II OZ 430/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. P. i M. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 maja 2023 r., sygn. akt VIII SA/Wa 195/22 o odrzuceniu wniosku E. P. i M. P. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lutego 2023 r., sygn. akt VIII SA/Wa 195/22 o odrzuceniu skargi kasacyjnej M. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 4 listopada 2022 r., sygn. akt VIII SA/Wa 195/22 w sprawie ze skargi E. P. i M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 23 grudnia 2021 r., znak: SKO.ZP.4110.274.2830.2021 w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 16 maja 2023 r., sygn. akt VIII SA/Wa 195/22 odrzucił, na podstawie art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259), dalej: "p.p.s.a.", wniosek E. P. i M. P. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 lutego 2023 r., sygn. akt VIII SA/Wa 195/22. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 8 lutego 2023 r. odrzucił skargę kasacyjną M. P. od wyroku tego Sądu z 4 listopada 2022 r. wydanego w sprawie o sygn. akt VIII SA/Wa 195/22. Odpis powyższego postanowienia został omyłkowo wysłany profesjonalnemu pełnomocnikowi, który był umocowany tylko do sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku z 4 listopada 2022 r. (pełnomocnictwo k. 304 akt sądowych). W dniu 28 marca 2023 r. w siedzibie Sądu stawiła się skarżąca – E. P., która podczas przeglądania akt zgłosiła nieprawidłowość w doręczeniu odpisu postanowienia. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 28 marca 2023 r., odpis postanowienia WSA w Warszawie z 8 lutego 2023 r., został prawidłowo przesłany skarżącym przy piśmie z 31 marca 2023 r. W piśmie z 30 marca 2023 r. skarżąca zawarła wniosek o prawidłowe doręczenie odpisu postanowienia Sądu z 8 lutego 2023 r., podnosząc, że doręczenie postanowienia osobie, która nie miała umocowania do jego odbioru nie wywołało żadnych skutków procesowych. Jednocześnie pismem z 31 marca 2023 r. E. P. oraz M. P. wnieśli o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie WSA w Warszawie z 8 lutego 2023 r. załączając zażalenie na ww. postanowienie. W uzasadnieniu wniosku ponownie podnieśli, że odpis ww. postanowienia nieprawidłowo przesłano pełnomocnikowi, który był umocowany jedynie do sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku tut. Sądu z 4 listopada 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając wniosek skarżących o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z 8 lutego 2023 r. stwierdził, że złożenie wniosku o przywrócenie terminu uwarunkowane jest przede wszystkim tym, by termin do podjęcia czynności procesowej upłynął. Dopiero wówczas czynność taka staje się bezskuteczna (art. 85 p.p.s.a.). Tymczasem w rozpoznawanej sprawie, jak zauważył Sąd, wysłanie odpisu postanowienia pełnomocnikowi, który był umocowany jedynie do sporządzenia skargi kasacyjnej, spowodowało, że nie doszło do skutecznego doręczenia odpisu postanowienia z 8 lutego 2023 r., co skutkowało nierozpoczęciem biegu terminu do wniesienia zażalenia. A zatem Sąd, złożony przez skarżących w dniu 31 marca 2023 r. wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia uznał za przedwczesny, a co za tym idzie niedopuszczalny, bowiem do żadnego uchybienia terminu nie doszło. Sąd podniósł jednocześnie, że prawidłowe doręczenie skarżącym odpisu postanowienia WSA w Warszawie z 8 lutego 2023 r. nastąpiło w dniu 11 kwietnia 2023 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru k. 404 akt sądowych sprawy). Tak więc dopiero od powyższej daty rozpoczął się bieg terminu do wniesienia zażalenia. Zażalenie na powyższe postanowienie Sądu z 16 maja 2023 r. złożyli skarżący podnosząc, że w zaskarżonym postanowieniu wskazano nieprawidłową przyczynę odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu, czyli przedwczesność wniosku, podczas gdy faktyczną przyczyną niedopuszczalności wniosku jest nieuchybienie terminowi do złożenia zażalenia na postanowienie WSA w Warszawie z 8 lutego 2023 r. Tak więc zdaniem skarżących, w sytuacji złożenia przez niech w terminie ustawowym, czyli w dniu 18 kwietnia 2023 r., zażalenia na postanowienie WSA w Warszawie z 8 lutego 2023 r. odrzucające skargę kasacyjną M. P., postępowanie z wniosku o przywrócenie terminu do złożenia ww. zażalenia powinno zostać umorzone. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Natomiast jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). We wniosku o przywrócenie terminu, które wnosi się w ciągu 7 dni od daty ustania przyczyny uchybienia terminu, w którym czynność miała być dokonana, należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a.). Stosownie z kolei do treści art. 88 p.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Przez "niedopuszczalny" wniosek o przywrócenie terminu należy rozumieć złożenie omawianego wniosku w przypadku, gdy strona nie uchybiła terminowi - a contrario z art. 86 § 1 p.p.s.a. (tak: uchwała NSA z 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09, publ: ONSAiWSA z 2010 r. Nr 3, poz. 40). A zatem wniosek o przywrócenie terminu, który nie został uchybiony, traktować należy jako niedopuszczalny. Orzecznictwo sądów w tej kwestii nie pozostawia wątpliwości, że nie można przywrócić terminu, który nie został uchybiony, bowiem instytucja przywrócenia terminu ma zastosowanie w sytuacji, gdy strona nie dokonała czynności w terminie. Dopiero bowiem w sytuacji stwierdzenia, że w sprawie doszło do uchybienia terminowi, Sąd może merytorycznie rozpoznać wniosek strony o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności, tj. przywrócić termin bądź wniosek oddalić. Natomiast, jak wynika z art. 88 p.p.s.a., spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu (a za taki niewątpliwie należy uznać wniosek o przywrócenie terminu, który nie został uchybiony) podlega odrzuceniu (por. postanowienie NSA z dnia 26 kwietnia 2016 roku, sygn. akt I GZ 276/16). W związku z powyższym zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd badając wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w pierwszej kolejności powinien ustalić, czy czynność ta została dokonana z uchybieniem terminu. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo ustalił, że w dacie złożenia przez skarżących wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Sądu z 8 lutego 2023 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej M. P., nie rozpoczął się jeszcze bieg terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Sądu z 8 lutego 2023 r., bowiem w dacie tej nie doszło do skutecznego doręczenia ww. postanowienia. Jak wynika z akt sprawy odpis postanowienia WSA w Warszawie z 8 lutego 2023 r. został najpierw omyłkowo wysłany do pełnomocnika skarżących, ustanowionego tylko do sporządzenia skargi kasacyjnej. Tym samym doręczenie to nie wywołało żadnych skutków procesowych, a zwłaszcza tych związanych z rozpoczęciem biegu terminu do wniesienia zażalenia na to postanowienie. Dlatego też słusznie przyjął Sąd pierwszej instancji, że prawidłowe doręczenie skarżącym odpisu postanowienia WSA w Warszawie z 8 lutego 2023 r. nastąpiło w dniu 11 kwietnia 2023 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru k. 404 akt sądowych sprawy). Tak więc dopiero od tej daty rozpoczął się bieg terminu do wniesienia zażalenia. Tym samym prawidłowo stwierdził Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu, że wniesiony w dniu 31 marca 2023 r. wniosek skarżących o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z 8 lutego 2023 r. podlegał odrzuceniu jako niedopuszczalny, gdyż nie uchybiono terminowi. Jednocześnie zauważyć należy, że z akt sprawy wynika, że skarżący w dniu 18 kwietnia 2023 r. złożyli zażalenie na postanowienie WSA w Warszawie z 8 lutego 2023 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej M. P., które podlegać będzie odrębnemu rozpoznaniu. Odrzucenie natomiast wniosku z 31 marca 2023 r. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, nie ma wpływu na prawidłowość rozpoznania złożonego w dniu 18 kwietnia 2023 r. zażalenia. W takiej sytuacji brak jest podstaw do uchylenia prawidłowego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 maja 2023 r. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.