II OZ 467/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 13 marca 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 2433/13 o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi K.N. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 2 marca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił K.N. (dalej jako "skarżący") przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] września 2013 r. w przedmiocie pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 14 listopada 2013 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi, przez uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 500 złotych oraz nadesłanie trzech odpisów skargi. Wezwanie zostało doręczone skarżącemu 27 listopada 2013 r. W zakreślonym terminie skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, ale nie nadesłał odpisów skargi. Postanowieniem z 20 grudnia 2013 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem z 12 lutego 2014 r. Sąd I instancji odrzucił skargę z powodu nieuzupełnienia braków formalnych skargi stwierdzając, że skarżący nie nadesłał odpisów skargi. Odpis tego postanowienia doręczono ustanowionemu z urzędu pełnomocnikowi skarżącego 24 lutego 2014 r. Skarżący wniósł wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Wyjaśnił, że jest w podeszłym wieku, jest osobą schorowaną, posiada II grupę inwalidzką, wymaga stałego leczenia. Nie wykonał zarządzenia, ponieważ go nie zrozumiał, a ponadto nie zna przepisów. Skarżący nie zrozumiał treści wezwania i uzupełnił część braków formalnych nadsyłając wniosek o przyznanie prawa pomocy, jednak nie zrozumiał pouczenia i był przekonany, że złożenie wniosku o pomoc prawną w całości wykona zarządzenie, natomiast w pozostałym zakresie pomocy udzieli mu profesjonalny pełnomocnik. Odmawiając przywrócenia terminu Sąd I instancji wskazał, że w aktach sprawy znajdują się zarządzenia z 14 listopada 2013 r., doręczone skarżącemu w odpisach. Do przesyłki zawierającej zarządzenia Przewodniczącego Wydziału dołączane jest pismo przewodnie wskazujące jakie pisma są do skarżącego wysyłane. W niniejszej sprawie w piśmie przewodnim z 20 listopada 2013 r. wskazano w punktach, że do skarżącego wysłano: 1. wezwanie o wpis, 2. wezwanie o trzy odpisy skargi i 3. pouczenie o treści przepisów. W ocenie Sądu I instancji, zarządzenia sformułowane są w sposób czytelny i zrozumiały, zaś w zarządzeniu wzywającym do nadesłania trzech odpisów skargi, najistotniejszą treść zarządzenia wyszczególniono pogrubioną czcionką. Podobnie podkreślono treść pouczenia o konsekwencjach niewykonania zarządzenia w terminie. Z treści pouczenia jak i przepisów nie wynika natomiast, że złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy zwalnia skarżącego z obowiązku wykonania zarządzeń, poza obowiązkiem uiszczenia wpisu. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj. art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 - zwanej dalej "p.p.s.a.") przez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że skarżący zawinił w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści przepisu art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy. Dla takiej oceny konieczne jest nie tylko dokonanie analizy okoliczności podnoszonych przez stronę, lecz również całości okoliczności sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Okoliczności podnoszone przez skarżącego nie uzasadniały przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Nie ulega wątpliwości, że skierowane do skarżącego wezwania były sporządzone precyzyjnie i jednoznacznie. Skarżący nie miał podstaw do przyjęcia, że złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy zwalniało go z obowiązku złożenia odpisów skargi. Zasadnie zatem przyjął Sąd I instancji, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Z tych względów i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 ustawy p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.