II OZ 46/14

Dnia 28 stycznia 2014 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2014 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W.E. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 25 lipca 2013 roku, sygn. akt II SA/Po 632/12 o odrzuceniu zażalenia W.E. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 25 kwietnia 2013 roku sygn. akt II SA/Po 632/12 w sprawie ze skargi W.E. na decyzję Burmistrza Miasta i Gminy Szamotuły z [...] marca 2012 roku znak [...] w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 25 lipca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił zażalenie W.E. (dalej jako "skarżąca") na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 25 kwietnia 2013 r. o odmowie wyłączenia sędziów od orzekania w sprawie ze skargi na decyzję Burmistrza Miasta i Gminy Szamotuły z [...] marca 2012 r. w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z 25 kwietnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił wyłączenia sędziów Jolanty Szanieckiej, Wiesławy Batorowicz, Edyty Podrazik, Barbary Drzazgi, Elwiry Brychcy i Danuty Rzyminiak-Owczarczak, Marii Kwiecińskiej, Tomasza Świstaka, Jakuba Zielińskiego od rozpoznania niniejszej sprawy oraz umorzył postępowanie w zakresie wniosku o wyłączenie sędziego Aleksandry Łaskarzewskiej. Pismem z 30 maja 2013 r. skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z 6 czerwca 2013 r. wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu od zażalenia w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia zażalenia. Wezwanie to zostało doręczone skarżącej 27 czerwca 2013 r. Skarżąca nie uiściła wpisu sądowego od zażalenia. W związku z powyższym, Sąd I instancji zażalenie odrzucił. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca. Wniosła o uchylenie w całości postanowienia z 25 lipca 2013 r. jako wydanego z rażącym naruszeniem art. 220 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 220 § 1 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.). Nie ulega wątpliwości, że skarżąca nie uiściła należnego wpisu od zażalenia, a więc Sąd I instancji był zobowiązany do odrzucenia zażalenia. Z przepisów ustawy p.p.s.a. wynika obowiązek partycypowania strony w kosztach toczącego się z jej inicjatywy procesu. Przejawem tej zasady jest między innymi obowiązek uiszczenia wpisu, a brak wykonania obowiązku w tym zakresie powoduje, że sąd administracyjny nie może rozpoznać wnoszonych przez stronę pism. Wyjątkiem od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych jest instytucja prawa pomocy. W niniejszej sprawie skarżąca nie występowała o przyznanie prawa pomocy. Sprawa lokalizacji inwestycji celu publicznego nie jest ponadto jedną ze spraw, które podlegają ustawowemu zwolnieniu z kosztów sądowych (art. 239 p.p.s.a.). Skarżąca jest więc zobowiązana ponieść koszty związane z udziałem w postępowaniu (art. 199 p.p.s.a.), w tym między innymi wpis sądowy od zażalenia. Argumenty zażalenia nie zasługują na uwzględnienie. Wbrew twierdzeniom zażalenia, Sąd I instancji był zobowiązany odrzucić zażalenie na podstawie 220 § 3 p.p.s.a. Przepis ten został prawidłowo zastosowany przez Sąd I instancji. Nie można przy tym stwierdzić naruszeniu przez Sąd I instancji konstytucyjnej zasady równości wynikającej z art. 32 Konstytucji RP z 9 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483). Z zasady równości wynika nakaz jednakowego traktowania przez władze publiczne podmiotów prawa w obrębie określonej klasy (kategorii). Oznacza to, że do naruszenia powyższej zasady może dojść jeżeli różne podmioty pozostające w tej samej sytuacji prawnej i faktycznej, są różnie traktowane. W niniejszej sprawie mogłoby to polegać przykładowo na obciążeniu skarżącej opłatą, przy jednoczesnym rozpoznaniu analogicznych pism innych stron bez wzywania ich do takiej opłaty, przy założeniu oczywiście, że strony te nie byłyby zwolnione z obowiązku uiszczania kosztów sądowych, czy to na podstawie ustawy, czy też na podstawie orzeczenia sądu. Z taką jednak sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Skarżąca natomiast wydaje się przyjmować, że naruszenie zasady równości polega na zróżnicowaniu składanych przez nią pism, na takie, które podlegają opłacie oraz takie, które nie wiążą się z obowiązkiem uiszczenia wpisu. Jak wynika z cytowanych wyżej przepisów art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a., nie każde pismo w sprawie wiąże się z obowiązkiem uiszczenia wpisu, lecz tylko takie, które szczegółowo wymieniono w przepisach ustawy p.p.s.a. (skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania), z wyłączeniami, które również jednoznacznie wynikają z przepisów tej ustawy. Nie ulega więc wątpliwości, że opłacie podlegają składane przez strony zażalenia. Wyjątki od tej zasady przewidują art. 220 § 4 i art. 261 p.p.s.a., które nie znajdują w tym przypadku zastosowania. Wolne od wpisu są bowiem zażalenia wniesione na zarządzenia przewodniczącego o pozostawieniu pisma bez rozpoznania lub na postanowienia sądu o odrzuceniu środków prawnych wymienionych w art. 220 § 3 p.p.s.a. (a więc zażalenia kwestionujące obowiązek uiszczenia stosownej opłaty) oraz zażalenia na postanowienia w przedmiocie prawa pomocy. Dlatego też będące obecnie przedmiotem rozpoznania zażalenie wniesione przez skarżącą na postanowienie o odrzuceniu zażalenia z powodu nieuiszczenia wpisu wolne jest od opłat (art. 220 § 4 p.p.s.a.), natomiast zażalenie na postanowienie w przedmiocie wyłączenia sędziów podlegało obowiązkowi uiszczenia wpisu (art. 220 § 3 p.p.s.a.), a brak uiszczenia wpisu powodował, że zażalenie podlegało odrzuceniu. Z powyższych względów i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 ustawy p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.