II OZ 613/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stankowski po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Wspólnoty Mieszkaniowej N. w M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lutego 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 2926/24 o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej N. w M. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 września 2024 r. znak: DOZ-OAiK.650.422.2024.PG w przedmiocie uzgodnienia rozbiórki budynku postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 27 lutego 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 2926/24, odmówił Wspólnocie Mieszkaniowej N. w M. przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 września 2024 r. znak: DOZ-OAiK.650.422.2024.PG w przedmiocie uzgodnienia rozbiórki budynku. Wcześniej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 22 stycznia 2025 r. odrzucił skargę Wspólnoty Mieszkaniowej N. w M. Sąd wskazał, że skarżąca została wezwana do złożenia oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej – w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Podkreślono, że skarżąca otrzymała wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi w dniu 20 grudnia 2024 r., natomiast przesyłka zwierająca żądane dokumenty została nadana w placówce pocztowej dopiero 31 grudnia 2024 r., zatem już po upływie wyznaczonego, siedmiodniowego terminu. Skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. W uzasadnieniu wniosku reprezentujący skarżącą J.S. wskazał, że nie miał faktycznej możliwości terminowego wykonania obowiązku wynikającego z wezwania, ponieważ na skutek szeregu nieprawidłowości w obiegu dokumentów wezwanie do uzupełnienia braków otrzymał dopiero 7 lutego 2025 r. Wyjaśnił, że przesyłka zawierająca wezwanie doręczona została 20 grudnia 2024 r. administratorowi Wspólnoty – Zakładowi Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w M. Następnie Prezes zadekretował pismo do Działu Rozliczeń Usług Mieszkaniowych, z kolei Kierownik działu, nie powiadamiając J.S. skierowała wezwanie do pracownika tego działu. Zatem wewnętrzne procedowanie w ZGKiM w M. spowodowało, że skarżąca została pozbawiona możliwości terminowego wykonania wezwania. W zaskarżonym postanowieniu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że wniosek o przywrócenie terminu nie zasługiwał na uwzględnienie. Sąd wskazał, że wezwanie do uzupełnienia braków zostało prawidłowo zaadresowane, a uchybienie terminu świadczy o zaniedbaniu Wspólnoty wynikającym z nieprawidłowej organizacji wewnętrznej, w tym obiegu dokumentów. Kierując się powyższym Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżąca nie wykazała skutecznie, że do uchybienia terminu doszło w sposób przez nią niezawiniony i w konsekwencji na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a." nie uwzględnił wniosku skarżącej. Skarżąca złożyła zażalenie na powyższe postanowienie. Wskazała, że wezwanie do uzupełnienia braków zostało błędnie doręczone do Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w M., zamiast bezpośrednio do reprezentującego skarżącą J.S. Ponadto w wyniku wadliwego obiegu dokumentów wewnątrz tej instytucji skarżąca nie miała możliwości skutecznego usunięcia braków formalnych skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie zaś z art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu uprawdopodobniając jednocześnie okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Oceniając okoliczności mające uprawdopodobnić brak winy w naruszeniu terminu sąd powinien uwzględnić wszystkie okoliczności konkretnej sprawy oraz brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Instytucja przywrócenia terminu jest bowiem stosowana tylko w sytuacjach wyjątkowych, gdy uchybienie terminu nastąpiło w wyniku przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu nie jest zatem możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Jako okoliczność uniemożliwiającą uzupełnienie braku formalnego skargi w terminie wskazano nieprawidłowe doręczenie wezwania do ZGKiM w M. zamiast do reprezentującego Wspólnotę – J.S. Jak wynika z akt sprawy w skardze wskazano adres do korespondencji: Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w M. sp. z o.o. Przesyłka doręczona została zgodnie ze wskazanym adresem do ZGKiM i wydana osobie upoważnionej – inspektorowi ds. administracyjnych M.K. Jak podkreśla się w literaturze (por. np. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2004, str. 328-329) oraz orzecznictwie (por. np. wyroki NSA: z dnia 14 stycznia 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 794/99; Lex nr 40381; z dnia 2 lutego 2000 r., sygn. akt SA/Sz 2125/98; Lex nr 39797; z dnia 19 września 2000 r., sygn. akt I SA 1072/00; Lex nr 55307) o braku winy można mówić tylko w przypadku, gdy dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, tj. gdy strona nie mogła tej przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a przy tym powstała ona w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej. Jak wskazano powyżej wezwanie zostało skutecznie wysłane na podany w skardze adres do korespondencji zaś odbioru pisma dokonała osoba, która, jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, była upoważniona do odbioru korespondencji w ZGKiM w M. Wobec powyższego doręczenie było prawidłowe, a uchybienie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi zawinione przez stronę. Jak bowiem słusznie wskazał Sąd Wojewódzki uchybienie terminu wynikało z zaniedbania Wspólnoty i braku należytej staranności w obiegu dokumentów i prowadzeniu przedmiotowej sprawy. W zaskarżonym postanowieniu Sądu pierwszej instancji zasadnie zatem uznano oraz wyczerpująco uzasadniono, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Zaskarżone postanowienie nie narusza więc wskazanych w zażaleniu przepisów obowiązującego prawa. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.