II OZ 520/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 27 marca 2015 r., sygn. akt II SA/Wr 355/14 oddalające wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi M. K. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: oddalić zażalenie. 2

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 27 marca 2015 r., sygn. akt II SA/Wr 355/14 oddalił wniosek M. K. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie z jego skargi na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki. Sąd wskazał, że pismem z dnia 11 marca 2015 r. pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 13 listopada 2014 r. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że w toku postępowania przed sądem administracyjnym wypadkowi komunikacyjnemu uległ syn skarżącego, w efekcie którego nastąpiło naruszenie sprawności organizmu o znacznym stopniu niepełnosprawności. Z uwagi na codzienne zaangażowanie w pomoc synowi skarżący nie odnotował w żaden sposób faktu wyznaczenia terminu rozprawy w niniejszej sprawie, o którym to został zawiadomiony. Nie odnotował również faktu wydania przez Sąd wyroku w przedmiotowej sprawie, co miało miejsce podczas rozprawy w dniu 13 listopada 2014 r. Z końcem jednak lutego br., do jego świadomości dotarł niepokój związany z - jak to się nieświadomemu skarżącemu wydawało - zbyt długo trwającą sprawą sądowoadministracyjną z jego skargi. Wówczas to zadecydował on o skorzystaniu z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, który po zgłoszeniu pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżącego w niniejszej sprawie, zapoznał się z aktami przedmiotowego postępowania (co miało miejsce dnia 4 marca 2014 r.). Dopiero na skutek tego skarżący dowiedział się, że w niniejszej sprawie zapadł wyrok oddalający jego skargę. Fakt ten należy utożsamiać z ustaniem przyczyny uchybienia terminowi do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia rzeczonego wyroku. Reasumując, pełnomocnik skarżącego wskazał, że ze względu na nadzwyczaj trudne okoliczności życiowe, z którymi w podeszłym wieku (ponad 80 lat) przyszło zmierzyć się skarżącemu, nie budzi wątpliwości fakt braku winy po jego stronie w uchybieniu terminowi do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny powołał art. 86 § 1 i 2, art. 87 § 1, 2 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a. i wskazał, że przesłanki określone w ww. przepisach warunkujące przywrócenie terminu muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że brak jednej z nich skutkować musi odmową przywrócenia terminu. Sąd wskazał, że w niniejszej sprawie pełnomocnik wnioskodawcy jako przesłankę zasadności wniosku o przywrócenie terminu przywołał okoliczność, iż skarżący z uwagi na zaangażowanie w pomoc niepełnosprawnemu synowi, który uległ poważnemu wypadkowi w toku wszczętego postępowania, niemal w zupełności wyparł na dalszy plan swoje osobiste sprawy, w tym tą związaną z niniejszym postępowaniem. W ocenie Sądu przyczyna ta w sposób obiektywny nie uzasadnia przywrócenia terminu. Jakkolwiek wskazane we wniosku okoliczności istotnie dowodzą trudności z jakimi zmaga się wnioskodawca, to jednak nie mogą one uzasadniać wniosku o przywrócenie terminu, które w istocie należy wiązać z brakiem należytej staranności w zakresie prowadzonych spraw przed sądem. Okoliczność ta w sposób obiektywny nie może z kolei uzasadniać niemal czteromiesięcznego spóźnienia w dokonaniu czynności procesowej, a tym samym uzasadniać przywrócenie terminu. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., Sąd oddalił wniosek o przywrócenie terminu. Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie, zaskarżając postanowienie w całości, zarzucając naruszenie art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 2 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że nie zachodzą przesłanki do przywrócenia terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku pomimo uprawdopodobnienia przez skarżącego okoliczności, które wskazują na brak jego winy w uchybieniu temu terminowi. Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przywrócenie skarżącemu terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku i uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 13 listopada 2014 r. oraz doręczenie na adres pełnomocnika skarżącego odpisu tego orzeczenia z uzasadnieniem. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że Sąd I instancji nie uwzględnił, że na zaistniałe uchybienie miał wpływ całokształt zaistniałych okoliczności, w tym podeszły wiek skarżącego, konieczność opieki nad niepełnosprawnym synem oraz zmiana sposobu życia codziennego. W ocenie skarżącego jedynie biorąc pod uwagę wszystkie przyczyny powstałego uchybienia, możliwe jest stwierdzenie, że skarżący nie ponosi winy za powstałe uchybienie. Odpowiedź na zażalenie złożyli M. U. i B. U., wnosząc o oddalenie zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie zaś z art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu uprawdopodobniając jednocześnie okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Oceniając okoliczności mające uprawdopodobnić brak winy w naruszeniu terminu sąd powinien uwzględnić wszystkie okoliczności konkretnej sprawy oraz brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Instytucja przywrócenia terminu jest bowiem stosowana jedynie w sytuacjach wyjątkowych, tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu nie jest zatem możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (zob. postanowienie NSA z 10 września 2010 r., sygn. akt II OZ 849/10). Mając powyższe na uwadze należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że w rozpoznawanej sprawie nie uprawdopodobniono okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Konieczność opieki nad niepełnosprawnym synem nie przesądza o braku winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności. Należy zauważyć, że z dołączonego do wniosku o przywrócenie terminu orzeczenia o stopniu niepełnosprawności syna skarżącego, wystawionego w dniu [...] lipca 2014 r. wynika, że ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od [...] lipca 2014 r., a więc wypadek syna miał miejsce kilka miesięcy przed doręczeniem skarżącemu zawiadomienia o terminie rozprawy, które nastąpiło w dniu 21 października 2014 r. (zpo k.128) i wydaniem wyroku z dnia 13 listopada 2014 r. Nie sposób zatem uznać, żeby wskazana okoliczność w okresie przewidzianym na złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku stanowiła sytuację nagłą, usprawiedliwiającą uchybienie terminu do dokonania tej czynności. Również, co jest utrwalone w orzecznictwie, okoliczności takie jak podeszły wiek i ogólnie zły stan zdrowia nie uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu (zob. postanowienia NSA: z dnia 16 stycznia 2015 r., sygn. akt II OZ 7/15, z dnia 17 lipca 2014 r., sygn. akt II OZ 701/14, z dnia 16 stycznia 2009 r., sygn. akt I OZ 966/08). Wobec tego, wskazane przez skarżącego okoliczności nie mogły być potraktowane jako świadczące o braku winy w uchybieniu terminu, a zatem Sąd I instancji prawidłowo oddalił wniosek o przywrócenie terminu. Z tych przyczyn, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia. ----------------------- 4