II OZ 76/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Miron po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 grudnia 2023 r. sygn. akt II SA/Gl 1579/23 odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi A. K. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 31 maja 2023 r. nr. WINB-WOA.7722.289.2022.TA w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 4 grudnia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił A. K. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 31 maja 2023 r. w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że zaskarżonym postanowieniem Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru| Budowlanego w Tarnowskich Górach z dnia 4 listopada 2022 r. nakazujące A. K. (dalej: skarżący) jako inwestorowi wstrzymanie rozbudowy budowy domu jednorodzinnego w zabudowie szeregowej w T. przy ul. [...], na działce nr [...] o pomieszczenie wiatrołapu na istniejącym tarasie oraz w granicy z działką budowlaną nr [...], prowadzonej bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę. Powyższe postanowienie zostało doręczone skarżącemu w dniu 6 czerwca 2023 r. i zawierało prawidłowe pouczenie o terminie i sposobie wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Tym samym termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego upływał bezskutecznie w dniu 6 lipca 2023 r., który nie był dniem wolnym od pracy. Pismem z dnia 8 września 2023 r. w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 4 września 2023 r. w sprawie poinformowano skarżącego, że Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nadesłał do Sądu pismo skarżącego z dnia 17 lipca 2023 r., zatytułowane "Uwagi do postanowienia ŚWINB z dn. 31 maja 2023 r.", w którym skarżący zawarł polemikę z treścią postanowienia Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 31 maja 2023 r., które zostało potraktowane jako skarga sądowa na w/w postanowienie. W związku z powyższym wezwano skarżącego do wyjaśnienia w terminie 7 dni, czy jego pismo z dnia 17 lipca 2023 r. stanowi skargę sądową na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 31 maja 2023 r., pod rygorem uznania, że pismo to nie stanowi skargi. Ponadto wezwano skarżącego do wyjaśnienia w terminie 7 dni, czy, o ile pismo skarżącego z dnia 17 lipca 2023 r. stanowi skargę sądową, to zawarte w nim sformułowanie, że skarżący oczekuje: "ustalenia nowego terminu odwołania do sądu administracyjnego" stanowi wniosek o przywrócenie terminu od wniesienia tej skargi pod rygorem uznania, że skarżący takiego wniosku nie składa. Pismem z dnia 18 września 2023 r. skarżący sprecyzował, że jego pismo z 17 lipca 2023 r. stanowi skargę na postanowienie oraz wskazał, że wnosi o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Pismem z dnia 3 listopada 2023 r. w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 24 października 2023 r. wezwano skarżącego do wskazania daty, w której ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi (art. 88 p.p.s.a.) oraz do uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy skarżącego w uchybieniu terminu do wniesienia skargi - w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przywrócenia terminu. Pismem z dnia 14 listopada 2023 r. w odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wskazał, że termin do wniesienia skargi na zaskarżone postanowienie upłynął 5 lipca 2023 r. Zaznaczył, że nie mógł przygotować odpowiedniego dokumentu, gdyż nie miał dostępu do akt sprawy od listopada 2022 r. W powyższym piśmie ponadto przedstawił swoje stanowisko wobec treści zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że skarżący przyznał w piśmie z dnia 14 listopada 2023r., że termin do wniesienia skargi upłynął 5 lipca 2023 r., co zdaniem Sądu, świadczy o wiedzy skarżącego o treści zaskarżonego postanowienia organu oraz trzydziestodniowym terminie do wniesienia skargi na powyższe postanowienie. Zdaniem skarżącego, okolicznością uzasadniającą przywrócenie terminu do wniesienia skargi jest natomiast to, że znając termin do wniesienia skargi nie mógł jej przygotować ponieważ nie miał dostępu do akt sprawy od listopada 2022r. W ocenie Sądu pierwszej instancji, aby napisać i wnieść skargę nie był niezbędny dostęp do akt sprawy przez skarżącego, którą mógł sporządzić na podstawie zaskarżonego postanowienia doręczonego w dniu 6 czerwca 2023 r., a następnie wnieść do Sądu w terminie 30 dni od jego odbioru. W związku z powyższym, na podstawie art. 88 p.p.s.a. Sąd odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący wskazując, że po otrzymaniu postanowienia na początku czerwca 2023 r. mając chorą nogę i konieczność zabiegu endoprotezy w lewym stawie biodrowym nie był w stanie odwołać się w terminie do WSA. Skarżący podniósł, że mając dostęp do akt sprawy byłoby mu łatwej przygotować odwołanie do WSA. Nadto przedstawił swoje stanowisko wobec treści zaskarżonego postanowienia. Wobec powyższego zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek przywróci termin. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia, uprawdopodobniając równocześnie okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu (art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a.). Z powyższego unormowania wynika, że brak winy w uchybieniu terminu stanowi konieczną i podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy zostanie uprawdopodobniony brak winy. Przy ocenie, czy uchybienie terminu było zawinione, należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Skoro art. 86 § 2 p.p.s.a. stanowi, że we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu, to należy uznać, że jakikolwiek stopień zawinienia strony w uchybieniu terminu (nawet lekkie niedbalstwo) powoduje niedopuszczalność jego przywrócenia. Przywrócenie terminu może więc mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu jest dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony, okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy Sąd Wojewódzki zasadnie uznał, że skarżący składając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. Z przedstawionych przez skarżącego okoliczności wynika, że leczy się z uwagi na dolegliwości związane z układem ruchu. Skarżący podał, że ma wstawioną endoprotezę w prawym stawie biodrowym, "chorą nogę i konieczność zabiegu endoprotezy w lewym stawie biodrowym". Z powyższego wynika, że choroba skarżącego ma charakter przewlekły wymagający stałego systematycznego leczenia. Nadto skarżący nie załączył żadnej dokumentacji medycznej potwierdzającej stan zdrowia, na który się powołuje. Zatem wskazana okoliczność nie mogła zostać uznane za nagłą przeszkodę uniemożliwiającą skarżącemu wniesienie skargi. Wobec powyższego należało przychylić się do oceny Sądu pierwszej instancji, że we wniosku nie uprawdopodobniono w jaki sposób stan zdrowia skarżącego uniemożliwiał mu złożenie skargi w terminie. Zdaniem Sądu, świadomość złego stanu zdrowia i związanych z tym ograniczeń nakazywała osobie należycie dbającej o własne sprawy i interesy, odpowiednio zorganizować kwestię dostępu do akt sprawy (o ile taka konieczność istniała) skoro skarżący twierdzi, iż konsekwencją jego braku było niezłożenie skargi w terminie. Podsumowując, słusznie Sąd Wojewódzki uznał, że w przedmiotowej sprawie przywrócenie terminu nie było dopuszczalne bowiem skarżący nie dołożył należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw, co udaremniło dokonanie czynności w terminie. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 z związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.