II OZ 62/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Bąkowski po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia C. sp. z o.o. z siedzibą w C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 19 lipca 2023 r., sygn. akt II SA/Bd 1222/22 o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi C. sp. z o.o. z siedzibą w C. na postanowienie Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia 6 września 2022 r., nr WINB-WOP.7722.51.2022.MK w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 19 lipca 2023 r., sygn. akt II SA/Bd 1222/22, odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi C. sp. z o.o. z siedzibą w C. na postanowienie Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia 6 września 2022 r., nr WINB-WOP.7722.51.2022.MK w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych. Postanowienie to zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 20 grudnia 2022 r. wezwano skarżącą do uzupełnienia braków formalnych skargi przez nadesłanie dodatkowego odpisu skargi oraz złożenie dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi zostało doręczone skarżącej 4 stycznia 2023 r. Pismem z 12 stycznia 2023 r. (nadanym 17 stycznia 2023 r.) skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi podnosząc, że z inicjatywny pani G.P. wobec spółki zostało wszczętych około 12 postępowań, które znacznie utrudniają pracę spółki oraz wymagają dużych nakładów pracy administracyjnej. W.S. będący prezesem spółki i działający jako jej przedstawiciel podkreślił, że natłok spraw związanych z prowadzeniem spółki oraz trudności wynikające z wszczętych postępowań wobec spółki odbiły się negatywnie na jego zdrowiu. Z tego też względu dopiero 12 stycznia 2023 r. zapoznał się z treścią pisma. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznał, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd stwierdził, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie oraz że doszło do uzupełnienia braku formalnego skargi. W ocenie Sądu, okoliczności podnoszone przez wiceprezesa spółki we wniosku o przywrócenie terminu (natłok spraw związanych z prowadzeniem spółki, trudności wynikające z wszczętych postępowań wobec spółki oraz problemy zdrowotne) oraz załączone do wniosku dokumenty (zaświadczenie lekarskie z 14 marca 2023 r., wyciąg z listy nieobecności pracowników), nie mogą być uznane za przesłanki przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej. Ponadto Sąd wskazał, że skarżąca nie wykazała we wniosku braku winy w uchybieniu terminu. Sąd podniósł, że skarżąca wiedząc o chorobie pracownika odpowiedzialnego za sprawę – dbając należycie o swoje interesy powinna wyznaczyć osobę zastępującą chorego pracownika. Skarżąca zatrudniając pracowników powinna się liczyć z ich nieobecnościami. Wyjaśnił też, że na równi z zawinieniem strony traktuje się zawinienie osób, którym zleciła ona prowadzenie swoich spraw, w tym zatrudnionych pracowników. Zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył C. sp. z o.o. z siedzibą w C., wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia przez przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi na postanowienie Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia 6 września 2022 r., nr WINB-WOP.7722.51.2022.MK w przedmiocie wstrzymania robot budowlanych. Postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: 1. art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r. poz. 259 z późn., dalej: "p.p.s.a."); 2. art. 87 § 3 p.p.s.a. Skarżący wyjaśnił, że we wniosku z 12 stycznia 2023 r. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi wskazano między innymi, iż niezachowanie terminu spowodowane było pogorszeniem stanu zdrowia i natłokiem spraw, którymi zajmuje się w spółce. Przypomniał, że w piśmie tym wskazano również, iż z racji pełnionej funkcji Wiceprezesa, to na nim spoczywa praktycznie całość spraw związanych z zarządzaniem spółką. Z powyższych względów dopiero 12 stycznia 2023 r. zapoznano się z treścią pisma. Skarżący podniósł, że nie sposób zgodzić się z decyzją Sądu, ponieważ w sprawie przywrócenia terminu wystarczające jest jedynie uprawdopodobnienie, a nie udowodnienie okoliczności. Zwrócił też uwagę na to, że we wniosku o przywrócenie terminu wskazał na pogorszenie stanu zdrowia, a nie trwające leczenie, zaznaczając przy tym, że stan chorobowy pojawia się przed rozpoczęciem leczenia. Natomiast rodzaj schorzenia wskazuje, że nie pojawiło się ono z dnia na dzień, zaś stan chorobowy istniał na dzień upływu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Natomiast stosownie do art. 88 p.p.s.a., spóźniony wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuca. Z brzmienia powołanych przepisów wynika, że Sąd w pierwszej kolejności bada, czy wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony z zachowaniem terminu. Dopiero w razie uznania, że termin ten został zachowany, badaniu podlegają przesłanki uprawdopodobniające brak winy w uchybieniu terminu do dokonania danej czynności procesowej. W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji sprostał powyższemu. Kwestią kluczową w niniejszej sprawie jest prawidłowość bądź nieprawidłowość oceny dokonanej przez Sąd I instancji, z której wynika, że skarżący nie uprawdopodobnił, iż nieuzupełnienie braków formalnych skargi w terminie nastąpiło bez jego winy. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia (postanowienie NSA z 18.08.2000 r., III SA 1716/99, LEX nr 45409). Ponadto, przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminu, należy brać pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez nią działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (postanowienie Sądu Najwyższego z 6.10.1998 r., II CKN 8/98, LEX nr 50679). Z przedstawionych we wniosku oraz zażaleniu okoliczności nie wynika by skarżący skutecznie uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminowi. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że nie każdy stan choroby może stanowić usprawiedliwienie w przypadku uchybienia terminu przewidzianego na dokonanie czynności procesowej. Przyczyną uzasadniającą przywrócenie terminu będzie choroba nagła oraz uniemożliwiająca dokonania czynności procesowej osobiście przez stronę lub zlecenie dokonania jej innej osobie (por. wyrok NSA z 23.04.2020 r., II OSK 761/19, LEX nr 3030621; tak też m.in. w wyrokach NSA z 31.01.2012 r., II OSK 2175/10, LEX nr 1138097 oraz z 4.10.2022 r., II OSK 1607/21, LEX nr 3439963). Należy zgodzić się z Sądem I instancji, iż przedłożone zaświadczenie pozostaje bez wpływu na wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi albowiem obejmuje ono okres po upływie terminu. Natomiast powołany stan chorobowy pojawiający się przed rozpoczęciem leczenia, również nie spełnia powyższych przesłanek. Zły stan zdrowia nie przesadza jeszcze o braku winy w uchybieniu terminu, wobec czego mając na uwadze całokształt okoliczności związanych ze stanem zdrowia skarżącego, nie można uznać, iż dołożył on należytej staranności dla zachowania terminu (tak: postanowienie NSA z 2.10.2007 r., II OZ 872/07; postanowienie SN z 29.01.2002 r., II UZ 90/01, publ. OSNP 2003/24/604). Przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej nie jest zasadne, gdy strona zawiniła uchybienie terminu, choćby w postaci lekkiego niedbalstwa, nadto przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od osoby dbającej należycie o swoje interesy. Stąd nie mogła również odnieść skutku powoływana okoliczność natłoku wielu spraw, gdyż okoliczności tej, tak jak nieuwagi lub zaniedbania, nie można utożsamiać z brakiem winy (por. postanowienie NSA z 28.05.2004 r., FZ 93/04, niepubl.). W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.