnego (por. wyrok NSA z 28.01.2015 r., I FSK 1029/14, oraz postanowienia NSA: z 27.09.2012 r., II OZ 811/12, i z 17.11.2015 r., II FZ 857/15). Z tych też względów przytoczoną w zażaleniu argumentację dotyczącą wadliwości doręczenia przesyłki skarżącej należało uznać za niezasadną. Z kolei zawarty w zażaleniu wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych nie podlega rozpatrzeniu w ramach postępowania zażaleniowego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.