II OZ 605/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 kwietnia 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 2866/12 odmawiające zmiany postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 marca 2013 r., którym odmówiono R.Z. przyznania prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu sądowego od skargi i odmawiające R.Z. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w pozostałym zakresie w sprawie ze skargi R. Z. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia oddalić zażalenie

Postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 2866/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 165 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. odmówił zmiany postanowienia referendarza sądowego WSA w Warszawie z dnia 22 marca 2013 r., którym odmówiono R. Z. przyznania prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu sądowego od skargi (pkt 1 postanowienia) i odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w pozostałym zakresie (pkt 2) w sprawie ze skargi R. Z. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w dniu 5 września 2013 r. wpłynął do WSA w Warszawie formularz wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy, w którym wniósł on o zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 22 marca 2013 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił R. Z. przyznania prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi. Pismem z dnia 30 grudnia 2013 r. skarżący wniósł ponownie o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd stwierdził, że wniosek skarżącego z dnia 30 grudnia 2013 r. należało potraktować jako wniosek o zmianę postanowienia z dnia 5 grudnia 2013 r. w odmawiającego przyznania prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w pozostałym zakresie. Sąd uznał, że we wniosku skarżący nie wykazał, że jego sytuacja materialna zmieniła się na niekorzyść w stosunku do wskazanej w poprzednim wniosku o przyznanie prawa pomocy. Sąd wskazał, że skarżący pismem z dnia 21 lutego 2014 r., doręczonym 10 marca 2014 r., został wezwany do uzupełnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez m. in. wskazanie wysokości miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem rodziny i domu w terminie 14 dni. Skarżący nie wykonał tego wezwania. Sąd stwierdził, że brak informacji co wydatków skarżącego, wobec oświadczonego przez niego dochodu miesięcznego brutto uzyskiwanego przez niego i małżonkę w wysokości 3000 zł, brak uniemożliwia uznanie, iż skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi przesłankę przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej. W zażaleniu na powyższe postanowienie R.Z. podał, że w ponowionym wniosku o przyznanie prawa pomocy przedstawił swoją sytuację materialną i życiową w sposób pełny i dokładny i że powinno zostać mu przyznane prawo pomocy we wnioskowanym zakresie. Zdaniem skarżącego Sąd uznając, że skarżący nie wykazał, że nie dysponuje odpowiednimi środkami do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, naruszył dyspozycję art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z art. 165 p.p.s.a., postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Jak wynika z art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Jeżeli po uprawomocnieniu się postanowienia odmawiającego zwolnienia od kosztów sądowych złożono ponowny wniosek w tym samym przedmiocie, podlega on merytorycznemu rozpoznaniu. Wniosek należy uwzględnić, jeśli w wyniku zmiany okoliczności doszło do spełnienia przesłanek potrzebnych do przyznania prawa pomocy. Badając przesłanki zastosowania w okolicznościach danej sprawy art. 165 p.p.s.a. sąd jest zobowiązany do porównania wniosku złożonego pierwotnie i argumentacji przywoływanej przez wnioskodawcę w toku pierwotnego postępowania o przyznanie prawa pomocy z powtórnym wnioskiem w tym zakresie. Stwierdzone różnice w powoływanych przez wnioskodawcę okolicznościach mogą zostać uznane za nieistotne. Jednakże, jeśli analiza powtórnie złożonego wniosku nie pozwala na jednoznaczne konkluzje w tym zakresie (na przykład, jeśli podane przez wnioskodawcę dane są niewystarczająco precyzyjne dla oceny ich znaczenia w kontekście możliwości zastosowania art. 165 p.p.s.a.) sąd powinien skorzystać z regulacji przewidzianej w art. 255 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasadnie przyjął, że z drugiego wniosku R. Z. o przyznanie prawa pomocy (pismo z 30 grudnia 2013 r.) nie wynika, aby doszło do zmiany okoliczności sprawy, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Wręcz przeciwnie, z oświadczenia skarżącego wynika, że dochody jego gospodarstwa wzrosły o 200 zł brutto w stosunku do stanu wskazywanego w poprzednim wniosku PPF, który wpłynął do WSA w Warszawie w dniu 5 września 2013 r. Ponadto, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skorzystał z dyspozycji normy wynikającej z art. 255 p.p.s.a. Skarżący jednak nie wykonał tego wezwania Sądu (pismo – wezwanie z dnia 21 lutego 2014 r.), przez co sąd nie posiadał jakichkolwiek informacji odnośnie wydatków ponoszonych przez skarżącego. Zasadnie zatem w takiej sytuacji Sąd I instancji - wobec deklarowanego przez skarżącego dochodu miesięcznego brutto uzyskiwanego przez niego i pozostającą we wspólnym gospodarstwie małżonkę w wysokości 3000 zł - uznał brak informacji odnośnie wydatków za wykluczający stwierdzenie, iż skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wbrew wywodom zawartym w zażaleniu ze zwrotnego poświadczenia odbioru przesyłki znajdującego się na karcie 135 akt wynika, że skarżący osobiście dnia 10 marca 2014 r. odebrał powyższe wezwanie, zatem zbędna jest wnioskowana reklamacja tej przesyłki. Wobec powyższego zaskarżone postanowienie Sądu z dnia 8 kwietnia 2014 r. uznać należy za zgodne z prawem. W takim stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił oddalić zażalenie.