II OZ 502/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Y. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 maja 2025 r. sygn. akt IV SA/Wa 941/25 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Y. M. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia 12 lutego 2025 r., nr RdU-335-1/S/24 w przedmiocie odmowy udzielenia ochrony międzynarodowej postanawia: umorzyć postępowanie zażaleniowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 8 maja 2025 r., sygn. akt IV SA/Wa 941/25, odmówił wstrzymania wykonania (dalej "skarżący") na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z 12 lutego 2025 r. (dalej "organ") z dnia 12 lutego 2025 r., w przedmiocie odmowy udzielenia ochrony międzynarodowej. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że w kwestii zasadności zastosowania ochrony tymczasowej nie wystarczy jedynie ogólny wywód strony. Jej twierdzenia powinny wyjaśniać, na czym polega niebezpieczeństwo powstania kwalifikowanych skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. To na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania aktu w świetle art. 61 § 3 p.p.s.a. W ocenie Sądu, Skarżący nie uprawdopodobnił zaistnienia przesłanek, które przemawiałyby za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji. Wskazane przez skarżącego okoliczności – udział w akcji protestacyjnej zorganizowanej w Warszawie oraz niepotwierdzone informacje uzyskane ze strony internetowej – nie związane bezpośrednio ze skarżącym, nie świadczą o zaistnieniu realnych obaw o spowodowanie zagrożenia powstania znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków co do osoby skarżącego. Ponadto jak wynika z przepisów ustawy o cudzoziemcach (m in. art. 303 ust. 4, art. 305 ust. 1, art. 316, art. 330 ust. 1 pkt 1), cudzoziemiec, pod pewnymi warunkami i przy wykazaniu inicjatywy z jego strony, ma możliwość pozostawania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przynajmniej do czasu rozpoznania sprawy przez sąd I instancji. Od powyższego postanowienia zażalenie wniósł skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości. Pełnomocnik strony zarzucił naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 61 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 46 ust. 5 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/32/UE z 26 czerwca 2013 r. w sprawie wspólnych procedur udzielania i cofania ochrony międzynarodowej (Dz. U. UE.L. 2013, nr 180, str. 60), poprzez orzeczenie o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, w sytuacji gdy w sprawie z wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej państwa członkowskie muszą zapewnić stronie prawo do pozostawania na swoim terytorium do czasu zakończenia postępowania przed sądem pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 193 oraz art. 197 § 2 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Istotą ochrony tymczasowej udzielanej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. jest zabezpieczenie interesów strony skarżącej przez wstrzymanie wykonalności aktu administracyjnego do czasu zakończenia postępowania przed sądem. Zakończenie postępowania sądowoadministracyjnego przed Sądem pierwszej instancji wydaniem wyroku lub postanowienia powoduje, że sąd ten nie ma już uprawnienia do udzielenia ochrony tymczasowej, a w przypadku wniesienia skargi kasacyjnej kompetencja w tym zakresie przechodzi na Naczelny Sąd Administracyjny, co jednak wymaga złożenia przez stronę odrębnego wniosku. Oznacza to, że po wydaniu przez Sąd pierwszej instancji orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji, bezprzedmiotowe jest rozpoznawanie przez ten sąd wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności. W konsekwencji bezprzedmiotowe jest także rozpoznawanie zażalenia na postanowienie w przedmiocie wstrzymania wykonania aktu lub czynności, a postępowanie zażalenie podlega umorzeniu (zobacz także: postanowienie NSA z 5 grudnia .2017 r. sygn. akt II OZ 1514/17, z dnia 18 lipca 2018 r. II OZ 770/18, czy z 11 marca 2026 r. I GZ 75/26, CBOSA). Naczelny Sąd Administracyjny wydając niniejsze postanowienie, przyjął wyżej wskazaną koncepcję, przede wszystkim mając na uwadze zapadły w sprawie wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 października 2025 r. oddalający skargę, a także zarzut postawiony w zażaleniu odnoszący się do konieczności zapewnienia stronie prawa do pozostawania na terytorium Polski do czasu zakończenia postępowania przed sądem pierwszej instancji. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 193 oraz art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.