II OZ 452/14

Dnia 14 maja 2014 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2014 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 5 marca 2014 r. sygn. akt II SA/Łd 179/14 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z [...] grudnia 2013 r. Nr [...], znak [...] w sprawie ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w M. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z [...] grudnia 2013 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki drogi dojazdowej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Postanowieniem z 5 marca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na wniosek A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w M. (dalej jako "skarżąca spółka") wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z [...] grudnia 2013 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki drogi dojazdowej. W uzasadnieniu Sąd I instancji wyjaśnił, że w ocenie skarżącej spółki rozbiórka nawierzchni skutkować będzie koniecznością poniesienia przez stronę skarżącą znacznych kosztów związanych z pracami rozbiórkowymi, a w przypadku uwzględnienia skargi, poniesienia kosztów na ponowne wykonanie nawierzchni. Zdaniem skarżącej spółki, wykonanie decyzji na tym etapie doprowadzi do wyrządzenia spółce znacznej szkody oraz spowoduje trudne do odwrócenia skutki. W ocenie Sądu I instancji, skarżąca spółka dostatecznie wykazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji może ją narazić na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Rozbiórka obiektu budowlanego z reguły łączy się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Wyrządzenie szkody lub trudnych do odwrócenia skutków może dotknąć przede wszystkim właściciela obiektu. Zdaniem Sądu I instancji, rozbiórka drogi dojazdowej przed rozpoznaniem sprawy może sprawić, że w razie ewentualnego uwzględnienia skargi, udzielona właścicielowi obiektu ochrona sądowa może okazać się iluzoryczna. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył uczestnik postępowania M.L.. Zarzucił naruszenie art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwanej dalej "p.p.s.a.") i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Zarzucił, że skarżąca spółka nie sprecyzowała, jaka konkretnie szkoda oraz jakich rozmiarów powstanie w jej majątku w wyniku rozbiórki. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Stosownie zaś do art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie ma okoliczność, że skarżąca spółka nie uprawdopodobniła w sposób wystarczający zaistnienia przesłanek wskazanych w cytowanym przepisie. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione. Brak precyzyjnego wskazania przesłanek wymaganych przez przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. uniemożliwia Sądowi ocenę zasadności złożonego przez stronę skarżącą wniosku. Stanowisko takie jest utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2004 r., FZ 65/04, nie publ.). Tylko prawidłowo uzasadniony wniosek może zostać rozpoznany zgodnie z intencją strony, bowiem brak uzasadnienia czy też uzasadnienie niepełne, lakoniczne nie pozwala na ocenę, czy opisane powyżej przesłanki w danej sprawie zachodzą. Wojewódzki sąd administracyjny nie jest uprawniony do samodzielnego formułowania argumentów uzasadniających wniosek o wstrzymanie, a obowiązek w tym zakresie spoczywa na wnioskodawcy. W treści wniosku skarżąca spółka poprzestała w zasadzie na stwierdzeniu, że wstrzymanie wykonania decyzji jest uzasadnione ze względu na konieczność poniesienia znacznych kosztów związanych z rozbiórką i ewentualnym przywróceniem do stanu poprzedniego spornej drogi. Natomiast Sąd I instancji przyjął, że wykonanie rozbiórki z reguły wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody bądź trudnych do odwrócenia skutków. Pogląd ten jest oczywiście prawidłowy i powszechnie przyjmowany w orzecznictwie sądów administracyjnych. Nie oznacza to jednak, że w każdym przypadku decyzja o nakazie rozbiórki podlega wstrzymaniu, bez konieczności uzasadnienia wniosku w tym zakresie i bez konieczności przeprowadzenia oceny okoliczności danej sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny na etapie rozpoznawania wniosku. W niniejszej sprawie zabrakło zarówno prawidłowego uzasadnienia wniosku przez skarżącą spółkę, jak i pełnej oceny okoliczności sprawy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Uzasadnienie Sądu I instancji jest ogólne i pomija takie okoliczności sprawy jak rodzaj, powierzchnia i sposób wykonania utwardzenia drogi. Sąd I instancji nie rozważył więc, czy rozbiórka tego rodzaju obiektu wywołuje skutki, które można określić jako trudne do odwrócenia. Pominął ponadto, że inwestorem jest spółka, która w żaden sposób nie wykazała, jakie koszty musiałaby ponieść w związku z wykonaniem nakazu rozbiórki oraz jak te koszty mogą wpłynąć na jej bieżącą działalność. Oznacza to, że brak jest również w uzasadnieniu Sąd I instancji oceny, czy w sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Przyjęcie prezentowanego przez Sąd I instancji zastosowania art. 61 § 3 p.p.s.a. w odniesieniu do decyzji nakazującej rozbiórkę, prowadzi do niedopuszczalnego uznania, że w każdym przypadku nałożenie na stronę obowiązku wykonania rozbiórki obiektu budowlanego, uzasadnia, niejako automatycznie wstrzymanie wykonania decyzji będącej przedmiotem skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Nie ulega zaś wątpliwości, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu po wniesieniu skargi ma zawsze charakter wyjątkowy. Strona skarżąca powinna więc wykazać, że w konkretnym stanie faktycznym wykonanie nakazu rozbiórki wiązać się będzie z wyrządzeniem znacznej szkody bądź trudnych do odwrócenia skutków. Natomiast Sąd I instancji zobowiązany jest dokonać oceny wniosku uwzględniając okoliczności sprawy. To, że nakaz rozbiórki z reguły wywołuje trudne do odwrócenia skutki, nie oznacza, że wywołuje takie skutki w każdym przypadku. Z powyższych względów i na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 i § 2 ustawy p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.