II OZ 76/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: sędzia NSA Zofia Flasińska po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia [...] w R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 grudnia 2017 r., sygn. akt: IV SA/Po 793/16 o utrzymaniu w mocy postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 września 2017 r. w sprawie ze skargi Stowarzyszenia "[...]" w R. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia: odrzucić zażalenie.

Stowarzyszenie "[...]" w R. wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na postanowienie Wojewody [..] z dnia [...] czerwca 2016 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołań tego Stowarzyszenia oraz Stowarzyszenia [...] oraz Stowarzyszenia "[...]" od decyzji Starosty Ś. z dnia [...] kwietnia 2016 r. w przedmiocie pozwolenia na budowę turbin wiatrowych. Postanowieniem z dnia 9 maja 2017 r. Sąd odrzucił skargę Stowarzyszenia "[...]". Zażalenie na to postanowienie wniosło m.in. Stowarzyszenie [...] w R., domagając się zwolnienia od kosztów sądowych od niniejszego zażalenia i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 19 września 2017 r. odmówił przyznania prawa pomocy. Po rozpoznaniu sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu – zaskarżonym postanowieniem - utrzymał je w mocy. Sąd wskazał, że stosownie do treści art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - zwanej dalej: "p.p.s.a." rozpatrując sprzeciw od postanowienia referendarza w przedmiocie prawa pomocy, sąd zgodnie z art. 260 § 1 p.p.s.a. wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (§ 2 w/w przepisu). Sąd podzielił stanowisko referendarza sądowego, że w przedmiotowej sprawie Stowarzyszenie nie wykazało, aby podjęło jakiekolwiek czynności zmierzające do wyegzekwowania ustalonej wysokości składek od wszystkich członków, jak to przewiduje Statut Stowarzyszenia, w taki sposób, aby uzyskać środki na opłacenie kosztów postępowania chociażby w części. Referendarz sądowy słusznie przyjął, że Stowarzyszenie ma możliwości, by zgromadzić niezbędne środki na opłacenie kosztów niniejszego postępowania. Stowarzyszenie, nawet o niewielkiej liczbie członków i o niskich dochodach, musi liczyć się z trudną sytuacją w prowadzeniu działalności, dla której zostało utworzone i podjąć odpowiednie kroki w kierunku uzyskania środków także na ten cel. Zażalenie na to postanowienie w dniu 3 stycznia 2018 r. wniosło Stowarzyszenie [...] w R. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne. Na skutek wejścia w życie od dnia 15 sierpnia 2015 r. ustawy z 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658) na postanowienie sądu I instancji wydane na skutek wniesionego sprzeciwu od rozstrzygnięcia referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy nie przysługuje żaden środek zaskarżenia. Stanowi o tym wprost art. 260 § 2 in fine p.p.s.a., z którego wynika, że wojewódzki sąd administracyjny orzeka w takiej sytuacji jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Sformułowanie, że sąd orzeka jako "sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu" oznacza, że po pierwsze, postępowanie w tej sprawie jest dwuinstancyjne, po drugie, że na postanowienia wydane w tej sytuacji przez wojewódzki sąd administracyjny nie przysługuje zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Nie przysługuje bowiem żaden środek zaskarżenia od postanowień wydanych przez sąd drugiej instancji. Ponadto w art. 194 § 1 p.p.s.a., w którym wskazuje się postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, na które przysługuje zażalenie, nie wymieniono postanowień wydawanych przez ten sąd w wyniku rozpoznania sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego. Także żaden przepis szczególny nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na tego rodzaju postanowienia. Zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 grudnia 2017 r., wydane na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a., jest więc niedopuszczalne i podlega odrzuceniu. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 180 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.