II OZ 720/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosław Gdesz po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K.P. i R.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 sierpnia 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 41/24 o umorzeniu postępowania zażaleniowego w sprawie ze skargi K.P. i D.K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 listopada 2023 r. nr 1930/2023 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: 1. oddalić zażalenie K.P., 2. odrzucić zażalenie R.P.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 6 sierpnia 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 41/24 umorzył postępowanie wywołane zażaleniem K.P. (dalej: Skarżąca) na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z 20 listopada 2024 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że rozpoznanie zażalenia Skarżącej na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi stało się bezprzedmiotowe, bowiem Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 25 czerwca 2025 r. sygn. akt II OZ 1027/25 oddalił zażalenie Skarżącej na postanowienie Sądu Wojewódzkiego z 10 kwietnia 2025 r. odrzucające jej skargę na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 14 listopada 2023 r. nr 1930/2023 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Wobec uprawomocnienia się orzeczenia Sądu I instancji z dniem 25 czerwca 2025 r. zaistniała przesłanka z art. 195 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: Ppsa), obligująca Sąd do umorzenia postępowania zażaleniowego. Zażalenie na to postanowienie wniosła K. P. i R. P.. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie Skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 195 § 3 Ppsa, jeżeli postępowanie zażaleniowe stało się bezprzedmiotowe przed przedstawieniem zażalenia wraz z aktami sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, wojewódzki sąd administracyjny na posiedzeniu niejawnym umarza to postępowanie. Postępowanie zażaleniowe służy rozpoznaniu środka odwoławczego wniesionego przez stronę w celu przeprowadzenia kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia wydanego przez sąd pierwszej instancji. Bezprzedmiotowość postępowania zażaleniowego, o której mowa w art. 195 § 3 Ppsa, zachodzi natomiast wówczas, gdy odpadnie przedmiot kontroli instancyjnej, a tym samym dalsze prowadzenie tego postępowania staje się pozbawione celu procesowego. Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. Postanowienie Sądu Wojewódzkiego o odrzuceniu skargi uprawomocniło się w dniu 25 czerwca 2025 r., co skutkuje definitywnym zakończeniem postępowania sądowoadministracyjnego wszczętego skargą na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 listopada 2023 r. Z chwilą uprawomocnienia się tego orzeczenia ustał przedmiot wszystkich postępowań incydentalnych pozostających z nim w funkcjonalnym związku. W konsekwencji bezprzedmiotowe stało się również postępowanie wywołane zażaleniem Skarżącej na zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu sądowego. Rozpoznanie tego zażalenia nie mogłoby bowiem wywołać żadnych skutków procesowych dla prawomocnie zakończonego postępowania głównego. Prowadziłoby jedynie do oceny zasadności obowiązku uiszczenia wpisu od skargi, która została już prawomocnie odrzucona. W tych okolicznościach należało uznać, że postępowanie zażaleniowe stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 195 § 3 Ppsa, co uzasadniało jego umorzenie, o czym prawidłowo orzekł Sąd I instancji. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 Ppsa postanowił, jak w punkcie 1 sentencji. Zażalenie wniesione zaś przez R.P. podlegało odrzuceniu jako niedopuszczalne, bowiem nie posiadał on przymiotu strony niniejszego postępowania, tym samym nie miał prawnej możliwości zaskarżenia ww. postanowienia. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 197 § 2 w zw. z art. 178 Ppsa, orzekł jak w punkcie 2 sentencji.