II OZ 752/25

Dnia 28 maja 2025 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2025 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Ł.M. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 listopada 2024 r., sygn. akt II SA/Łd 882/24 o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 4 września 2024 r. nr 150/2024 w przedmiocie wstrzymania budowy obiektu kontenerowego postanawia: uchylić zaskarżone zarządzenie.

Ł.M. (skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (dalej: WSA) w Łodzi skargę na postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi (ŁWINB) z 4 września 2024 r. nr 150/2024 w przedmiocie wstrzymania budowy obiektu kontenerowego. Zarządzeniem z 28 listopada 2024 r., sygn. akt II SA/Łd 882/24, Przewodniczący Wydziału II WSA w Łodzi wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na ww. postanowienie. Stosownie do treści § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2021, poz. 535, rozp. RM 2003), wysokość wpisu ustalono na kwotę 100 zł. Powyższe zarządzenie stało się przedmiotem zażalenia skarżącego, w którym wniósł o jego zmianę poprzez odstąpienie od wezwania do uiszczenia wpisu sądowego w całości lub o jego uchylenie w całości. W uzasadnieniu wniesionego środka zaskarżenia skarżący podaje, że w sprawie objętej skargą nie powinien być pobierany wpis sądowy, nadto złożył wniosek o przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych – wpisu sądowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 214 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024, poz. 935 ze zm., Ppsa) jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie. Stosownie zaś do art. 220 § 1 Ppsa Sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie została uiszczona należna opłata. W takim przypadku przewodniczący wydziału obowiązany jest wezwać wnoszącego pismo do uiszczenia opłaty w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Jak stanowi art. 230 § 1 i 2 Ppsa od skargi pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Wysokość oraz szczegółowe zasady pobierania wpisu określone zostały w rozp. RM 2003. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie ŁWINB wydane w przedmiocie wstrzymania budowy obiektu budowlanego, w/w postanowienie jest zatem rozstrzygnięciem z zakresu budownictwa i architektury. Zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 1 rozp. RM 2003 wpis sądowy od skargi z zakresu budownictwa i architektury wynosi 500 zł. W zarządzeniu, w którym wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi, błędnie wskazano zatem na przepis § 2 ust. 1 pkt 6 powołanego rozporządzenia jako podstawę żądania należnego wpisu. Powołany wyżej przepis cyt. rozporządzenia dotyczy skarg na bezczynność organów administracji publicznej. Wysokość wpisu od skargi w niniejszej sprawie winna być określona na podstawie § 2 ust. 3 pkt 1 rozp. RM 2003 i wynieść 500 zł (zamiast 100 zł). Skarżący został nieprawidłowo wezwany do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł, co uzasadniało konieczność uchylenia zaskarżonego zarządzenia. Ponadto, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w sprawie nie zachodzi wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania – ani na mocy ustawy (art. 239 i następne Ppsa), ani postanowienia sądu w przedmiocie przyznania prawa pomocy. Wskazać należy w tym miejscu, że zarządzeniem z 3 marca 2025 r. II SPP/Łd 5/25 Referendarz sądowy w WSA w Łodzi pozostawił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych bez rozpoznania. Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 oraz art. 198 Ppsa, orzekł jak w sentencji.