II OZ 579/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 12 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 sierpnia 2023 r. sygn. akt VII SA/Wa 1802/23 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia i postanowienia organu pierwszej instancji w sprawie ze skargi C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 maja 2023 r. nr 854/23 w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych postanawia: oddalić zażalenie

Postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2023 r. sygn. akt VII SA/Wa 1802/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania postanowienia Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 maja 2023 r. oraz poprzedzającego go postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z dnia 28 lutego 2023 r. w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że rozstrzygnięcie, wydane na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm.; dalej "p.b."), nie kończy sprawy i jej nie załatwia. Innymi słowy, jego wstrzymanie nie jest możliwe na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., ponieważ dopiero wydanie takiego postanowienia uruchamia tryb postępowania naprawczego prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego. Celem wstrzymania budowy jest w istocie rozważenie przez organ, jakie nakazy (zakazy) w odniesieniu do prowadzonej budowy powinny zostać wydane. Wydanie takiego postanowienia uruchamia tryb prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego postępowania w przedmiocie samowoli budowlanej, które to postępowanie kończy dopiero decyzja o legalizacji obiektu albo o nakazie rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu. Wstrzymanie wykonania postanowienia nakazującego wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych byłoby przyzwoleniem na dalsze prowadzenie prac, mimo stwierdzonej samowoli budowlanej. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej "skarżąca"), reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc o jego uchylenie. Pełnomocnik strony w obszernej argumentacji podniósł m.in., że sąd może wstrzymać wykonanie postanowienia o wstrzymaniu budowy obiektu budowlanego, ponieważ przepisy art. 61 § 3 p.p.s.a. nie wykluczają wstrzymania wykonania postanowienia w przedmiocie wstrzymania budowy obiektu budowlanego, wydanego na podstawie art. 48 p.b. Pełnomocnik wskazał, że toczy się postępowanie legalizacyjne z wniosku skarżącej, a tym samym wykonanie zaskarżonego postanowienia WINB i poprzedzającego go postanowienia PINB oznacza nałożenie na skarżącą obowiązku uzyskania dokumentów, opisanych w art. 48b ust. 2 p.b., naliczenie opłaty legalizacyjnej w oparciu o art. 49d ust. 1 pkt 1 p.b., a w przypadku uwzględnienia skargi w niniejszej sprawie, zastosowania art. 48 ust. 1 pkt 2 p.b., legalizacja przedmiotowej tablicy reklamowej będzie znacznie mniej kosztowna, ponieważ wymagane będą dokumenty określone w art. 48b ust. 3 p.b. oraz opłata legalizacyjna w kwocie 2500 zł, a nie dokumenty określone w art. 48b ust. 2 p.b. oraz opłata legalizacyjna w kwocie 125000 zł. W przypadku zastosowania przepisu art. 50 p.b. dotyczącego robót budowlanych nie będących budową, nie byłyby stosowane przepisy o opłacie legalizacyjnej w odniesieniu do przedmiotowej tablicy reklamowej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Należy wskazać, że na etapie postępowania w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu Sąd nie może rozpatrywać sprawy co do istoty, wypowiadając się co do zasadności wydania przez organ tego aktu. Sąd nie może zatem wstrzymać wykonania postanowienia w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych z uwagi na argument, że postanowienie takie przesądza o stwierdzeniu samowoli budowlanej, a strona się z takim stwierdzeniem nie zgadza. Podobnie Sąd nie ocenia przyszłych postępowań, które mogą wyniknąć z braku wstrzymania zaskarżonego postanowienia. Sąd może odnosić się tylko do argumentów, które ewentualnie potwierdzają, że wstrzymanie wykonania robót budowlanych bezpośrednio wywołuje u strony występującej z wnioskiem/zażaleniem znaczną szkodę bądź trudne do odwrócenia skutki. Taka argumentacja nie została przedstawiona, a strona wskazała, że instalacja została zakończona i żadna budowa nie jest prowadzona. Postanowienie nie wywołuje zatem bezpośredniego zagrożenia, a strona zagrożenie odnosi do innych potencjalnych sytuacji jak obowiązek uzyskania dokumentów opisanych w art. 48b ust. 2 p.b., czy nałożenia opłaty legalizacyjnej. Skarżąca w niniejszym postępowaniu w istocie domaga się podważenia wstrzymania robót budowlanych, gdyż kwestionuje, że instalacja tablicy reklamowej wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, a tym samym, że doszło do samowoli budowlanej z uwagi na jego brak. Rozważanie te nie mogą stanowić przedmiotu postępowania wpadkowego i mogą zostać rozstrzygnięte dopiero przy merytorycznej ocenie postanowienia MWINB z 30 maja 2023 r. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.