II OZ 552/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia I.K. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 4 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Po 690/16 o wezwaniu I.K. do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 5 września 2017 r., sygn. akt II SA/Po 690/16 w sprawie ze skargi I.K., T.S. oraz A.S. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: oddalić zażalenie.

Zarządzeniem z 4 kwietnia 2018 r. Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wezwał I.K. (dalej jako "skarżący") do uiszczenia wpisu sądowego, w wysokości 100 zł, od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 5 września 2017 r., sygn. akt II SA/Po 690/16. Zażalenie wniósł skarżący w sprawie ze skargi I.K., T.S. oraz A.S. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z [...] lipca 2016 r. w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Jako podstawę wezwania Sąd I instancji wskazał § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Skarżący złożył zażalenie na powyższe zarządzenie wnosząc o jego uchylenie i sprostowanie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 220 § 1 i § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a.") sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Jeżeli pismo jest zażaleniem, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, żeby pod rygorem jego odrzucenia uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Zasadą jest obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od wnoszonego przez stronę pisma. Wyjątki od takiego obowiązku wynikają z przepisów ustawy p.p.s.a. Ponadto wyjątkami tymi są podmiotowe zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów (art. 239 p.p.s.a.), instytucja prawa pomocy (art. 243 i następne p.p.s.a.) oraz przedmiotowe zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sytuacjach przewidzianych w art. 227 § 1 i 2 oraz w art. 220 § 4 p.p.s.a. Sprawa nie jest jedną ze spraw objętych ustawowym zwolnieniem od kosztów. Ponadto skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został uwzględniony. Zastosowania w niniejszej sprawie nie znajdzie także art. 220 § 4 jak i art. 227 § 2 p.p.s.a. Pierwszy z tych przepisów dotyczy wyłącznie sytuacji, w której Sąd I instancji odrzuca skargę, skargę o wznowienie postępowania, skargę kasacyjną lub zażalenie, uznając, że nie zostały one prawidłowo opłacone. Zażalenia wniesione na postanowienia sądu o odrzuceniu tych nieopłaconych środków prawnych, wolne są od wpisu. W niniejszej sprawie przedmiotem zażalenia było natomiast postanowienie o odmowie wstrzymania zaskarżonej decyzji. Norma z art. 227 § 1 p.p.s.a dotyczy sytuacji, w której skarga zostaje skutecznie wniesiona, a sprawa zakończona wydaniem wyroku przez Sąd I instancji. W przypadku, kiedy strona nie kwestionuje samego wyroku (a więc nie wnosi środka odwoławczego co do istoty sprawy), lecz kwestionuje tylko rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów, które zostało wydane w związku z tym wyrokiem, to wówczas zażalenie w tym przedmiocie wolne jest od kosztów sądowych. W niniejszej sprawie Sąd I instancji nie rozpoznał jeszcze skargi wniesionej w tej sprawie, a więc powołany art. 227 § 1 i 2 p.p.s.a. nie znajduje zastosowania. Oznacza to, że skarżący jest zobowiązany do uiszczenia kosztów sądowych, w tym wpisu sądowego od przedmiotowego zażalenia. Sąd I instancji prawidłowo ustalił wysokość wpisu, wskazując właściwą podstawę prawną wezwania skierowanego do uczestnika postępowania. Odnosząc się do argumentów zażalenia wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 138 p.p.s.a., sentencja wyroku powinna zawierać: oznaczenie sądu, imiona i nazwiska sędziów, protokolanta oraz prokuratora, jeżeli brał udział w sprawie, datę i miejsce rozpoznania sprawy i wydania wyroku, imię i nazwisko lub nazwę skarżącego, przedmiot zaskarżenia oraz rozstrzygnięcie sądu. Przepis ten stosuje się odpowiednio do zarządzeń przewodniczącego, co wynika wprost z art. 167 p.p.s.a. Odpowiednie stosowanie oznacza natomiast wprost, z modyfikacjami lub niestosowanie danego przepisu. Wbrew jednak zarzutom zażalenia brak było podstaw do stwierdzenia, że w tej sprawie przedmiot zaskarżenia został w zaskarżonym zarządzeniu wskazany w sposób nieprawidłowy. Przedmiotem zaskarżenia, a więc w tym przypadku przedmiotem zażalenia, jest niewątpliwie postanowienie Sądu I instancji z 5 września 2017 r., sygn. akt II SA/Po 690/16. Sąd I instancji nie miał w tym przypadku obowiązku wskazania, w sprawie jakiej decyzji Wojewody Wielkopolskiego (i co za tym idzie w sprawie jakiej inwestycji) została wniesiona skarga, ponieważ zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu związane było bezpośrednio z wniesieniem przez skarżącego zażalenia na postanowienie Sądu. Ponadto, przedmiot sprawy sądowoadministracyjnej, w ramach której zostało wniesione przedmiotowe zażalenie był możliwy do zidentyfikowania na podstawie sygnatury akt sprawy powołanej w zaskarżonym zarządzeniu o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Z tych względów i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 oraz art. 198 ustawy p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.